'Songfestivaljury's voerden overleg over stemmen'

Wat gebeurde er achter de schermen bij de door Zweden gewonnen finale van het Eurovisiesongfestival? De wildste speculaties deden afgelopen weekeinde de ronde, nadat de organisatie zaterdagavond laat had bekendgemaakt dat de punten van de vakjury's van Montenegro en Macedonië niet waren meegeteld.

Edsilia Rombley geeft namens Nederland de punten voor het Eurovisiesongfestival. Ze doet dit in de veelbesproken jurk, die met het naveldiepe decolleté, van haar schoonzus Trijntje Oosterhuis. Beeld anp
Edsilia Rombley geeft namens Nederland de punten voor het Eurovisiesongfestival. Ze doet dit in de veelbesproken jurk, die met het naveldiepe decolleté, van haar schoonzus Trijntje Oosterhuis.Beeld anp

Maandagmiddag gaf Sietse Bakker, festivalmanager namens Nederland bij de European Broadcasting Union (EBU), uitsluitsel: de jury's van beide landen hebben ieder min of meer als blok gestemd, en dat mag niet. De vijf juryleden van elk land worden geacht onafhankelijk van elkaar te stemmen. Bakker: 'Ze hadden bijna allemaal dezelfde landen op één, twee en drie, met telkens een afwijking op één plek. Statistisch gezien is dat haast onmogelijk. Het lijkt er dus op dat de juryleden overleg hebben gevoerd.' Tussen de Macedonische fraude en die van Montenegro bestaat geen verband, benadrukt hij.

50-50

De uitslag van het songfestival wordt bepaald op een 50-50-basis door vakjury's en tv-kijkers. Juryleden mogen niets te maken hebben met de deelnemende artiesten en worden geacht onafhankelijk te oordelen. In de uitslag zijn namens Montenegro (dertiende) en Macedonië (geen finalist) alleen de tv-stemmen meegerekend.

Juryleden die in opspraak komen - het lijkt eerder regel dan uitzondering. Buurlanden schuiven elkaar jaarlijks bij wijze van ritueel de douze points toe, zonder dat iemand er nog over valt. Vorig jaar bleken de vijf juryleden van Georgië vijf identieke puntenverdelingen te hebben ingeleverd. De juryleden uit Azerbeidzjan, memoreert songfestivalkenner Cornald Maas, zette de absolute topfavorieten vorig jaar en bloc onder aan hun lijstjes. 'Je gaat mij niet wijsmaken dat dat toeval was. Het is ook weleens gebeurd dat een Israëlisch jurylid fan was van de Finse inzending, en dat ook rondbazuinde. Maar voor de EBU is het moeilijk aan te tonen dat het om fraude gaat.'

Out en open

Was er een koffertje Macedonische denars in het spel? Maas: 'Dat kan altijd natuurlijk.' Eerder dit jaar ontmoette hij de Macedonische en Montenegrijnse delegaties tijdens Eurovision in Concert in Amsterdam. Hij vond ze 'out en open' - niet het soort dat zich met een koffertje geld laat omkopen. Twee jaar geleden, toen hij zelf jurylid was, hanteerde de EBU als beleid dat de namen van de juryleden tot aan het evenement geheim moesten blijven. Ook dat bleek vergeefs, een radiostation verklapte zijn naam.

Inmiddels wil de EBU dat de namen ver van tevoren bekend zijn, vergezeld van een duidelijke motivatie. 'Ik geloof oprecht dat juryleden stemmen op basis van wat ze zelf vinden', zegt Maas. Wat hem betreft krijgen de boosdoeners een ferme waarschuwing. Songfestivalmanager Sietse Bakker laat weten dat de Europese omroepen halverwege juni bijeenkomen om zich op sancties te beraden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden