Review

Spectre is uiterst chic filmentertainment

Een prestatie van formaat binnen een filmfranchise met in beton gegoten regels en verwachtingen. Uiterst chic filmentertainment, maar de frisse wind die opstak met Skyfall is weer wat gaan liggen.

Monica Bellucci en Daniel Craig in Spectre.Beeld Jonathan Olley

De eerste scène van Spectre, of preciezer: het ononderbroken openingsshot waarmee deze 24ste James Bond zichzelf lanceert, is zo betoverend en verleidelijk dat de film vervolgens nooit meer helemaal in staat is aan al zijn zelfgeschapen verwachtingen te voldoen. Dat zegt uiteraard veel over die eerste minuten, waarin de camera neerdaalt op een feestende massa tijdens de Dia de los muertos te Mexico-Stad, maar ook over het geijktere verdere verloop van de film.

Adem in: even wordt een in het wit geklede gemaskerde man in beeld gebracht, maar onmiddellijk zwenkt de camera uit naar een andere man met doodshoofdmasker (in het zwart) die met een vrouw de trappen van een chic hotelfeest beklimt. Mee de lift in, mee naar de hotelkamer, waar de man zich onthult als Bond (voor de vierde maal gespeeld door Daniel Craig), de vrouw wulps op bed valt, maar 007 via het balkon het dak op klautert. Met één oog op het kolkende straatfeest beneden hem prepareert hij zijn geweer, waarna hij, uiteindelijk, zijn wapen richt op een tegenovergelegen woning, waar de man in het wit precies op dat moment de kamer betreedt. Adem uit. En dan moet het eigenlijke openingsspektakel, waarin een onbestuurbare helikopter boven het feestgedruis loopings maakt, nog beginnen.

Het is Bond gefilmd op een manier zoals je dat eigenlijk nooit zag, tot de Britse theater- en dramaregisseur Sam Mendes (American Beauty, Jarhead) drie jaar geleden met Skyfall het stokje overnam. Die film werd een artistiek en commercieel megasucces, bekroond met twee Oscars, gelauwerd om zijn nadrukkelijke, eigen, donkere stijl. Wereldwijde bioscooprecette: 1 miljard euro.

Artikel gaat verder onder foto

Daniel Craig tijdens de opnames van Spectre in Italië.Beeld anp

Prestatie van formaat

Aan het roer van Spectre, de langste en naar verluidt ook duurste Bondfilm ooit, vernoemd naar de misdaadorganisatie waar de geheim agent reeds sinds Bond nummer 1 Dr. No (1962) mee strijdt, heeft Mendes de creatieve touwtjes wederom nadrukkelijk in handen. Met de Nederlandse cameraregisseur Hoyte van Hoytema creëert hij in het hierboven beschreven moment virtuositeit in de stijl van films als Birdman en Gravity - het is een prestatie van formaat, binnen een filmfranchise met in beton gegoten regels en verwachtingen.

Ook Bond zelf weigert zich te conformeren, terwijl ook het systeem dat hij vertegenwoordigt op losse schroeven staat. Als blijkt dat Bond in Mexico volledig op eigen houtje achter een schimmige crimineel aangaat, geeft de Britse geheime dienst MI6 zijn beroemdste medewerker bij thuiskomst huisarrest. MI6, waar baas M na Judi Dench wordt vertolkt door de wat saaiere Ralph Fiennes, lijdt ondertussen onder de biggest shake-up in history, aangevoerd door een gesjeesd reorganisator die vindt dat niet 'middeleeuwse' spionnen, maar drones het vuile werk buiten de landsgrenzen dienen op te knappen. M vreest voor 'Orwells ergste nachtmerrie' en introduceert daarmee Edward Snowden in de franchise, zonder hem bij naam te noemen.

Man met gebreken

In Spectre laat regisseur Sam Mendes James Bond weer flamboyant, geestig en romantisch zijn. ‘Dat had ik allemaal nog niet verkend.’ Bor Beekman interviewde Daniel Craig en Sam Mendes. (+)

Daniel Craig en Monica Bellucci tijdens de opnames van Spectre.Beeld anp

Existentialistische afgrond

Voldoende voer om de introverte tobber die Bond met Skyfall is geworden verder naar de existentialistische afgrond te drijven, zou je zeggen, maar dat pad wordt niet verder verkend. Bond ontsnapt aan het arrest en reist via een heerlijk theatraal, Dan Brownesque misdaadconclaaf in Rome naar de bergen van Oostenrijk, waar Bondmeisje Léa Seydoux aanhaakt voor bezoek aan een geheime dataverzamelingsbasis in een krater in Marokko.

Toch opvallend klassiek, dit big data-Bond-universum waarin ene Franz Oberhauser (met voet op de rem gespeeld door Christoph Waltz) zich ontpopt als het sardonische gezicht van Big Brother, waar bomtellers tikken en het uiteindelijk ook weer draait om het hulpeloze mooie meisje, vastgebonden op een stoel.

In handen van Mendes, Van Hoytema, Craig en Waltz is het zonder meer uiterst chic filmentertainment, dat voorzien van een stevige scheut bewustzijn van de Bondhistorie ook nog voelt als een fraaie afscheidsfilm, maar de frisse wind die opstak met Skyfall is weer wat gaan liggen. Bond is weer Bond.

Spectre. Regie Sam Mendes. Met Daniel Craig, Léa Seydoux, Christoph Waltz, Monica Bellucci, Ralph Fiennes, Ben Whishaw, Naomie Harris. 148 min., in 323 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden