Snel nieuws is niet altijd waar nieuws

'Spanning in Gaza na dood Palestijns meisje', meldde de krant van dinsdag 1 februari op pagina 4. Het meisje werd maandag doodgeschoten, volgens Palestijnen door een Israëlische kogel, afgeschoten door militairen van de bezettingsmacht....

De website van de Volkskrant was een dag eerder aanzienlijk anders getoonzet. Daar heette het: 'Israëlische soldaten hebben maandag (. . .) in de Gazastrook een tienjarig meisje doodgeschoten'. Volgens het bericht waren de kogels afgevuurd toen de bezettingsmacht een woonwijk in het zuiden van de bezette Gazastrook onder vuur nam.

De informatie voor dit stuk was grotendeels afkomstig van het persbureau een van de vaste leveranciers van de krant. De redactie van de interneteditie van de krant vond het bericht maandagmiddag interessant genoeg om het op de website te zetten, overigens iets voorzichtiger van toon dan het aangeleverde bericht. Dit herschreven nieuwsbericht werd later die middag ook verspreid via de electronische nieuwsbrief van de Volkskrant en ging vervolgens een eigen leven leiden.

Terwijl de redactie van de papieren krant alle tijd had om voor de dinsdageditie af te wachten welke informatie nog meer over het incident naar buiten kwam, moesten de lezers van de website het doen met het eerste bericht, dat pas dinsdagochtend werd vervangen door het veel genuanceerder nieuwsbericht uit de krant.

De versie die via de electronische nieuwsbrief werd verstuurd, kon niet worden geactualiseerd. Iedereen die die nieuwsbrief heeft wordt nog steeds via de website van de Volkskrant geleid naar het eerste, ongenuanceerde, bericht.

Aan dat bericht is dinsdag in de loop van de dag wel één alinea toegevoegd waarin melding wordt gemaakt van nieuwe feiten, maar het allereerste anp-bericht is ook nog steeds via de website van de krant te lezen. Dat kan omdat de Volkskrant (als veel andere kranten) als service aan de lezers actueel anpnieuws via de eigen site laat zien.

Het gevolg daarvan is dat er op de website drie verschillende versies staan (stonden) van hetzelfde incident: het oorspronkelijke anp-bericht, de eerste Volkskrant-versie en de latere krantenversie.

Die rare situatie kon mede ontstaan doordat de krant wel anpnieuws doorgeeft via de site, maar geen zeggenschap heeft over de inhoud, hoewel de hoofdredacteur van de krant verantwoordelijk is voor alles wat de Volkskrant verspreidt, krant, nieuwsbrief of website. Hij draagt dus ook verantwoordelijkheid voor de anp-nieuwsvoorziening die via de site loopt.

In theorie is het denkbaar dat de redactie van de krant een nieuwsfeit niet meldt, omdat ze het niet relevant vindt, of omdat de hoofdredacteur daarvoor geen verantwoordelijkheid wil nemen, terwijl het wel via de anp-nieuwsstroom op de website komt en onder de vlag van de Volkskrant wordt verspreid.

Een vergelijkbaar geval deed zich voor met het extra katern van The New York Times. Ook toen was het niet de redactie van de Volkskrant die de journalistieke keuzes maakte over de inhoud van iets wat bij het eigen produkt werd gevoegd. In dat katern verschenen vervolgens verhalen die in een enkel geval al in de krant hadden gestaan, of die juist door gespecialiseerde redacties waren afgelegd.

De extra anp-service via de website heeft voor zover ik kon nagaan nog niet geleid tot grote journalistieke problemen, maar de gang van zaken rond het Palestijnse meisje toont wel aan dat deze service niet zonder gevaar is, zeker wanneer de internetredactie zich daarop baseert in haar nieuwsvoorziening.

Het grote voordeel is dat de lezers snel van het laatste nieuws op de hoogte worden gebracht, maar als dit laatste nieuws ook wordt gebruikt om een nieuwsbrief te vullen, die - anders dan de website - niet kan worden ververst, ligt het gevaar van eenzijdige berichtgeving op de loer.

De internetredactie heeft het eerste eenzijdige bericht over het Palestijnse meisje elegant rechtgezet door aan het bericht een alinea toe te voegen, maar aan het oorspronkelijke bericht kan de krantenredactie, om geschiedvervalsing te voorkomen, niets veranderen. Dat blijft een rare figuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden