Interview Sophia Loren

Sophia Loren (83) straalt in Vlissingen voor festival Film by the Sea

Vlissingen is in de ban van een Sophia-verschijning. Het zoemt rond: mensen claimen haar in de lobby van het Grand Hotel te hebben gezien. Nee, nee, ze flaneerde op de boulevard. Ook op het strand is ze gespot, met een zwarte zonnebril.

Actrice Sophia Loren in Vlissingen. Beeld ANP

Sophia, dat is Sophia Loren, Italiaanse filmdiva van professie, Europese royalty ook. Op 20 september wordt ze 84, maar daar merk je op de rode loper helemaal niets van. Ze is hier voor een speciale vertoning van Una Giornata Particolare, het meesterwerk van Ettore Scola uit 1977. En dat heeft dan weer te maken met de Grand Acting Award die het Vlissingse festival Film by the Sea haar heeft toegedacht.

Goed, ze komt niet gratis over, daar heeft dit festival niet genoeg status voor – het is per slot van rekening geen Cannes – en ook brengt ze haar complete entourage mee, minus tegenspeler Marcello Mastroianni, die in 1996 overleed. Maar Sophia straalt. En het publiek begrijpt het wel: van zo’n filmdiva bestaat er geen tweede meer, ze is bijna een venster naar een verdwenen tijdsgewricht. Zij hoort bij dat klassieke genre van het Italiaanse neorealisme, vol verhalen die spelen rond de Tweede Wereldoorlog en met talloze verwijzingen naar het roerige Italiaanse politieke verleden.

Of Una Giornata – gezet tegen de achtergrond van Hitlers bezoek aan het Rome van Mussolini in 1938 – ook haar eigen favoriete film is, uit een oeuvre van bijna 100 titels, wil je dan toch weten. ‘Eerlijk gezegd staat hij op nummer twee. Mijn favoriet is het oorlogsdrama La ciociara uit 1960, waarvoor ik een Oscar won. En ik moet dat wel zeggen, omdat regisseur Vittorio De Sica mijn filmvader was, en dit is zijn film. Hij heeft mij alles geleerd. Hoe bereid je als actrice een scène voor? Hoe moet je omgaan met tegenslag? Wat doe je om jezelf ook voor de tiende take weer op te peppen? En ook: je hebt al die roem nu, maar vergeet nooit waar je vandaan komt. In mijn geval: het opkrabbelende Napels van direct na de oorlog.’

Sophia Loren ontvangt uit handen van minister Ingrid van Engelshoven (OCW) de Grand Acting Award van Film by the Sea. Beeld ANP

Allora

Ze is deze zondagochtend in haar hotelkamer, gezeten op een leren bank, gekleed in een fleurig felrood design, en heeft een modieuze bril op met glazen die meekleuren met het licht. En nee, ze is nog niet wezen flaneren op de boulevard, of op het strand.

Tegen de Sophia-verschijning, die nu gewoon mevrouw Loren is geworden, hoef je eigenlijk alleen maar te zeggen: ‘Allora...’

Mevrouw Loren: ‘Allora… dat is het enige Italiaanse woord dat je hoeft te kennen. Allora zet alles in gang.’

En dat is ook zo.

Marcello Mastroianni 

We komen te spreken over Marcello Mastroianni, met wie ze bijna veertig jaar zou werken. De eerste keer dat ze hem ontmoette – tien jaar ouder dan zijzelf – was op de set van de comedy Peccato che sia una canaglia (1955). Zij speelde de jonge en verleidelijke dievegge Lina, hij was taxichauffeur Paolo die zijn auto niet kwijt wilde.

‘Ik herinner mij onze allereerste ontmoeting nog goed. We zouden gaan draaien in een gebouw, en ik stond op de trap van de ingang. Marcello bevond zich een verdieping of vijf hoger op een balkon. Hij zwaaide heel subtiel, timide bijna. Het was een mooi gebaar. Ik was opgetogen, want ik dacht: met zo’n gentleman kan ik wel omgaan. In dit vak is het heel moeilijk om te spelen met iemand die je eigenlijk niet mag.’

Ze glimlacht: ‘Marcello was geen ochtendmens, nee. Ik leerde alle dialogen braaf uit mijn hoofd, maar dat deed hij niet, ben je gek. Marcello was een beetje lui. Maar als hij dan eenmaal aan het acteren sloeg, kon je alleen maar in bewondering toekijken. Zo’n palet aan stemmingen. Zo’n subtiele mimiek. Hij was in staat om al zijn personages een tragisch randje mee te geven. En op de set was hij behulpzaam. Hij stond altijd aan jouw kant. Geen #metoo-toestanden, integendeel.’

Sophia Loren en Marcello Mastroianni in Una Giortnata Particolare.

Nieuwe tijd

Als een warm bad, zo zal ze de hervertoning van Una Giornata Particolare vanavond beleven, voorziet ze. Wonderlijk medium, film. Om jezelf veertig jaar jonger op het grote doek terug te kunnen zien. Met een nog een springlevende Mastroianni naast je (noem het haar eigen Marcello-verschijning).

Ze vindt het altijd mooi om over haar vak te vertellen, juist voor jongere Italiaanse filmmakers. Niet voor niets schreef ze in 2014 haar autobiografie: Ieri, Oggi, Domani – in het Nederlands vertaald als Mijn leven. De huidige generatie volgt ze op de voet, zegt ze met klem. Van haar zoon kreeg ze de dvd van Gomorra (2008), de film van Matteo Garrone over de bendeoorlogen in het haar zo geliefde Napels. ‘Voor mij als Napolitaanse niet leuk om te zien. Maar als het zo gaat, dan moet je dat tonen. Onze generatie had de oorlog als thema. Zij vangen het heden, de nieuwe tijd. Dat is alleen maar goed.’

Scherp

En ja: kokkerellen doet ze ook nog graag. Tenminste, als ze tijd heeft, thuis in Genève. We pakken Koken con amore erbij, de heruitgave uit 2015 van haar recepturen uit de jaren zeventig – haar tweede boek. Net als we het gerecht Gefrituurde Napolitaanse pizza willen doornemen, grissen twee mannen uit haar entourage het exemplaar uit haar handen.

Oh?

Er wordt even een fotootje gemaakt van het colofon. Is dit wel vertrouwd? Is dit geen roofdruk? Het blijkt mee te vallen, het is een keurige Nederlandse editie. ‘Je moet begrijpen: in het buitenland zwerf ik op zoveel covers van kookboeken rond die helemaal niet van mij zijn, dat de jongens dat graag even in de gaten houden.’

Nog altijd scherp, Sophia Loren. Het was een bijzondere dag. Una giornata particolare.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.