Spannend

Met juni in het verschiet, voor de tiende keer Maand van het Spannende Boek, organiseerde de CPNB een 'spannende boottocht' door hartje Amsterdam, onderbroken voor een ontmoeting met de Amerikaan James Ellroy, schrijver van het cadeauboekje Gedumpt (gratis voor wie * 29,50 aan boeken besteedt)....

Het 'spannende' van het vaartochtje had betrekking op de uitleg van gelegenheidsgids Eric Slot. Vanaf de waterspiegel wees hij plekken aan waar slachtoffers vielen door moordenaarshand (van het rekenwonder Willy Klein, bijgenaamd Willy Wortel, dood aangetroffen in een matrozenpakje, tot het tritsje hoeren Finse Hennie, Magere Josje en Chinese Annie). In augustus verschijnt bij De Arbeiderspers een 'gids van crimineel Mokum' waarin Slot onder meer de panden beschrijft waarin deze eeuw iemand om het leven kwam. Met wandelroutes.

Ellroy doet in Gedumpt verslag van zijn zoektocht, samen met de gepensioneerde politieman Bill Stoner, naar de moordenaar van Betty Jean Scales, wier lijk in 1973 in El Monte, Californië, in een kiezelgroeve werd gevonden. In dezelfde stad werd in 1958 Jean Ellroy gewurgd, de moeder van de toen 10-jarige James. Ook die moord, in het werk van de schrijver een terugkerend thema, is nooit opgelost.

In 1994 had Ellroy met dezelfde politieman alsnog geprobeerd de moordenaar van zijn moeder te vinden. Tevergeefs, maar hun ervaringen leverden wel een fascinerend boek op, My Dark Places, geschreven in dezelfde harde en droge documentaire stijl die Ellroy hanteert in het 94 pagina's tellende Gedumpt, dat eerder dit jaar in afleveringen verscheen in het Amerikaanse GQ Magazine.

Dat Ellroy eigenlijk geen misdaadauteur is, beklemtoont hij nog eens als hij kort aan de tand wordt gevoeld door Boekblad-redacteur Ed van Eeden. Gezeten onder een gestreept partytentje op een rustig stuk walkant voeren de heren een wat ongemakkelijk gesprekje ten overstaan van de inzittenden van de aan hun voeten afgemeerde rondvaartboot.

Van Eeden heeft zijn huiswerk afgeraffeld en dat stoort de Amerikaan. Hij noemt zichzelf een historical novelist en is op zijn terrein The King (Clinton is maar een weenie-wagger). Inderdaad zijn zijn boeken hard, met veel doodslag en seks, maar toch schrijft hij for the entire fucking family. De Manson-family, preciseert hij, en anders wel voor die van seriemoordenaar Jeffrey Dahmer.

Hij corrigeert zijn interviewer ('Neen, Manson is niet dood'), waarna Van Eeden opmerkt dat Ellroy na de dood van zijn moeder bij zijn vader ging wonen, 'een alcoholist, nietwaar?' Ellroy, geïrriteerd: 'Nee, dat was hij níet. Jíj bent een alcoholist. En niet alleen jij, every fucking one in Dutch publishing.'

Nederlandse thrillerauteurs, die al langer kritiek leveren op de keuze van de CPNB voor alleen buitenlandse auteurs, zijn ook nu niet blij. 'Wij kunnen toch ook zo'n geschenk schrijven?', zei Jac. Toes bij de bekendmaking van ook zijn nominatie voor de Gouden Strop 1998. Maar de CPNB blijft de voorkeur geven aan een 'grote schrijver' uit het buitenland. Het blijft de vraag of een lezer, onbekend met het thrillergenre, na lezing van Gedumpt in looppas terugkeert voor meer misdaadromans. De staccato-achtige, journalistieke stijl die Ellroy hanteert, maakt het hem niet bepaald gemakkelijk. Bovendien is true-crime niet het genre waarop de CPNB in juni de aandacht wil vestigen.

De zoektocht van Stoner en Ellroy naar de moordenaar van Scales leidt naar Robert Leroy Pelote, een jongeman die wegens een aantal verkrachtingen, gepleegd in de buurt van El Monte, in de gevangenis verblijft. Hoewel de zaak niet kon worden afgerond, is Stoner ervan overtuigd dat het 'meedogenloze roofdier' Polete de moordenaar is. Hij zet het onderzoek voort. Ook Ellroy zelf gaat door, 'als Stoners kroniekschrijver'.

Adriaan de Boer

Rolf Bos

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden