Boekrecensie Het mooiste verhaal over mijn familie

Smeuïg opgediende verhalen uit een zescomponentenfamilie (vier sterren)

cover besproken boek Beeld rv

‘In onze familie hebben we zes componenten’, vertelt de verteller van Het mooiste verhaal over mijn familie, de vierde roman van Nelleke Zandwijk (1961). ‘Zondagsschilders. Ziekten. Geesteszieken. Praatzieken. Paranormalen. Jezus.’ Moeder is ‘helder voelend’, dat is een treetje lager dan helder ziend, ‘maar toch’. De tweelingzus is hypochonder, haar man kleedt zich graag in een legeruniform uit WOII en de grootste wens van hun zoontje is het bezitten van een grijze hoekbank van de Ikea. Het grootste euvel van de verteller zelf is dat ze scheel kijkt, waardoor ze nogal eens in de problemen komt bij de bakker: ‘Ja, wat wilt u nou mevrouw? U bestelt een croissant maar u kijkt naar de baguettes!’ Vader is trouwens overgestapt naar een driecomponentenfamilie (incest, geweld, alcohol), ‘voor hem een logische stap vooruit’.

Over deze familie kunnen, kortom, behoorlijk wat verhalen verteld worden. Verhalen die dankzij de treffend ironische vertelstem buitengewoon grappig zijn bovendien. Zinnetjes als: ‘Volgens mijn zwager heeft mijn neef in zijn jeugd een abnormale hoeveelheid kotsende kinderen in zijn klas gehad.’ Of zoals de verteller haar liefde – een getraumatiseerde oorlogsveteraan – beschrijft: ‘Een man met een eigen riotgun op de zolder bij zijn ouders. Dat komt in mijn vriendenkring niet voor. Dat je een riotgun op zolder hebt liggen.’

Iedereen die weleens tijd met zijn familie doorbrengt zal iets herkennen van de fnuikende dynamiek die Zandwijk zo smeuïg opdient. Een universeel voorbeeld: de verdeling van de kamers in een familievakantiehuis, die ongeschreven regels kent ‘waarvoor je een onaards psychologisch inzicht moest hebben’. Al op de trap begint de troebele strijd. Toch valt er geen onvertogen woord. ‘Dat is nog wel het beangstigendste ervan. Je weet dat er bloed vloeit, als je geestelijk bloed tenminste mee wilt tellen, en dat wil ik.’

Was sich liebt, das neckt sich, is een geveugelde uitspraak binnen de familie. En hoewel iedereen elkaar inderdaad voortdurend kwetst of krenkt, weet Zandwijk de onderliggende liefde invoelbaar te maken. Dat doet ze zonder het te benoemen; het mooiste verhaal over deze familie lezen we tussen de regels door.

Nelleke Zandwijk: Het mooiste verhaal over mijn familie

vier sterren

Querido; 206 pagina’s; € 18,99.

Op allerlei manieren over boeken schrijven, daar is de boekenredactie van de Volkskrant de hele dag mee bezig. Maar hoe kiezen zij welke boeken uit het enorme aanbod worden behandeld, en hoe bepaal je wat goed en slecht is? Boekenchef Wilma de Rek: ‘Een roman is goed als je erin wilt blijven wonen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden