INTERVIEW

Sociaal beest

Af en toe doet hij zichzelf een typetje cadeau. Cabaretier Henry van Loon verkent zijn talent in de nieuwe voorstelling Sluimer.

Henry van Loon: `Al mijn invallen komen in mijn hoofd wel logisch over, maar voor de voorstelling vind ik het fijner als er rust in zit.' Beeld Ivo van der Bent

Het zijn kwetsbare tijden voor Henry van Loon. De cabaretier zegt het als de première van zijn nieuwe show nog een week weg is. Het is vrijdag 17 oktober en Van Loon - leren jas, pet, pakje sigaretten binnen handbereik - zit achter het stuur van de kleine zwarte Volkswagen van zijn vriendin, de actrice Jennifer Hoffman. We zijn op weg naar Beverwijk. De TomTom staat ingesteld op het Kennemer Theater. Daar zal vanavond een van de laatste try-outs plaatsvinden van Sluimer, Van Loons derde cabaretvoorstelling. 'In deze periodes van mijn leven ben ik gewoon niet zo blij', zegt hij kalm. 'Al heb ik wel een goed gevoel over de voorstelling en ben ik minder onzeker dan bij mijn vorige shows. Maar er zitten nog zo veel putjes en dalletjes in. Pas na een aantal maanden toeren kan ik 'm écht lekker spelen.'

De 32-jarige Henry van Loon timmert als komiek en acteur aan de weg op veel fronten: na zijn (niet afgeronde) opleiding aan de Amsterdamse Toneelschool & Kleinkunstacademie werd hij stand-up comedian bij de Comedytrain, scoorde een YouTubehit door De Wereld Draait Door in drie minuten op hilarische wijze samen te vatten, toonde hij zijn slapstickkwaliteiten in de rol van superkluns René in de film Bro's Before Ho's, en zingt hij af en toe ook nog in de closeharmonyboyband Stanley en De Menzo's.

Van Loons werk kenmerkt zich door een onvoorspelbare gekte, die zich vooral uit in idiote, knap geacteerde personages. In zijn verhalen komt veel sociale onhandigheid voorbij, waarbij hij zichzelf niet ontziet. Zo speelde hij in zijn debuutvoorstelling De Henry van Loon Entertainment Show (2011) de Sleutelkluisman, een merkwaardig wezen dat wel tien keer terug moest naar de sleutelwinkel om een simpele sleutelhanger aan te schaffen. In Electropis (2012) omschreef Van Loon zichzelf als een 'schuchtere Brabantse jongen' die zichzelf soms een typetje cadeau doet als hij naar de bakker gaat, om vervolgens te demonstreren hoe je als getapte Amsterdammer veel sneller aan de beurt bent in de winkel. Van Loon: 'Dat ik veel met sociale omgangsvormen speel, is automatisch gegroeid. Op school was ik altijd al degene die grappen maakte en in groepen de sociale regels doorbrak. Toen ik begon met optreden, merkte ik dat daar mijn kracht lag: laten zien hoe mensen doen en hoe raar dat dikwijls is. In film en theater speel ik nu vaak de komische, sociaal gemankeerde types. Dat is leuk om te doen, al hoop ik in de toekomst ook nog eens een bloedserieuze rol te spelen.'

Castlid Henry van Loon voorafgaand aan de premiere van de speelfilm Bros before Hos in Tuschinski, 2013. Beeld anp

Geen volle zalen

Zijn activiteiten hebben er echter nog niet toe geleid dat de zalen overal vol zitten. In Beverwijk zijn vanavond pas 25 kaarten verkocht, terwijl in de kleine zaal van het Kennemer Theater plek is voor 188 man. Van Loon weet inmiddels dat dit erbij hoort als aanstormend cabaretier. 'Ach ja, je moet ergens beginnen. Het is een feit dat ik het vooral goed doe bij jongeren. Daarom zit het in de studentensteden vaak wel vol.'

In het centrum van Beverwijk is het rustig op de late vrijdagmiddag. Van Loon parkeert de auto achter het theater, pakt wat kleding en een wit kussentje van de achterbank en loopt richting de artiesteningang. Als we het vlakkevloertheater binnenlopen, is het donker. Er klinkt dromerige synthesizermuziek. Boven, op de tribune, zijn technicus Agus Lanting en componist Peter Sambros al bezig met het licht en het geluid. Van Loon legt het witte kussentje op het houten bed dat midden op het toneel staat.

Een bed inderdaad, want Sluimer gaat over slapeloosheid. In de voorstelling roept Henry van Loon de roes op waarin je terechtkomt als je nachtenlang wakker ligt, met, als je geluk hebt, een klein uur slaap vroeg in de ochtend. In die sfeer wordt de grens tussen droom en werkelijkheid langzaam troebeler, met bizarre taferelen als resultaat. Van die slapeloosheid is niets verzonnen. Van Loon wordt er al jaren door geplaagd.

In tegenstelling tot zijn eerste twee shows, die waren opgebouwd uit losse stukken stand-up comedy, is Sluimer één geheel, zitten er liedjes in en is het verhaal van a tot z uitgeschreven. Hij is tevreden met deze nieuwe manier van werken: 'Al mijn invallen komen in mijn hoofd wel logisch over, maar voor de voorstelling vind ik het fijner als er rust in zit. En een duidelijke lijn.' Door deze werkwijze ontdekte hij tot zijn eigen verbazing dat bij het begin van de tournee niet veel aan de show hoefde te worden veranderd, waardoor hij de try-outfase kort kon houden.

Vergeten

Het is vijf uur. Hoewel de inhoud rond is, is het minder goede nieuws dat Van Loon nog vaak stukken tekst vergeet of door elkaar haalt. Met de technici worden de liedjes en de overgangen tussen tekst en muziek gerepeteerd. Vooral de finale is complex: onder begeleiding van aanzwellende muziek beschrijft Van Loon een steeds vreemder wordende droom, waarin onder anderen radio-dj Gerard Ekdom en modekoning Tommy Hilfiger figureren. De snelle tekst moet precies synchroon lopen met de muziek. 'Fuck it, tyfuszooi!', galmt het door de zaal wanneer Van Loon zijn tekst vergeet. Snel pakt hij het script erbij.

Tussendoor moeten allerlei zaken worden geregeld. Theatermedewerkster Marja loopt binnen: 'Bent u meneer Van Loon? Kan ik even het bloemenmomentje afspreken?'

'O ja', antwoordt Van Loon geroutineerd: 'Ik eindig met een black-out, één keer buigen en dan meteen bloemen. En dan ga ik naar huis.' Ze knikt begripvol.

Inmiddels is het zes uur. Wat doen we met het eten? De dichtstbijzijnde New York Pizza wordt gegoogeld. Het eten wordt genuttigd in de kleine artiestenfoyer. Dan loopt plots de Belgische komiek Urbanus voorbij. Die speelt vanavond zijn best-of-voorstelling Urbanus zelf! in de grote zaal van het theater.

'Het klinkt toevallig, maar Urbanus was de allereerste komiek die ik zag', vertelt Van Loon. 'In mijn jeugd had ik videobanden met shows en films van hem, net zoals ik veel keek naar de Marx Brothers, Laurel & Hardy en Tommy Cooper. Cabaretiers als Herman Finkers, Hans Teeuwen en Theo Maassen hebben in mijn jeugd ook veel indruk gemaakt, maar die leerde ik pas veel later kennen.'

De aanvang nadert. Van Loon trekt zich terug in zijn kleedkamer. Inmiddels is ook regisseur Gijs de Lange gearriveerd, die de eindregie van Sluimer verzorgt en pas sinds deze week bij het creatieve proces betrokken is. De Lange zal vooral letten op het ritme van de show en of de overgangen kloppen. Even later loopt het publiek de zaal binnen. Toch meer mensen dan vooraf was gedacht; op de tribune zitten ongeveer vijftig mensen, onder wie inderdaad veel jongeren. Van Loon komt op in ruitjespak en vertelt over zijn slapeloosheid. Tijdens zijn verhaal schiet hij in diverse nieuwe personages, die hoorbaar aanslaan bij het publiek. Zoals de merkwaardig sprekende Ernest, de personal assistant. Tijdens de finale gaat het even mis: het laatste stukje tekst loopt niet synchroon met de muziek. Hij besluit uit zijn rol te stappen en het slot opnieuw te doen. 'Ja, dit blijft een try-out hè, mensen', zegt hij lachend.

Ondanks het haperende einde heerst na afloop tevredenheid. Het publiek heeft gelachen, regisseur De Lange is te spreken over het tempo van de show en componist Sambros stelt voor de muziek 'op slot te zetten'. En toch, terwijl we over een donkere A9 terugrijden naar Amsterdam, het boeket bloemen op de achterbank, schiet Van Loon ineens dé grote misser van de avond te binnen: 'Urbanus is me niet de hand komen schudden.'

Sluimer. Première op 25/10 in Theater Bellevue in Amsterdam. henryvanloon.nl

Stanley en De Menzo's

Ooit begonnen als een grap op Koninginnedag, maar inmiddels treden ze al jaren samen op met vijfstemmige samenzang: Stanley en De Menzo's, een a-capellagroep gevormd door Henry van Loon en zijn oud-medestudenten van de Theaterschool: Niels van der Laan, Jeroen Woe, Steef Hupkes en Martijn Hillenius. Komisch ook, want naast The Beach Boys zingt de groep prachtige vijfstemmige bewerkingen van de tunes van kinderseries als Dommel en Barbapapa. 'Het is puur een hobby', vertelt Van Loon. 'Zoals anderen gaan squashen of voetballen, zo doe ik op maandagavond aan ensemblezang.' Voor de nieuwe kerstshow Kerst, Kerster, Kerst, van 20 t/m 27/12 in Theater Bellevue in Amsterdam, wordt onder meer gewerkt aan het nummer Ignition (Remix) van R. Kelly.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden