Recensie Small Town Boy

Small Town Boy is een felle, maar niet drammerige voorstelling met vragen over de lhbti-gemeenschap ★★★★☆

Zodra een acteur het k-woord gebruikt, blaast Soumaja Ahouaoui op haar fluitje.

Small Town Boy Beeld Sanne Peper

Ze stonden op nummer 1 van de Nederlandse hitlijsten, halverwege de jaren tachtig: de leden van de Bronski Beat met hun Smalltown Boy. Een synthpopsong over een jongvolwassene die weg wil uit de beklemmende thuissituatie in de provincie. De muzikanten (Steve Bronski gaf zijn naam aan de band) kwamen indertijd openlijk uit voor hun homoseksualiteit. Run away, turn away, run away, turn away, run away, zongen ze. Weg van het onbegrip, op naar de stad, waar je zonder schaamte jezelf zou kunnen zijn. Wie voelde zich niet aangesproken?

Decennia later is het nog steeds een gegeven. In 2014 nam de Duitse schrijver en theatermaker Falk Richter het nummer als uitgangspunt voor zijn voorstelling Small Town Boy. Met vijf acteurs onderzocht hij hoe het voelt om te ‘ontwortelen’ uit een strenge, religieuze of anderszins beknottende omgeving – om gelijkgezinden, seksueel gelijkgeaarden te ontmoeten – en wat er dan gebeurt. En nu haalt regisseur Marcus Azzini van Toneelgroep Oostpool Small Town Boy naar Nederland. In het kader van Pride Amsterdam staat het stuk in de studio van (coproducent) Internationaal Theater Amsterdam.

Dat is meteen een feestje van herkenning, op meerdere niveaus: al snel klinkt het beroemde nummer van  Bronski Beat, vertolkt door countertenor Benjamin Abel Meirhaeghe. Daarnaast gaan er vijf acteurs aan de slag, op de losse, energieke manier zoals we die kennen uit Azzini’s regie Allemaal mensen (met 14 performers) eerder dit seizoen.

Ze spelen hier teksten van Richter, maar hebben ook hun eigen, persoonlijke inbreng. Rick Paul van Mulligen vormt de spil in Small Town Boy, zij het niet op een dominante manier; ieder lid van de groep krijgt ruim baan voor zijn of haar scènes, alleen als die te wijdlopig worden, of op een andere gekke manier uit de hand dreigen te lopen, grijpt Van Mulligen in; geestig en over de top, met vileine uithalen, maar vaak ook kwetsbaar.

‘Mijn naam is Soumaya Ahouaoui’, begint actrice Soumaya Ahouaoui, ‘en ik ga iets stuk maken. DE KAST. (…) Je gaat nergens in. Je komt nergens uit. Je bent er gewoon. Mooi dat je er bent.’

Zodra een van de acteurs het k-woord laat vallen, blaast ze op een fluitje, maar al snel is dat niet meer nodig. Medespelers Alex Hendrickx, Leandro Ceder en Florian Myjer, ieder blikken ze terug op waar ze vandaan komen, bezien ze hun eerste stappen op het liefdespad, de obstakels, de dromen en de praktische bezwaren. De teleurstellingen.

Small Town Boy Beeld Sanne Peper

Van Mulligen zet de toon met een verkeersbericht uit het Noorden des lands waar hij opgroeide (opgelet, ‘er is Truckersfeest in Assen’). Hendrickx geeft stem ook aan een Turks personage, wiens vader het niet kan verkroppen dat zijn zoon homo is. Myjer is het jongetje uit Amsterdam Oud-Zuid dat verliefd is op zijn vioolleraar, Ceder aarzelt over zijn geaardheid. En samen of apart zijn ze nog zovelen meer in hun zoektocht naar vrijheid en ‘belonging’. Azzini vervlecht hun materiaal met teksten van Richter en giet het geheel in een onnadrukkelijke mise-en-scène. Resultaat: een sprankelend geheel, waarin niets wordt geponeerd, veel wordt aangeraakt, het debat niet wordt geschuwd, vragen worden opgeroepen, antwoorden niet direct voorhanden zijn.

Small Town Boy Beeld Sanne Peper

En dan neemt Van Mulligen echt het voortouw met een geweldig vlammend slotbetoog, dat weliswaar draait om de emancipatie van de LHBTI+ gemeenschap, maar waarin de beweging ook van alle kanten wordt belicht.

‘Deze Pride. Waar vechten we hier voor? Zijn we trots en maken we een statement? Of is het ook een uit de hand gelopen feestje inmiddels?’

‘Die regenboogvlag. Geldt die vlag voor iedereen? Is de gaycommunty echt 100% inclusief?’

Het is vurig, het is fel, maar het wordt nooit drammerig of pamflettistisch. Small Town Boy is een met humor en gevoel omklede oproep om gezamenlijk te (blijven) kijken naar die verwarrende vragen: hoe nu mens te zijn? Hoe te leven?

PRIDE

Small Town Boy is samen met de musical Fun Home onderdeel van het culturele programma van Pride Amsterdam. Fun Home is een autobiografische Off-Broadwaymusical, gebaseerd op de gelijknamige grafische roman van Alison Bechdel. Internationaal Theater Amsterdam organiseert in samenwerking met Toneelgroep Oostpool, Opus One en Amsterdam Pride een serie nagesprekken waarin het publiek van twee voorstellingen samen komt. Aan de nagesprekken wordt deelgenomen door betrokkenen bij de voorstellingen en gasten uit de  LGBTQ gemeenschap. Valentijn de Hingh, dj en Pride ambassadeur, begeleidt de gesprekken.

Small Town Boy Beeld Sanne Peper

Small Town Boy door Toneelgroep Oostpool in coproductie met ITA. Regie: Marcus Azzini. Tekst: Falk Richter, vertaald door Ludwig Bindervoet; additionele teksten van Soumaya Ahouaoui, Ozan Aydogan, Ludwig Bindervoet, Leandro Ceder, Rick Paul van Mulligen, Florian Myjer en Tjeerd Posthuma. Stadsschouwburg Amsterdam, 24/7. Hier t/m 3/8.

Small Town Boy door Toneelgroep Oostpool in coproductie met ITA. Regie: Marcus Azzini. Tekst: Falk Richter, vertaald door Ludwig Bindervoet; additionele teksten van Soumaya Ahouaoui, Ozan Aydogan, Ludwig Bindervoet, Leandro Ceder, Rick Paul van Mulligen, Florian Myjer en Tjeerd Posthuma. Stadsschouwburg Amsterdam, 24/7. Hier t/m 3/8.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden