Starre principes zeggen nieuwe leider van Holland Festival niets 'Ik stel me in het westen en oosten op de hoogte'

De dinsdag benoemde nieuwe leider van het Holland Festival Ivo van Hove is een pragmaticus. 'Ik wil alles wat op mijn pad komt op zijn bruikbaarheid onderzoeken.' Over een aantal podiumkunsten zal hij zich laten adviseren, de keuze van theater neemt hij zelf voor zijn rekening....

Van onze verslaggever

Ariejan Korteweg

AMSTERDAM

'Laat ik beginnen met te zeggen dat ik dus geen directeur van het Holland Festival word. Die mededeling zou ook hier bij het Zuidelijk Toneel veel onrust veroorzaken.'

Met de benoeming van Ivo van Hove als opvolger van Jan van Vlijmen bij het Holland Festival doet een nieuw woord zijn intrede in de Nederlandse taal: Festivalleider. Van Hove: 'Bij het Zuidelijk Toneel ben ik directeur. Daar heb ik ook de zakelijke verantwoordelijkheid. Bij het Holland Festival wil ik die rol absoluut niet hebben. Met financiering, sponsoring en dagelijkse leiding zal ik mij niet bezighouden.'

Anders dan zijn voorganger gaat Van Hove alleen het artistieke beleid uitstippelen. Binnen enkele weken worden de namen bekendgemaakt van de dagelijks leider en de beleidsmedewerker die hem terzijde zullen staan.

Programmeer veel internationaal theater! Dat is het consigne waaronder De Belg Van Hove aantreedt. Het bestuur meent dat theater de ruggengraat van het festival moet worden. Muziek, muziektheater en dans van niveau worden immers al geregeld door het seizoen heen in de grote theaters geprogrammeerd.

Tot voor enkele maanden was het bestuur nog op zoek naar een directeur zoals Van Vlijmen, die alle kunsten zou kunnen omvatten. Met Carel Alons (directeur Rotterdamse Schouwburg), Sieuwert Verster (zakelijk leider Orkest van de Achttiende Eeuw), Moniek Toebosch (kunstenares) en Frie Leysen (directeur van het Brusselse KunstenFESTIVALdesarts) werden gesprekken gevoerd. Toen die op niets uitliepen, besloot het bestuur de steven te wenden en theater tot uithangbord van het festival te maken.

'Sinds er sprake is van een kentering bij het festival, kwam ik in beeld', zegt Van Hove. In november werd hij voor het eerst gebeld. 'Ik ben een pragmaticus', verklaart hij. 'Starre principes zeggen mij niets. Ik wil de blik wijd open houden, alles wat op mijn pad komt op zijn bruikbaarheid onderzoeken. In de keuze voor theater kan ik me helemaal vinden.'

'Het concertaanbod is door het hele seizoen groot', zegt Van Hove. 'Terwijl er, ook in vergelijking met andere landen, heel weinig internationaal theater te zien is. Alleen de Rotterdamse Schouwburg doet daar wat aan. Het is misschien pragmatisch om als festival op die lacune te reageren, maar het is wel de realiteit. '

Denkt hij daarbij aan Roemeens of Pools theater - al dan niet met boventiteling -, zoals het Holland Festival dat de afgelopen jaren soms bracht? Aan de grote Duitse gezelschappen, en hun eerbiedige omgang met de klassieken? Of wellicht aan de Wooster Group en andere angelsaksische avantgardisten, die sinds het einde van Mickery nog zelden naar Nederland komen?

Van Hove voelt er nog niets voor daarover een uitspraak te doen. 'Ik zal naar alle richtingen kijken, me in het westen en oosten op de hoogte stellen. We gaan een mooi en bijzonder festival maken, voor een of twee of drie jaar. Met buitenlandse groepen, maar vanzelfsprekend zal het festival ook co-producties aangaan met gezelschappen uit eigen land, meer dan nu het geval is.'

Aan 'grensracisme' wil hij niet doen. Taal mag geen belemmering zijn. 'We werkten bij Caligula met boventitels. Dat werkte heel goed. De tramlijn die verlangen heet deden we in Stuttgart met boventiteling. Ook dat was niet clumsy.'

Het festival zal als het aan hem ligt aan één plek gebonden zijn. 'De aarding vanuit Amsterdam is belangrijk. Er zijn geen tekenen die erop wijzen dat we meer het land in zouden moeten.'

Het festival was onder Van Vlijmen geen feest van knallende kurken en jubelsfeer. Van Hove streeft naar een wat minder ingetogen presentatie. 'Het is niet ondenkbaar dat er een festivalcentrum komt. Dat maakt de herkenbaarheid groter.'

De bezoekcijfers liepen de laatste jaren wat terug. Gaat van Hove op zoek naar een breder publiek? 'Ik zou veel in de Stadsschouwburg van Amsterdam wilen programmeren. Dan bereik je per definitie een breed en denkend publiek, anders dan wanneer je in zomaar een keldertje speelt. Maar het is zeker niet uitgesloten dat ook de marge aan bod komt.'

Festivalbazen behoren tot de stamgasten van Schiphol. Ze reizen de wereld af om voorstellingen op hun merites te beoordelen. De functie van Festivalleider wordt voor Van Hove een deeltijdbaan. Hij blijft daarnaast directeur van het Zuidelijk Toneel en zal ook blijven regisseren. Is zo'n hectisch bestaan te combineren met de rust en concentratie die vereist zijn voor het maken van een theatervoorstelling?

'Zou ik ja zeggen tegen zo'n baan als die combinatie niet mogelijk was?', reageert Van Hove een tikje verbolgen. 'Bij het Zuidelijk Toneel ben ik niet alleen regisseur, maar ook directeur. Die zaken kan ik goed scheiden. Ik deel mijn tijd zorgvuldig in en zal mij bij het festival omringen met een bekwame staf, zoals dat ook bij het Zuidelijk Toneel het geval is.'

Het festival wil in de toekomst bouwen aan een netwerk van adviseurs en informanten, die de Festivalleider ter zijde staan. Voor theater zal Van Hove zelf de voornaamste keuzeheer zijn. Ook dans heeft hij naar eigen zeggen van jongs af goed gevolgd. Voor muziek en muziektheater zal hij zich laten adviseren. Van Hove is niet voornemens dat als excuus aan te grijpen om zelf minder te reizen. 'Wat denkt u, moet ik dan op recensies afgaan? Ik ben van plan zelf erg veel te zien en te horen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.