Spotten met de macht tijdens De Karavaan

Voor wie de tel kwijt is door alle festivals: De Karavaan is het festival dat in de zomer door de kop van Noord-Holland reist, met (straat)theater, dans en – deze vijftiende editie opvallend veel – muziek....

Het Westfries Museum was het 17de-eeuwse Statencollege waar onder anderen de hoge piefen van de VOC bijeenkwamen. De pronkgevel kijkt uit op het ruiterbeeld van de man die Jakarta in Batavia omdoopte, Jan Pieterszoon Coen. Drie net afgestudeerde solisten van het Nederlands Vocaal Laboratorium, een werkplaats voor eigentijdse en theatrale vocale muziek, veranderen met korte teksten en a capella zang het hele gebouw simpel maar effectief in een varend schip.

In de kelder (het ruim) doen zij de moraal van de echte ‘jongens met baarden’ uit de doeken, in de vergaderzaal met de grote schuttersstukken wordt de bestuurlijke macht bespot en op zolder (het kraaiennest) zitten de scheepsjongens graag ‘omdat ze daar verder kunnen kijken dan hun dromen.’ Maar het zeemansleven is niet compleet zonder de trieste weeklacht van moeder Kniertje, thuis voor de haard op de begane grond.

Het bombastische acteerwerk (luide stemmen, vette accenten en grote gebaren) van Fanny Alofs, Jenny van der Hart en Gundrun Burghofer wordt vergoelijkt door hun enthousiasme en veerkrachtige stemmen. Die halen vooral in de hoge registers acrobatische toeren uit en springen soepeltjes van traditionele volksliedjes naar Mozart naar Cage, Andriessen en Aperghis.

Choreograaf Diane Elshout danst een solo die eveneens puur door de locatie meerwaarde krijgt. Want wat is een betere plek voor de mythe van Lilith, de eigengereide eerste vrouw van Adam die hij bij God inruilde voor de gedweeë Eva, dan een kerk? De Oosterkerk in dit geval, oorspronkelijk een rooms katholiek huis voor vissers en schippers.

In het eerste deel van L, the woman who challenged God volgen we onder het imposante orgel het huisvrouwen-camping-leven van Lilith. Dansend, zingend en poetsend groeit haar onvrede tussen waslijn, ontbijttafel en sekspartner Adam, een plastic pop. Het is allemaal nep en te weinig, en dus vertrekt ze.

In het tweede deel zitten we ver van het orgel vandaan en heeft Elshout haar stippenshort ingeruild voor een zwart pak. Op eigentijdse, elektronische muziek toont zij hoe anders haar leven, en dat van de vrouw in het algemeen, had kunnen verlopen als God de kwestie tussen haar en Adam ‘iets geraffineerder’ had opgelost.

Zij weet dat de vraag ‘wat als’ een farce is, maar toch gaat zij de discussie aan. Met krachtige, energieke bewegingen pareert zij het alwetend oog, dat in de vorm van een witte bol met daarin een stralend licht boven de dansvloer slingert en de ruimte zodoende ‘dicteert’.

Vrijheid en eigenheid tegenover beknotting en ‘de norm’: het zijn grote kwesties die serieus, maar godzijdank niet drammerig voorbijkomen. Een mooi concept in een veelzijdige performance.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.