Interview Forced Entertainment

‘Sorry van die Brexit. Nee echt: sorry. En van die chaos. Het spijt ons. Sorry’

Britse theatergroep Forced Entertainment doet boete op de avond dat de Brexit een feit zou worden.

Forced Entertainment, Speak Bitterness. 29/3, Frascati, Amsterdam. Ook te zien via livestream op frascatitheater.nl en via de Facebookpagina van Frascati. Beeld Hugo Glendinning

‘Onze voorstelling is in wezen een openbare boetedoening over allerlei zaken waarvan wij mensen spijt hebben of zouden moeten hebben. Dat kan gaan van kleine dagelijkse dingen tot aan de grote mondiale tragedies. Van het vergeten zijn de hond uit te laten of het geen oogcontact durven maken, tot genocide en de atoomboom op Hiroshima. Uiteraard hebben wij de laatste maanden ook een aantal onderwerpen verzameld die te maken hebben met de Brexit en met de toestand in het Verenigd Koninkrijk zelf.’

Aldus Tim Etchells, artistiek leider van de Britse theatergroep Forced Entertainment. De voorstelling in kwestie is Speak Bitterness, die vanavond eenmalig te zien is in het ­Amsterdamse theater Frascati. Een marathonvoorstelling van zes uur, te beginnen om 18 uur en eindigend om middernacht. Maar: het publiek kan binnenkomen en weer afhaken wanneer het wil. 

Achter de tafel zitten zes acteurs annex performers die om en om hun spijtbetuigingen met het publiek zullen delen. Klokslag middernacht Nederlandse tijd is het tijdstip waarop de Brexit een feit had moeten zijn. Juist daarom wilde ­Etchells met Forced Entertainment op 29 maart in ­Nederland spelen. Om weg te zijn uit Engeland, en als eer­betoon aan ­Europa, waar zijn theatergroep vaste gast is. 

Etchells: ‘Op deze manier willen we het partnerschap met onze Europese vrienden vieren. Wij hebben hier zo vaak gespeeld, in de theaters in ­Nederland, België, Duitsland en Frankrijk en op allerlei festivals. Juist die uitwisseling met Engelse theatermakers was belangrijk. Maar dat zal in de toekomst volkomen onder druk komen te staan. Door de ­strengere grenzen en een anti-kunstklimaat zullen we harder voor ons bestaan moeten vechten.’

De oerversie van Speak Bitterness ­dateert uit 1994 en is in de loop der tijd steeds aangepast en geactualiseerd. Uiteraard wordt in de opvoering vanavond veel gereflecteerd op de Brexit en de politieke chaos die daardoor is ontstaan. De theater­makers hebben hun statements overal vandaan gehaald: kranten, websites, talkshows, nieuwsrubrieken. Maar de voorstelling gaat verder dan een boetedoening over het disfunctioneren van de Britse politiek. Etchells ontwaart ook elders in ­Europa een opkomend populisme dat wordt gekenmerkt door een grote mate van euroscepsis. 

‘Nederland heeft daar nu ook mee te maken, na de laatste verkiezingen. Steeds meer populaire politici staan met hun rug naar Europa. In mijn ­eigen land zal de Brexit hoe dan ook uitlopen op een ramp. Niet alleen economisch. Engeland zal geïsoleerd raken en zich terugtrekken in zichzelf. Daardoor zullen racisme en ­xenofobie op den duur veel makkelijker kunnen gedijen. Het zal generaties duren voordat dat zal veranderen. Wij vallen de immigranten aan, maar wie zijn wij eigenlijk? – die vraag willen we in Speak Bitterness ook onderzoeken.’

Artistiek directeur van Frascati, Mark Timmer, is groot bewonderaar van Forced Entertainment. ‘Speak ­Bitterness gaat behalve over boetedoening ook over persoonlijke en poëtische vraagstukken. Over slagen en falen in het leven, en hoe je dat in theater verbeeldt. Ook al gaat de Brexit vrijdag niet door, dat Forced Entertainment juist op 29 maart hier wil spelen, heeft een grote symbolische waarde. De hele voorstelling zal gelivestreamd worden, zodat zo veel mogelijk mensen dit kunnen zien.’

De komst van Forced Entertainment naar Amsterdam is onderdeel van Frascati Issues, waarin onder de titel ‘Exit Europa’ aandacht wordt ­besteed aan de recente ontwikkelingen in Europa.

Hein Janssen

Forced Entertainment, Speak ­Bitterness. 29/3, Frascati,

Amsterdam. Ook te zien via livestream op frascatitheater.nl en via de Facebookpagina van Frascati.

Forced Entertainment blijft ook de komende week in Nederland. Tot 7 april wordt hun megaproject Complete Works: Table Top Shakespeare in theater Frascati opgevoerd. Hierin worden alle 36 toneelstukken van Shakespeare in versies van drie kwartier gespeeld. Heel eenvoudig, met telkens één acteur en een paar simpele attributen. Zo worden de drie heksen in Macbeth verbeeld door drie bolletjes touw en de dienstmeid door een kandelaar. Verteltheater in de meest pure vorm. Per avond zijn steeds een aantal voorstellingen te bezoeken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.