Soms lastig om Sharif te zijn

Het Filmfestival van Venetië kent nog geen gedoodverfde favoriet. Wel een filmlegende: Omar Sharif. Hijzelf blijft weldadig bescheiden: ‘Elvis was een ster, ik niet.’

Scène uit Doctor Zhivago.Beeld afp

'Ik heb de leeftijd bereikt dat ik kan zeggen wat ik wil.' Omar Sharif (1932, Egypte), filmlegende uit de epische klassiekers Doctor Zhivago (1965) en Lawrence of Arabia (1962), plukt aan zijn witte snor. 'Dat is een voorrecht van de ouderen. Als jullie later zo oud zijn als ik, zullen jullie inzien dat je in het heden moet leven, en niet in het verleden. Dit moment, in deze persconferentie, is het belangrijkste moment in mijn leven. Want het is nu.'

Met die filosofische overweging oogst de acteur zijn eerste, lang aanhoudende applaus van de verzamelde journalisten. Sharif oogt in het echt jonger dan in zijn nieuwste film, het dankzij steun van het Egyptische ministerie van Cultuur gerealiseerde El Mosafer (De reiziger). Het duurt ruim anderhalf uur voor hij zijn eerste scène heeft, als het hoofdpersonage Hassan op latere leeftijd.

De traag uitgesponnen, soms wat overgestileerde film van de regisseur Ahmed Maher, maakt deel uit van de hoofdcompetitie tijdens het Filmfestival van Venetië, en toont drie dagen uit het leven van een man wiens leven nooit echt vorm lijkt te krijgen.

Regisseur Maher, die naast de acteur zit tijdens de persconferentie, zegt dat het hoofdpersonage deels gevormd werd door Sharif zelf. 'Hij is een mythe, en brengt zoveel mee.' Sharif zegt echter niet van zichzelf onder de indruk te zijn. 'In de pers las ik vandaag weer dat ik vroeger zo knap was. Maar wat dat het er toe?'

Weer een klaterend applaus, waarna Sharif met een glimlach zijn verhaal vervolgt. Zo leuk was het ook weer niet, zegt hij, om Omar Sharif te zijn. 'Een groot deel van mijn professionele leven ben ik bang geweest. Toen ik naar Hollywood ging, in de tijd van Lawrence of Arabia, was ik daar de enige Arabier. De enige moslim tussen heel veel joden. Dat vormde een gevaar voor mij, van twee kanten.

'Niet alleen in Hollywood werd scherp op me gelet, maar in Egypte ook. Ik moest er continu voor waken geen grenzen te overschrijden, niet te ver te gaan. Dus hield ik mijn mond maar dicht. Ik kreeg een contract voor vijf jaar bij Columbia Pictures, maar ik werd amper betaald. Met Doctor Zhivago verkochten ze me voor 15 duizend dollar aan MGM. Ik zei er niks van, en kreeg ook niks.'

Klaag de studio aan, adviseerde zijn Amerikaanse advocaat. 'Maar ik dacht: nee, want dan is er gedoe, en zal men anders over me gaan denken. Het was niet makkelijk, ik heb ook vaak in films moeten acteren die ik niet zag zitten.'

Pas na het succes van Funny Girl (1968), waarin hij met Barbra Streisand speelde, voelde hij zich wat vrijer. 'Maar ook toen lette ik nog op mijn woorden. Ik heb me in Hollywood nooit een echte ster gevoeld. Vanuit mijn huis kon ik het zwembad van Elvis Presley zien, die een tijdje bij mij in de straat woonde. Elvis, dat was een ster. Ik niet.'

Zijn huwelijk liep stuk. 'Ik leefde vaak in hotels en restaurants. Dat viel niet te combineren met een bestaan als echtgenoot. Maar daarover wil ik niet klagen hoor, ik heb sindsdien wel wat avonturen gehad met vrouwen, maar geen grote liefdes meer.'

Regisseur Maher poogt met zijn Modafer aansluiting te vinden bij het internationale circuit van de artistieke film. Maher: 'Egypte is een land met een enorm rijke cultuur, maar sociaal gezien zijn we gesloten. Onze cinema kent een industrieel verleden, met veel films die voor de Arabische wereld worden gemaakt en daar ook een groot publiek vinden, maar we openen ons onvoldoende naar de rest van de wereld. We nemen niet deel aan het interculturele discours, zoals de Maghreb-landen dat wel doen.'

Zijn film, die meedingt naar de dit weekend uit te reiken Gouden Leeuw, wordt niet als kanshebber aangemerkt. Maar heel veel zegt dat niet. Nu het einde van het 66ste festival in zicht komt, is de echte grote favoriet nog niet gezien, of als zodanig door de filmpers herkend. Life During Wartime, de zwarte komedie van de Amerikaan Todd Solondz staat bovenaan de poll voor Italiaanse journalisten, maar hun smaak geldt in het internationale filmcircuit zeker niet als maatgevend. Zaterdagavond maakt de jury, die wordt aangevoerd door filmregisseur Ang Lee, de uitslag bekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden