REPORTAGE

Spektakelgroep Vis à Vis heeft vrij spel bij het Almeerderstrand

Een spuitfontein of ontploffend projectiel is de spektakelgroep Vis à Vis niet vreemd. Voor hun 25-jarig jubileumvoorstelling lieten ze een park, mét trucagebunker, aanleggen bij het Almeerderstrand.

Beeld uit de jubileumvoorstelling EXIT van theatergroep Vis à Vis. Beeld Sanne De Wilde

Geheimtip: mocht er ooit een bom vallen in de buurt van Almere of een tsunami vanuit het IJmeer over het strand razen, dan is er een aardige kelder om in te schuilen. Het terrein van Vis à Vis aan de Muiderzandplaats in Almere Poort kent sinds dit voorjaar een grote kruipruimte van 1 meter 60 hoog. Met kromme rug kun je er net staan. En er hangt feestverlichting.

Nederlands oudste en grootste spektakeltheatergroep heeft vanaf 2007 redelijk vrij spel in de buurt van het Almeerderstrand. Dus dacht artistiek leider Arjen Anker, toen hij deze winter technische voorbereidingen trof voor de jubileumvoorstelling EXIT: 'Ik graaf niet een páár schachten om special effects in te verstoppen, ik onderkelder het hele speelveld. Bijna altijd komen we tijdens repetities erachter dat het handiger is een spuitfontein of ontploffend projectiel een metertje te verleggen. Nu hoeven we geen nieuwe schachten te graven voor hydraulische apparatuur.'

Vóór aanvang van een van de laatste try-outs - première morgen - mogen we bij hoge uitzondering getuige zijn van het 'preppen' van de trucs. Midden op het 'podium' - een park vol trucage - gaan we via een putdeksel ondergronds. Er hangt een buizensysteem van flesjes en vlottertjes waardoor bloemen en molshopen razendsnel omhoog groeien. De vijver in het keurig aangeharkte parkje kent een 'bodemgat', waardoor een speler na een sprong in het diepe weg kan via een gangenstelsel. Gerold Guthman speelt bijvoorbeeld eerst een sollicitant die verzuipt, om vervolgens razendsnel als doodgraver op te komen. 'Kijk, hier hangt zijn pak tegen het beton. Afdrogen? Daar is geen tijd voor.'

25-jarig bestaan

Vijfentwintig jaar bestaat Vis à Vis en dat wordt deze zomer gevierd met de grootschalige locatievoorstelling EXIT. Een grappig sciencefictionverhaal met maatschappijkritische ondertoon, over twee broers die handelen in kweekvlees en ruzie krijgen over een Chinese overname en experimenten met gekloonde en gekweekte hoofden en ledematen. Met een spel-in-een-spel leert de een de ander een lesje, over het spelen voor God en het prutsen aan de knoppen van leven en dood. Het 'lijk' van acteur Marinus Vroom (alias Dick van Rees), een pop, drijft nu al ongezien in de vijver.

Achter een gaasdoek hangt een gigantische hand ('van God'), waarvan - natuurlijk - de wijsvinger met behulp van een accuutje daadwerkelijk kan bewegen; spoorbielzen vormen de noodzakelijke ballast om het gevaarte op zijn plek te houden. Een buitenplek als van Vis à Vis kent weinig grenzen, maar ook geen toneeltoren met trekkenwand om decorstukken op te hijsen, zoals een schouwburg. 'Daar staat de enige trek: onze eigen hijskraan.' Die domineert machtig het speelvlak.

Je verwacht dat regen de grootste vijand is van grootschalig buitentheater, of onweer, maar dat blijkt de wind. 'Bliksem geeft prachtige effecten en zorgt voor extra adrenaline onder de toeschouwers. Maar als het te hard waait, wordt het gevaarlijk. We hebben lang gepuzzeld over het zekeren van het containerdecor en het toch draaibaar en uitschuifbaar te houden.'

Het rommelige terrein van Vis à Vis mag op het oog houtje-touwtje eruitzien, met doodskisten hier, pallets daar en roestig ijzer ertussen, alle vitale onderdelen zijn dubbel gecheckt en gekeurd door de brandweer. Dierenliefhebbers kunnen ook worden gerustgesteld: de levende kip die een bijrol speelt in de rokerige teletijdmachine, voelt zich senang. 'Ze legt elke dag na afloop een eitje.'

Beeld uit de jubileumvoorstelling EXIT van theatergroep Vis à Vis. Beeld Sanne De Wilde

Restaurant

Volgend jaar wil Vis á Vis op eigen terrein een nieuw restaurant realiseren, naar brutaal buitenontwerp van kunstenaar Joep van Lieshout. 'Afgedankt bouwmateriaal is welkom. Wij knutselen wel.' Nu kan iedereen nog dineren in en rond omgetoverde containers. Bovenop flonkeren drie afgeragde Fiatjes 500, een nostalgisch aandenken aan de beroemde voorstelling waarmee in 1990 alles begon: Topolino.

Anker, partner Marianne Seine en collega Marinus Vroom besloten toen op verzoek van Festival a/d Werf met Dorien Folkers, Stef Avezaath en Jan Willem van der Schoot een gelegenheidsvoorstelling te maken, onder regie van Michael Helmerhorst. Auto- en B-film-fans als ze zijn, bedachten ze een wagenspektakel in een droevig overblijfsel van een ooit florerende garage, een laatste pleisterplaats waar het zonlicht nauwelijks doordringt. Topolino ontpopte zich als ongekend internationaal succes en de roem van de dolgedraaide, eigenwijze Fiatjes 500 reikte tot in Nieuw-Zeeland en Australië. De gelegenheidsgroep ging verder onder de naam Vis à Vis, vernoemd naar de carrosserievorm van een koets waarbij passagiers tegenover bestuurder en bijrijder zitten.

Ging Topolino al over actuele dilemma's als de doorgedraaide auto-industrie, alle opvolgers behandelen problemen die de mensheid op zich af ziet komen. Zo refereert EXIT aan de kweekvleesindustrie. Maar de toon blijft lichtvoetig. En het beeldritme spectaculair. Zelfs de krassende kraaien tijdens het begrafenisritueel blijken partners in crime. Of althans: 'We proberen ze met brood te lokken.'

EXIT door Vis à Vis, Muiderzandplaats, Almere. Première 13/6, aldaar t/m 12/7 met op 20/6 een Midzomernacht Special. EXIT is verlengd van 12/8 t/m 19/9.

Overlevingsstrijd

Wie alle voorstellingen van Vis à Vis uit een kwart eeuw op een rij zet, ontdekt dat ze in de kern hierop neerkomen: de hilarisch wanhopige overlevingsstrijd van gestrande mensen op desolate locaties of uithoeken van de moderne beschaving. Dan blijkt de benarde mens tot curieus gedrag in staat: lafheid wordt heldenmoed, gekte kan voortrazen en kwaad ontsporen. Zie alle overspel, moorden, vluchtpogingen, blufpoker en reddingsacties in het spektakelwerk van Vis à Vis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden