Recensie True Copy

Smakelijk True Copy over meestervervalser Jansen★★★☆☆

Geert Jan Janssen in True Copy van Berlin. Beeld Koen Broos

Waarom moet iets echt zijn, als iedereen er hoe dan ook in gelooft? Waarom moet een schilderij écht door Picasso zijn geschilderd, wanneer men de vervalsing net zo prachtig vindt? Wat is echt en wat niet? Het zijn vragen die het Vlaamse gezelschap Berlin (theatermakers Bart Baele & Yves Degryse) opwerpt in de voorstelling True Copy.

Hierin staat Geert Jan Jansen centraal, meestervervalser, zoals hij wordt genoemd. De man die toen hij werd betrapt zestienhonderd schilderijen van uiteenlopende beroemde kunstenaars in zijn Franse kasteel had staan, de meeste ervan door hemzelf geschilderd.

Jansen haalde meermalen het nieuws, recent ook met deze voorstelling, die een relletje in gang zette toen er een uit de Kunsthal vermiste Picasso zou zijn ontdekt. Tête d’Arlequin was door Jansen vervaardigd, op verzoek van Berlin in het kader van True Copy: het fake news werd er zo onderdeel van.

Jansen had daarvoor jarenlang een groot deel van de kunstwereld bedot. Hij schilderde een werk niet zozeer na, hij schilderde er eentje bij. In de reeks hooibergen van Claude Monet, hup, nog een hooiberg. Niet veel mensen schenen te weten hoeveel Monet er ooit geschilderd had, vragen werden er nauwelijks gesteld. Zowat iedereen had boter op z’n hoofd.

Om de hypocrisie in de kunstwereld is het Berlin niet te doen (deels wel een motief voor Jansen). In True Copy, dat zondag zijn Nederlandse première beleefde tijdens het Bossche theaterfestival Boulevard, gaat het over veel meer: authenticiteit, identiteit, echt en fake – thema’s die het makersduo na aan het hart liggen en waarmee ze spelen in hun voorstellingen. Op een manier die documentair lijkt of is, compleet met veel technisch vernuftig ingezet beeld; maar sommige feiten kunnen zomaar overlopen in fictie, en je weet nooit waar precies.

True Copy heeft de vorm van een lezing: door Geert Jan Jansen zelve. Met veel smaak duikt hij in zijn eigen geschiedenis en hij heeft het premièrepubliek meteen mee. Op een wand zijn ‘zijn’ schilderijen geprojecteerd, eens in de zoveel tijd verdwijnt de ‘meester van het kunstje’ erachter om een tekening te vervaardigen. Daar begin je als publiek toch weer te twijfelen over hoe dit nu precies in elkaar steekt, maar de (ware?) toedracht hier te verklappen, zou afbreuk doen aan de voorstelling.

True Copy heeft zo een aantal geslaagde kanten, al is ze misschien niet Berlins meest subtiele; er zijn ook voorspelbare en soms uitleggerige scènes, neem de veiling voor het publiek waaruit moet blijken hoe gretig wij reageren op iets (on-)echts. Dat is wat flauw en langdradig en doet vanzelf afbreuk aan dit verder zeker interessante project.

Geert Jan Jansen in True Copy van Berlin. Beeld Koen Broos

True Copy door Berlin & Het Zuidelijk Toneel. 4/8 Verkadefabriek Den Bosch, daar t/m 8/8. Tournee t/m 29/4.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden