Snel die sneeuwbes vinden

‘Planten die zich met sporen voortplanten en dus geen bloemen produceren’, staat er. Maar aan het afgebeelde stukje tak zitten duidelijk bolvormige bloemen, wit....

Zo werkt een flora, bedoeld om planten mee te determineren. In dit geval de geheel vernieuwde Veldgids Nederlandse Flora van de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (KNNV).

In Nederland geldt al sinds de 19de eeuw de zogeheten ‘Heukels’, nu toe aan de 23ste druk, als de standaard wetenschappelijke veldflora. Dat is en blijft het, vindt de (amateur)veldbiologenclub KNNV, die haar nieuwe gids baseerde op de Heukels.

Alleen: de Heukels gebruikt de oeroude ‘dichotome sleutels’, waarbij op de zoektocht naar de identiteit van een plant aan de hand van kenmerken steeds gekozen moet worden uit twee tegenstellingen. De beginner raakt makkelijk het spoor bijster – één door gebrekkige kennis verkeerd genomen afslag, en de zaak is verloren.

De KNNV stapt af van de tegenstellingen, en heeft een systeem waarbij steeds de plant moet beantwoorden aan korte vraagstellingen. Die leiden de amateur-botanicus naar een groep soorten – niet per se verwant – waarbinnen moet worden gezocht. Veel overzichtelijker, is het idee, ook al omdat deze zogeheten ‘groepssleutels’ vergezeld gaan van fraaie pentekeningen van onderscheidende kenmerken van de soorten.

Het gaat best lekker met deze nieuwe gids in het stadsplantsoen. De struik met houtige stengel blijkt een sneeuwbes (Symphiocarpos albus) – binnen vijf minuten. Wat lastiger is de haagbeuk – een kwartier. Is de rand van het blad nou enkel of dubbel gezaagd? De mogelijke bladrandtypes staan achterin de gids beschreven, maar de afbeelding van een haagbeukblad versnelt de zaak. Handig.

Een boom met kleine rode vruchten en bladeren op steeltjes is niet op naam te brengen. Het is nooit gezegd dat botaniseren makkelijk is. Cool ook niet (meer). Jammer, want – ook volgens de KNNV – plantennamen kennen is goed voor de natuurbeleving. De nieuwe gids lijkt daarbij een prima hulp, al is het grotere formaat dan de Heukels en het dikkere papier een minpunt in het veld.

KNNV-advies: neem planten mee naar huis in een opgeblazen boterhamzakje. Werk daar aan de plantenkennis. Maakt ook indruk in het bos op de verloofde.

Marcus Werner

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden