'Soms hadden ze beter afstand kunnen nemen van het origineel'

Licht gebracht theater over de verlammende druk van het slagen.

Beeld Stef Stessel

Sinds zijn geliefde jaren geleden overleed, is Harry Hope zijn kroeg nauwelijks uitgekomen en inmiddels is het zover dat hij werkelijk de straat niet meer op durft te gaan. Maar daarin staat hij niet alleen. De meeste bezoekers van zijn droevige tent gaan niet meer naar buiten. Ze zijn het wel van plan, soms, maar ach; morgen weer een dag.

De Amerikaanse toneelschrijver Eugene O'Neill (1888-1953) situeerde zijn The Iceman Cometh in een morsig etablissement in Manhattan, in 1912. Het Antwerpse theatergezelschap De Roovers houdt de locatie wat in het midden: aan de andere kant van de beslagen ramen van het café zou je je een vervallen Antwerpse straat kunnen voorstellen. Tegelijkertijd geeft de mooie sound van Mauro Pawlowski (dEUS) het geheel een Amerikaanse 'feel'.

De Vlaamse groep viert met Alsemkomt haar verjaardag. De vaste kern (Sofie Sente, Luc Nuyens, Sara De Bosschere en Robby Cleiren) is dan - met scenograaf Stef Stessel - 20 jaar samen als collectief.

En zo spelen ze nu respectievelijk een uitgerangeerde actrice, kroegeigenaar Harry, hoertje Cora en barman Rocky. Al is het misschien niet O'Neills sterkste stuk, het levert wel een aantal mooie scènes op.

Alsemkomt vormt tevens het slot van hun Dollarcyclus, een drieluik over maatschappelijke machinaties in tijden van financiële en morele crisis.

Na Timon van Athene en De Laatsten der Onverstandigen focust de groep zich nu op de druk die de samenleving legt op het slagen - en de bijbehorende angst om te falen. Hoe verlammend die druk kan zijn, zien we bij de kroeggangers; naast de bovengenoemden nog twee prostituées, de cynische Larry, de gesjeesde student Willie en de tiener Don. Avond aan avond zoeken ze steun bij elkaar en bij de drank, en houden ze vol dat het morgen beter wordt.

Eens in de zoveel tijd doet een gangmaker het café aan: Hickey. Meteen al aan het begin van de voorstelling wordt er op hem gewacht. Wanneer blijkt dat Hickey stopt met het drankritueel en de anderen ervan wil overtuigen dat het ook anders kan, ontstaat er paniek, een existentiële angst bij eenieder, die ze elk op hun eigen manier proberen te bedwingen.

Dat is pijnlijk, maar De Roovers en hun gastspelers pakken het gegeven met een mooie lichtheid aan. Soms hadden ze beter afstand kunnen nemen van het origineel. Bijvoorbeeld daar waar een politieke lading ligt die voelbaar niet van nu is: de relatie Don-Larry komt slecht uit de verf. De monoloog van Stefaan Degand (Hickey) is dan wel weer geweldig, zowel in vertolking als in zijn intrigerende, niet per se eenduidige inhoud. Een feestje waardig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden