Kunst Stedelijk Museum

Stedelijk Museum kiest voor ervaren bestuurders in plaats van rijke zakenmensen voor raad van toezicht

De nieuwe contouren van het Stedelijk Museum in Amsterdam komen in zicht. Woensdag werd de eerste stap gezet naar de bezwering van het bestuursvacuüm bij de kunstinstelling; sinds het najaar van 2017 heeft het Stedelijk zijn artistiek directeur, zakelijk directeur en voltallige raad van toezicht verloren.

Overzicht van de kelder van het Stedelijk Museum Amsterdam, Stedelijk Base. Beeld ANP

Het museum maakte bekend dat de raad van toezicht nu weer compleet is dankzij de benoeming van vier nieuwe leden. Hierdoor kan ook de zoektocht beginnen naar opvolgers voor artistiek directeur Beatrix Ruf en zakelijk directeur Karin van Gilst; volgens de museumstatuten wordt de directie door de raad van toezicht aangewezen.

Te constateren valt dat de nieuw aangetreden leden van het toezichtsorgaan geen vermogende zakenmensen zijn, zoals in het verleden vaak het geval was. Twee nieuwkomers zijn gelouterde toezichthouders: de ondernemer Carla Aalse en D66-senator Henriëtte Prast. Zij krijgen gezelschap van Homme ten Have (advocaat arbeidsrecht) en Maarten Doorman (hoogleraar, cultuurfilosoof en essayist). Voorzitter Truze Lodder, die haar sporen onder meer verdiende als zakelijk directeur bij De Nationale Opera, was al in augustus aangetreden. Kort na haar aanstelling had zij Jos van Rooijen, een toezichthouder met een financiële achtergrond, teruggehaald als lid.

Truze Lodder in 2016 Beeld Hollandse Hoogte

De meerderheid heeft veel ervaring met het beoordelen van directieplannen en het kritisch volgen van dat bestuur. Dat is een breuk met het verleden, die voor de hand lag gezien de tumultueuze gebeurtenissen rond Beatrix Ruf. Zij verliet het museum in oktober vorig jaar na een beschuldiging van belangenverstrengeling. Later werd zij hiervan vrijgepleit door twee onderzoekers. Die kraakten in hun rapport wel kritische noten over het functioneren van de toenmalige raad van toezicht en een eerdere voorzitter daarvan.

Rust creëren

Naar aanleiding van die bevindingen stapten enkele leden van die raad op. Het restant wilde Ruf laten terugkeren bij het museum als tijdelijk adviseur, maar dat voorstel stuitte op verzet van de ondernemingsraad en interim-zakelijk directeur Jan Willem Sieburgh. Daarna trad ook het overgebleven smaldeel van de raad af. Het Amsterdamse college van burgemeester en wethouders, dat inmiddels de bevoegdheid had gekregen om leden van de raad van toezicht te benoemen, stelde daarop Lodder aan. Die heeft haar eerste taak – het nog dit jaar formeren van een complete raad – weten te volbrengen.

Zij en haar ploeg moeten nu rust zien te creëren rond het museum, waaromheen nog steeds een richtingenstrijd lijkt te woeden. Maandag traden alle zes bestuursleden af van het Stedelijk Museum Fonds, de in 2014 opgerichte onafhankelijke stichting die particuliere donateurs werft om het museum financieel te ondersteunen bij aankopen, restauraties en tentoonstellingen.

Voorzitter Martijn Sanders zei dat hij en zijn bestuur zijn opgestapt om het museum een ‘nieuwe start’ te bieden nu er een nieuwe raad van toezicht en directie zaten aan te komen. Die moeten volgens hem gaan bepalen hoe de fondsenwerving onder vermogende particulieren in de toekomst georganiseerd gaat worden. Sanders ontkende dat het aftreden iets te maken had met tanende donaties aan het Stedelijk Museum Fonds, al bevestigde hij wel dat het moeilijk was middelen te werven gezien ‘de onduidelijkheid rond mevrouw Ruf’.

Door haar vertrek en de onrust daarna bij het Stedelijk is er huiver bij potentiële begunstigers om zich te verbinden aan het museum. Daarnaast zijn er minder donaties binnengekomen doordat een deel van de particuliere schenkers grote moeite heeft met het vertrek van Ruf. Achttien donateurs kondigden negen maanden geleden in een brief aan het museum aan dat zij de extra giften opschorten die geregeld worden gedaan bovenop de afgesproken minimumdonaties. Deze giften kunnen in sommige gevallen ‘tonnen’ bedragen, aldus ingewijden. Naar verluidt heeft Truze Lodder inmiddels met de meeste van deze donateurs gesproken. Onlangs werd bekendgemaakt dat zij ook in gesprek is met Ruf om tot een goede afwikkeling met haar te komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden