Recensie Boeken

Smakelijke anekdotes rondom de Spelen van 1928 (drie sterren)

Amsterdam 1928

Jurryt van de Vooren; Balans; 192 pagina’s; € 19,99

De Olympische Spelen naar Nederland halen, dat klinkt als een buitenkans. Toch had het maar weinig gescheeld of de Spelen waren in 1928 niet in Amsterdam gehouden. De Tweede Kamer stemde tegen. De christelijke partijen vonden het een goddeloos evenement, met al die blote, bezwete lichamen. Daar mocht geen gemeenschapsgeld aan worden verspild.

De Spelen gingen toch door, dankzij een inzamelingsactie onder de bevolking. Er werd gul gegeven, door burgers en grote sponsors. Het werd een denderend succes. Het internationale publiek stroomde toe; er waren te weinig parkeerplaatsen in de stad. De kranten jubelden. We hebben er een schitterend stadion in Amsterdam aan overgehouden.

Toch was er allerlei gedoe. Koningin Wilhelmina schoffeerde de organisatie door niet naar de openingsceremonie te komen; ze stuurde sportliefhebber prins Hendrik. De officiële film over de Spelen werd in een Haags zaaltje gehouden vanwege een ruzie tussen het Nederlands Olympisch Comité en de Nederlandsche Bioscoopbond; het NOC wilde de rechten niet aan Nederlandse filmmakers verkopen, omdat het dacht in het buitenland meer eraan te verdienen. Consternatie veroorzaakte een bijna-vliegramp: een Franse piloot scheerde dicht langs de atleten in het stadion en wilde daar landen; hij had het Olympisch vuur voor een lichtbaken aangezien.

Sporthistoricus Jurryt van de Vooren vertelt ze smakelijk, deze en andere uitgelichte anekdotes rondom de Spelen van 1928. Door die aanpak blijft het onderhoudende boek enigszins oppervlakkig. Over de bijzondere architectuur van het bouwwerk van Jan Wils, het stadion, lezen we te weinig. Ook over de relaties van de Oranjes met de Spelen zou veel meer te vertellen zijn. Hendriks broer Adolf van Mecklenburg, later actief nationaalsocialist, zou nog jaren na de oorlog lid van het IOC zijn, lezen we – interessant. Onze prins Pils hoste met de hockeymeisjes, als koning dronk hij een biertje met Poetin. Bernhard zat met Juliana in 1936 vooraan bij de Winterspelen; de Spelen van 1936 werden door Hitler misbruikt voor nazipropaganda en Jodenhaat. Van de Vooren wijdt een mooie passage aan vermoorde Joodse Olympische sporters.

Het meest onthullend is het hoofdstuk over ‘nepnieuws’. Vrijwel iedereen – journalisten, krantenlezers, zelfs feministen – was het erover eens: hardlopen was niks voor vrouwen. De Duitse Lina Radke won de 800 meter. Maar in de officiële film is een doodvermoeide, strompelende atlete te zien; niet de winnares, maar een vrouw die helemaal niet meedeed aan de finale. Het gemanipuleer had succes: na 1928 verdween de 800 meter voor vrouwen 32 jaar van het programma. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden