Sotheby's vreest crisis in de kunst

Het veilinghuis Sotheby's heeft lang zijn adem ingehouden en woensdagavond kwam het oordeel: de opbrengst van de grote veiling van de collectie van ex-directeur A. Alfred Taubman bleef ruim onder de verwachtingen.

Beeld ap

De op 17 april 2015 op 91-jarige leeftijd overleden Taubman was een veelbesproken figuur. De winkelcentrumtycoon en miljardair kocht Sotheby's in 1983, toen het veilinghuis in slecht weer verkeerde en maakte er weer een rendabel bedrijf van. In 2002 moest Taubman voor tien maanden achter de tralies, nadat hij werd beschuldigd van prijsafspraken met concurrent Christie's. Na zijn vrijlating in 2003 bleef hij volhouden onschuldig te zijn.

Sotheby's kon het na de dood van Taubman niet aanzien dat de collectie van zijn voormalige topman naar concurrent Christie's zou gaan, wat tot grote imagoschade zou hebben geleid. Omdat zowel Sotheby's als Christie's op de collectie van Taubman aasden, moest Sotheby's de erfgenamen een stevige garantie geven: liefst 515 miljoen dollar, of 472 miljoen euro. De garantie betekent dat Sotheby's het verschil aan de familie moet bijpassen, als de collectie dat half miljard niet haalt.

Vier veilingen

Sotheby's verdeelde de verzameling over vier veilingen, waarvan de laatste woensdagavond in New York plaatsvond. Vanaf het begin liep het stroef. Bij de eerste veiling in november met meesterwerken van Mark Rothko, Jackson Pollock en Pablo Picasso, waarvan de maximale opbrengst op 526 miljoen dollar werd geschat, kon Sotheby's maar 377 miljoen dollar (345 miljoen euro) ophalen.

Woensdagavond ging het laatste deel met werken van oude meesters als Albrecht Dürer onder de hamer, wat iets meer dan 24 miljoen dollar of 22 miljoen euro opleverde. Omdat de vorige drie veilingen samen slechts 462 miljoen dollar (423 miljoen euro) hadden opgebracht, werd het voor Sotheby's sowieso al moeilijk om aan het gegarandeerde bedrag van meer dan een half miljard dollar te komen.

A. Alfred Taubman. Beeld afp

Teruggevallen inkomsten

Tad Smith, de directeur van Sotheby's, probeerde het verlies tegenover zijn investeerders te beperken. De directe kosten, zegt Smith in The New York Times, zouden op 8,2 miljoen euro komen. Maar, aldus de krant, Sotheby's heeft nog tweehonderd kavels uit de Taubmancollectie, die bij andere veilingen worden ingedeeld.

Sotheby's zag zijn inkomsten het voorbije jaar terugvallen. Vorige week vrijdag kondigde het veilinghuis een verlies van 11 miljoen euro aan voor het laatste kwartaal van 2015, onder meer door kosten gerelateerd aan de Taubmanveiling. Eerder moest Sotheby's nog 80 werknemers laten gaan.

De Taubmanveiling zegt dan ook heel wat over de hedendaagse kunstmarkt. Volgens sommige experts zit de markt in een bubbel die elk moment kan barsten, omdat de vraag na jaren van stijgende prijzen stilaan begint af te nemen.

Dinsdag maakte Christie's bekend dat de verkoop vorig jaar met 5 procent is gezakt, ondanks recente recordbedragen voor topwerken. Een bekend voorbeeld daarvan is Picasso's Les Femmes d'Alger (1955), dat Christie's vorig jaar voor ruim 164 miljoen euro veilde.

'Een deel van de markt, vooral de naoorloogse en hedendaagse kunst zit zeker in bubbelgebied', zegt Anders Petterson, directeur van het kunstanalysebedrijf ArtTactic, in de Britse krant The Guardian. 'Voorspellen wanneer die bubbel barst, is een andere kwestie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden