Filmrecensie Redbad

Spektakelfilm Redbad is door
haperende spanningsopbouw en eenduidige dialoog geen waardige opvolger van Michiel de Ruyter (twee sterren)

Filmrecensie: Redbad

Redbad

Van de makers van Michiel de Ruyter - met die aanbeveling weet je wat je kunt verwachten. Een groots opgezet epos over een Hollandse held. Geregisseerd door Roel Reiné, die onderop in Hollywood carrière maakte als veelfilmer. En geproduceerd door Klaas de Jong, de Friese filmondernemer die ooit op een onderzoekje stuitte waaruit bleek wie nu eigenlijk de voornaamste Hollandse helden zijn, op basis van geturfde mythen en verhalen. Redbad, Michiel de Ruyter, Willem van Oranje, in die volgorde.

De Ruyter maakte zijn belofte waar: in 2015 bezochten ruim 850 duizend bezoekers het door de kritiek gewaardeerde zee-epos met Frank Lammers. Willem van Oranje komt nog; hij moet de ‘vaderlandse trilogie’ van Reiné en De Jong volmaken. Nu is eerst de beurt aan de minst bekende van het stel: Redbad, de in 719 overleden Friese koningszoon die te maken kreeg met de Franken, wier agressieve gebiedsuitbreiding gepaard ging met kerstenende monniken. ‘Dit is het land van vrije mensen en dat pakt niemand ons af’, klinkt de peptalk die Redbad tot zijn volk richt. Als hij even geen horden Franken klieft, vertegenwoordigt hij het redelijke midden in een splijtende geloofsstrijd. Tegen z’n Wodan-aanbiddende mede-Friezen, die maagden willen verbranden na een mislukte oogst: ‘Misschien kunnen we onze energie steken in het bouwen van nieuwe terpen?’

Redbad

Hoofdrolspeler Gijs Naber oogt getrouw als de strijdhoofdman: markante kop, prima zit op het paard, dito zwaardzwaai. De vecht- en slagveldscènes in Redbad vallen te prijzen: dit is een spektakelfilm met fraai uitgedoste figuranten, véél figuranten, die met al die paarden en schilden vechtformaties vormen, vaardig op elkaar in beukend en houwend. Reiné, behalve regisseur ook cameraman, filmt het gelikt en vet, soms ook incoherent, maar toch: opzwepend. Tot die vechtscènes zich halverwege de film gaan herhalen, en wat eerst nog enerveerde ernstig af begint te stompen. De cast in de Nederlands en Engels gesproken film is omvangrijk: een stoet aan capabele acteurs, uit binnen- en buitenland, maar het is lastig uitblinken met de eenduidige dialoog. Deze Friezen en Franken zeggen wat ze denken, vaak ook nog wat ze voelen. Jack Wouterse maakt er nog het meest van als bisschop Willibrord, al is zijn spel als schedels inslaande en waterboardend-dopende psychopaat eerder grotesk dan eng.

Zoals gebruikelijk bij min of meer historische films, werd ook Redbad al onder de loep genomen door historici en Redbad/Radbod-kenners. De Leeuwarder Courant sprak zaterdag pal na afloop van de Friese première met Han Nijdam, die promoveerde op en aan een boek werkt over de Friese koning: ‘Ik heb het al heel gauw opgegeven om naar details te kijken, ik werd er alleen maar verdrietig van.’ Over de uitrusting van de Franken: ‘Je ziet ridders met maliënkolders en schilden, maar dat is laatmiddeleeuws.’ En over de film-Friezen: ‘Hier worden ze voorgesteld als barbaren in dierenvellen.’ 

Reiné wil zijn publiek meer bieden dan alleen spektakel. Hij laat zijn film culmineren in de via mythen overgeleverde, al of niet doorgezette christelijke bekering van de Friese koning. Boodschap aan de kijker: de onverzettelijke en qua geloof toch flexibele Redbad was bepalend voor onze volksaard. Daar valt historisch wel wat op af te dingen, maar dat Reiné zo nadrukkelijk inzet op het geloofsconflict doet de film op zich geen kwaad. Anders dan bij het scenario voor Michiel de Ruyter, waarvoor uitputtend bronmateriaal beschikbaar was, en ook nog iets van een tijdslijn, leunen scenarist Alex van Galen en regisseur Reiné nu meer op de verbeelding. Daarbij zit hun abrupte, soms weinig logische verteltrant Redbad in de weg. Zijn de Friezen net bezig met maagden verbranden, staan ineens de Franken voor de poort. Nergens in de volle 160 minuten bouwt de film spanning op die verder reikt dan een enkele scène. Als ze Redbad op een vlot binden en overleveren aan de zeegoden, verdrinkt Reiné de kijker met beeldlyriek en galmgezang, maar spoelt de Friese held twee tellen later al aan in Denemarken, veilig in de armen van een Vikingprinses. Dat is weinig episch.  

Redbad

Regie Roel Reiné.

Met Gijs Naber, Loes Haverkort, Lisa Smit, Huub Stapel, Jack Wouterse, Renée Soutendijk, Jonathan Banks, Derek de Lint, Teun Kuilboer, Egbert-Jan Weeber, Martijn Fischer, Søren Malling, Eugène Bervoets, Tibo Vandenborre, Birgit Schuurman.

160 min. In 134 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.