column Jean-Pierre Geelen

Sommige woorden zijn zo moeilijk mooi, dat je je afvraagt welke zieke geest ze heeft bedacht

Gaat het weer een beetje, lieve lezer? We zullen zachtjes spreken, want goede kans dat de oliebollen en het vegetarische ganzenvet nog liggen na te gisten in de maagstreek, terwijl het hoofd nog doezelt van de Moët & Chandon Brut. Kortom: u wist het vermoedelijk zelf niet, maar u bent reconvalescent.

Hoe zegt u, dokter? Reconvalescent. Juist, ja.

Sommige woorden zijn zo moeilijk mooi, dat je je afvraagt welke zieke geest ze heeft bedacht en wie ze in hemelsnaam gebruikt. Toch gebeurt het, anders had het niet in de woordenboeken gestaan. ‘Reconvalescent’ is er zo een. Het bestaat, want het staat in de Van Dale en in andere woordenboeken.

Straks wat het betekent, eerst een (ander) nutteloos weetje: het woord heeft in de geschiedenis van de Volkskrant precies éénmaal in de kolommen gestaan. Dat was op 1 juni 1974. De krant was zo te zien nog degelijk katholiek toen collega Ad J. Odijk (wie kent hem niet?) een interview hield met dr. J. Dellepoort (wie kent hem niet?), omdat die laatste ‘toeristen-pastor’ was geworden. Aan de Costa del Sol, spoedig daarna een door God verlaten oord. Dellepoort was daar niet zomaar beland: hij was ‘reconvalescent’, zo schreef collega Odijk. De dokter had hem naar de Costa del Sol verwezen omdat dat een ideale omgeving zou zijn om te herstellen van hartinfarcten.

Herstellen dus. Wie reconvalescent is, is aan de beterende hand, leren de woordenboeken (en niet alleen de medische naslagwerken). Ben je als reconvalescent een zelfstandig naamwoord, dan ben je ‘een herstellende zieke’. Dan verkeer je tevens in je reconvalescentie, de tijd die nodig is om van een ziekte te herstellen.

Natuurlijk was het geen Nederlander die dit woord bedacht. Het moet een Fransoos zijn geweest, die het ook maar weer uit het oude Latijn had. ‘Reconvalescence’ zeggen de zuiderburen (vaker dan wij). Soms is vertalen een inkoppertje.

Bidden wij thans voor eerherstel van het moeilijke maar mooie woord. En voor het heil van collega Odijk en dr. Dellepoort.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden