Steve Carell oogt in Foxcatcher zelfs tikje enger dan echte Du Pont

Door de kalme vertelwijze van regisseur Bennett Miller blijft de dreiging voelbaar in Foxcatcher, behalve als Steve Carell te erg zijn best doet. Waar hij schmiert als coach, spelen Tatum en Ruffalo hun rol van de worstelbroertjes Schultz kleiner en overtuigender.

Dave en Mark Schultz. Beeld Mark Schultz

Steve Carell heeft ze zichtbaar aan een uitvoerige studie onderworpen, die curieuze filmpjes, gewoon te vinden op YouTube, waarin de gefortuneerde, excentrieke vogelaar, filantroop en worstelcoach John E. Du Pont een camerateam over zijn omvangrijke landgoed rondleidt. Hoe Du Pont zijn hoofd tijdens het praten iets achterover in zijn nek laat zakken, die hangende mondhoeken, en verder dat griezelige gebrek aan mimiek, een aanhoudend argwanende frons uitgezonderd. Carell imiteert het vlekkeloos, voor zijn voor een Oscar genomineerde hoofdrol in Foxcatcher.

De acteur, voor het eerst te zien in een rol met dramatisch gewicht, oogt zelfs een tikje enger dan de echte Du Pont: zijn intonatie is nog wat vlakker, die kleine, ongemakkelijke versprekingen voelen gevaarlijk, alsof de gekte die in hem sluimert elk moment aan het oppervlak kan verschijnen. En als Carell hem laat lachen, heel soms, ontbloot hij een rij vieze, donkergekleurde tanden. Van die aangeboren spottende blik waarmee hij (vooral bekend uit de Amerikaanse The Office) doorgaans de wereld in kijkt, is niets meer over.

Oscar bait wordt zo'n vertolking genoemd, een rol waarvoor een acteur niet alleen een fysieke transformatie ondergaat (zie de forse neus en enge tanden), maar zich ook een geheel eigen stijl van spelen aanmeet. Dat Du Pont ze niet allemaal op een rijtje heeft en dat Carell tot voor kort enkel in komische rollen was te zien, maken zijn kunstje in de ogen van stemgerechtigde Academy-leden nog waardevoller.

En toch komt Carell niet verder dan dat: een kunstje. Zijn tegenspelers in Foxcatcher zijn de door Channing Tatum en Mark Ruffalo gespeelde worstelbroers Mark en David Schultz, beiden winnaar van een gouden medaille tijdens de Olympische spelen van 1984.

Mark (Tatum) is duidelijk het kleine broertje: mogelijk gezegend met meer talent, maar sociaal opvallend minder vaardig. Met dat grote worstellijf roept hij al gauw associaties op met de Hulk, als testosteronbom die zich geen raad weet met zijn emoties. In een mooie scène, vroeg in de film, knuffelt hij zijn broer als een aanhalige puppy. Waar Carell schmiert, spelen Tatum en Ruffalo kleiner en daarmee echter en overtuigender.

Channing Tatum en Steve Carell in Foxcatcher. Beeld YouTube

Interview

Lees hier het interview met Bennet Miller, Steve Carell en Channing Tatum

Dankzij hun spel is het drama waar Foxcatcher onherroepelijk op afstevent wel degelijk voelbaar, ook voor degenen die niet bekend zijn met de afloop. In uiterst bedeesd tempo ontvouwt het zich volgens de typerend kalme vertelwijze van regisseur Bennett Miller (Capote, Moneyball), zonder zijn onuitgesproken dreiging te verliezen. Du Pont manipuleert Mark voor de ogen van de kijker en die ziet de personages in de film langzaam op een muur afstevenen. Eerst dringt Du Pont zich passief-agressief op als Marks coach, later vertelt hij hoe Mark zich onder zijn leiding uit de schaduw van zijn broer kan worstelen, weer later snuiven ze samen cocaïne en zwaait hij met een pistool in de trainingsruimte.

Toch lost de onderhuidse spanning soms zomaar op omdat er weer een scène aanbreekt waarin de hoofdrolspeler erg zijn best zit te doen. Juist het acteerwerk van Steve Carell leidt ertoe dat het knap gemaakte Foxcatcher nooit helemaal beklijft.

Foxcatcher. Regie: Bennett Miller. Met: Channing Tatum, Steve Carell, Mark Ruffalo, Sienna Miller, Vanessa Redgrave. 134 min., in 25 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden