Spervuur van blije berichten

Alweer acht jaar geleden is het dat Simon Rozendaal, de dwarsige rechtsback op wetenschap bij weekblad Elsevier, Het Grote Goed Nieuws Boek afscheidde, een verkwikkende opsomming van honderd en een zaken waarmee het, nou ja, góéd gaat.

Want wie enige afstand neemt van het dagelijkse getob met vluchtelingen en rampen en naar de grote lijn kijkt, betoogt Rozendaal, ontkomt er niet aan dat het de menselijke onderneming voor de wind gaat. Steeds gezonder, welvarender en beschaafder wordt de mens, en zelfs het milieu, altijd beschouwd in tobberige termen, vaart daar wel bij, zoals je in moderne landen als het onze kunt zien.

Paniekindustrie

En nu is daar Alles wordt beter!, een geheel hernieuwde, uitgebreide bewerking. Een gouden zet, zo blijkt eigenlijk al vanaf bladzijde 1. Want terwijl Het Grote Goed Nieuws Boek het hield bij opsommen wát er allemaal goed gaat, vult Rozendaal zijn straffe spervuur van blije berichten nu aan met meer duiding: waarom gaat het eigenlijk zo goed en - de hamvraag - waarom zijn het desondanks schraalhans en sombermans wier boodschap het beste doordringt?

Vooral bij dat laatste komt Rozendaal goed op stoom. Iets in de mens drijft ons richting zelfbeklag en zelfs zelfhaat, betoogt hij in de lijn van denkers als de Britse filosoof Roger Scruton. Bovendien hebben milieuclubs en journalisten, maar ook wetenschappers, bedrijven en overheden er dikwijls belang bij om te verkondigen dat het slecht gaat: dan krijg je immers aandacht en subsidie. De voorbeelden van de 'paniekindustrie' die Rozendaal belicht, zijn soms verontrustend: van de asbestverwijderaar die heus wel weet dat alleen van blauw asbest het levensgevaar is aangetoond, tot wetenschappers die ronduit toegeven dat ze angstvisioenen inzetten om hun zin te krijgen.

Politieke kleur

Natuurlijk valt er wat op Rozendaals betoog af te dingen. In zijn pogingen het halfvolle glas te zien, is hij soms wel erg vergoelijkend, en vanwege zijn nadruk op milieu en techniek (Rozendaal is chemisch ingenieur) laat hij minder tastbare zaken als culturele intolerantie, godsdienstfanatisme en economische misstanden een beetje liggen. Daardoor krijgt het boek politieke kleur - links houdt de vooruitgang tegen! - terwijl ze er in rechts-conservatieve kring ook wat van kunnen. Greenpeace mag dan liegen over gengewassen en kernenergie traineren; op rechts zitten de clubs die de evolutie afwijzen, klimaatverandering ontkennen en de wetenschap rond rassen, abortus en stamcellen schofferen.

Gelukkig houdt Rozendaal, met kenmerkend zwierige pen, het luchtig. Verrukkelijk is zijn verteltoon: erudiet, grappig, hogelijk verontwaardigd en doorspekt met goed gedoseerde, persoonlijke anekdotes uit veertig jaar wetenschapsjournalistiek. Verkwikkend tegengif tegen planetair pessimisme, dat Rozendaal hier injecteert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden