Filmrecensie Something Useful

Something Useful is een poëtische roadmovie waarin twee vrouwen heel wat af filosoferen (drie sterren)

Het mooie camerawerk nodigt uit tot meemijmeren.

Başak Köklükaya (links) en Öykü Karayel in Something Useful (Pelin Esmer).

Om naar een reünie van de middelbare school te gaan, voor het eerst in 25 jaar, neemt Leyla de nachttrein van Istanbul naar Izmir. Het is haar aangeraden door een vriendin, zo blijkt later. ‘Ik zei dat het een avontuur zou zijn.’

Voor iemand als de dromerige Leyla (Başak Köklükaya), de verteller van Something Useful, is zo’n treinreis inderdaad fascinerend. Als dichter is ze een observator: de grote ramen van de trein zijn een venster op de wereld, waarin mensen liefhebben en ruziemaken. Een bron van inspiratie.

Maar in deze poëtische roadmovie wordt, wanneer ze Cenan (Öykü Karayel) ontmoet, haar reis nog interessanter. Deze jonge vrouw, iemand die Leyla nooit gesproken zou hebben als Cenans vader haar op het station niet had gevraagd op haar te passen, heeft officieel een sollicitatiegesprek in Izmir. Maar, zo neemt het meisje Leyla in vertrouwen, eigenlijk reist ze af naar de Turkse badplaats om een verlamde man op zijn eigen verzoek een dodelijke injectie te geven.

Voor regisseur Pelin Esmer is de reis die de twee vrouwen samen afleggen een filosofische. Haar film meandert langs morele vraagstukken - wie kun je vragen je te doden? - tot meer filosofische discussies over kunst, het leven, de dood en het verstrijken van de tijd. Kan het leven zinloos zijn als je de schoonheid nog ziet? Is het genoeg om alleen te observeren, of vereist het leven een actievere rol? Waarom doen we wat we doen?

Het tempo van Something Useful is dat van een afremmende trein: zodra Leyla en Cenan uitstappen, verliest de tot dan mysterieuze film langzaam snelheid, om tot stilstand te komen tijdens een lange dialoog met de verlamde man. Het is een gesprek dat zo veel thema’s aansnijdt dat alle betekenis die Esmer eronder wil leggen hoe langer hoe ongrijpbaarder wordt.

Toch: het mooie camerawerk met alle doorkijkjes en reflecties nodigt uit tot meemijmeren. En Esmer maakt een aantal sterke visuele keuzen - het laatste shot alleen al én de manier waarop ze de schoolreünie filmt zijn intrigerend eigenzinnig.

Something Useful

Drama. Regie: Pelin Esmer. Met Başak Köklükaya, Öykü Karayel108 min.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.