Sterke verhalen

De 'Pietje Bell van de journalistiek' gaat gewetensvoller te werk dan zijn bijnaam doet vermoeden

Op de eerste pagina van zijn bundel Sterke verhalen noemt Ton van Dijk de journalistiek 'het leukste beroep van de wereld'. Voor één keer formuleert de eindredacteur het bloemrijker dan de verslaggever. Want ik heb het tegenover mijn studenten aan de UvA-masteropleiding Journalistiek altijd over 'het leukste dat je met je kleren aan kunt doen'.

Sinds onze samenwerking bij de Haagse Post van eind jaren zeventig zijn hij en ik het dus van harte eens over de bekoring van het vak. 'Elk onderwerp betekent een nieuw avontuur, een nieuwe reis, een nieuwe ervaring', vat Ton van Dijk zijn liefdesverklaring samen. 'Je gaat nieuwe dingen zien en meemaken en nieuwe mensen spreken. Die mensen mag je straffeloos en onbekommerd tot op het onbeschofte af de meest intieme vragen stellen over van alles en nog wat.'

Blijkens de rest van het boek is dat laatste deels romantische bluf. Van Dijk heeft het aardige idee gehad om tien van zijn reportages, daterend van 1978 tot 2012, te omlijsten door tien hoofdstukken waarin hij zijn werkwijze in detail reconstrueert en zijn visie op het ambacht geeft. Dan blijkt dat meevoelen en het opbouwen van een vertrouwensband - zelfs met familieleden van een oorlogsmisdadiger - in de journalistieke praktijk zeker zo belangrijk zijn als brutaal confronteren.

De verhalen gaan soms over zaken van groot publiek gewicht, zoals de Lockheed-affaire rondom prins Bernhard en de Amsterdamse politiecorruptie eind jaren zeventig, maar vaak ook over alledaagse misdaad of kleinschalig menselijk drama. Bij dat laatste gaat Ton van Dijk gewetensvoller te werk dan zijn geliefde bijnaam 'Pietje Bell van de journalistiek' zou doen vermoeden. Hij heeft ruimschoots oog voor grijstinten en is niet bang om een verhaal met onbeantwoorde vragen te laten eindigen, zoals het leven zelf.

De avonturen die hij beleeft zijn zowel spannend als hilarisch; zijn reportages hebben een omvang en kwaliteit die in de Nederlandse journalistiek zeldzaam zijn geworden (ongetwijfeld ook samenhangend met de tijd die erin is geïnvesteerd).

In het hoofdstuk 'De tas' geeft de auteur aanschouwelijk onderwijs in steelse nieuwsgaring: 'Ik wil zo'n tas met zo'n scharnierende opening, een handvat en als sluiting een riempje en een drukslot. Wanneer de tas open is, kun je het ding nog steeds in je hand houden en van bovenaf er van alles in mieteren. Zo'n attachékoffertje moet altijd ergens op liggen om opengeklapt te kunnen worden, een handeling die goed is voor vergadertafels, maar in andere omstandigheden te veel aandacht trekt. De tas is ook een goede vervanging van de voet tussen de deur.'

Alleen al daarom is Sterke verhalen leerzame lectuur voor journalisten en zij die het willen worden. Maar ook geoefende krantenlezers kunnen veel opsteken van deze boeiende bundel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden