Speurder vermoord in desolaat IJsland

De IJslandse schrijver Arnaldur Indridason perfectioneert in zijn nieuwste boek zijn kale, precieze, meesterlijke stijl.

Foto Popperfoto / Getty

De boeken van Arnaldur Indridason worden vaak geprezen vanwege de stijl. Wat Indridason voor heeft op veel van zijn collega's is dat hij schrijft met de precisie van een literator, en dat komt de spanning in veel van zijn boeken zeer ten goede. Hij schrijft korte zinnen van een bedrieglijke eenvoud en geeft zo zijn verhalen ritme en vaart. In de beperking toont zich de meester.

Verdachte sterfgevallen

In zijn nieuwste, Erfschuld, is die stijl nog wat kaler dan anders. Erfschuld handelt over twee verdachte sterfgevallen in twee tijdperken. De gepensioneerde agent Konrad verdiept zich in de zaak van het overlijden van een bejaarde homoseksueel. In diens huis wemelt het van de krantenknipsels over een lang vergeten moordzaak van zeventig jaar geleden.

Een meisje, Rosamunda, wordt vermoord aangetroffen achter het Nationaal Theater in Reykjavik, tijdens IJslands bezetting door Canadese soldaten ten tijde van de Tweede Wereldoorlog (in Reykjavik spreken ze liever van 'De Situatie'). De zaak is nooit opgelost, de politie heeft die dagen wel wat anders aan het hoofd, ondanks de niet-aflatende inzet van twee speurders, de Canadees Thorson en de IJslandse rechercheur Flóvent.

De geschiedenis herhaalt zich: ook nu is er weinig aandacht voor de dood van de bejaarde man, en Konrad krijgt de zaak als het ware in de schoot geworpen - wonderlijk trouwens, hoe eenvoudig iemand zonder politiepenning deze zaak tot een goed einde weet te brengen. Al snel wordt duidelijk dat Konrad niet alleen beroepsmatig geïnteresseerd is: zijn vader was ooit ook bij de zaak Rosamunda betrokken.

Typische detective

Je zou Erfschuld een typische detective kunnen noemen, met twee onderzoeken voor de prijs van één. Terwijl Thorson en Flóvent in de oorlogsjaren op klassieke wijze de gangen van Rosamunda nagaan, is Konrad in schijnbare rust op zoek naar de toedracht van de moord op de bejaarde man, die niemand minder blijkt te zijn dan de speurder Thorson van zeventig jaar geleden. Het gaat kalmpjes aan, je zou zelfs kunnen stellen dat Erfschuld wat voortkabbelt, niet gehinderd door hooggeplaatsten die om snel resultaat bedelen.

Maar het is een aangenaam soort kabbelen, Indridason neemt de tijd en laat zijn speurders in beide tijdvakken gerust een tijdje een verkeerd spoor volgen. De kwaliteit van dit boek zit 'm dan ook in de zorgvuldigheid waarmee Indridason de verhaallijnen van toen en nu met elkaar verweeft en het tempo haast onmerkbaar opvoert, zonder dat het overigens ooit hemeltergend spannend wordt. Erfschuld is daarmee meer een misdaadroman dan een thriller, een sfeertekening van het desolate IJsland en het belang dat er in dat land nog maar betrekkelijk kort geleden werd gesteld in oeroude volkssagen.

Levensecht figuur

Nog een reden waarom Erfschuld de moeite waard is: het personage van Thorson. De Canadees, die zich in een zwijgende symbiose met zijn IJslandse collega Flóvent vastbijt in de zaak van de vermoorde Rosamunda, lijkt op het eerste gezicht een saai personage. Hij heeft geen uitzinnige eigenschappen, is niet terminaal ziek, gebruikt geen drugs en gaat met geen van de verdachten naar bed. Desalniettemin stijgt er uit het weinige dat de lezer over hem te weten komt een enorme melancholie op. Misschien komt het doordat de lezer dan al weet dat de moord op Rosamunda Thorson tot op hoge leeftijd heeft beziggehouden, misschien ook door zijn eenzame en gewelddadige dood.

Feit is dat Indridason in een paar eenvoudige schetsen een levensecht figuur heeft neergezet, een speurder die onmogelijk een hele serie kan dragen - vanwege: te ongrijpbaar - maar die in een stand alone-thriller als Erfschuld een ingetogen tegenwicht biedt aan al die half-getikte inspecteurs die je normaal gesproken door de porseleinkast van een moordonderzoek ziet razen. Thorsons toon fait la musique, en die is in Erfschuld droef en aangenaam tegelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.