Slotstuk Homeland beter dan seizoen verdiende

Oké, Homeland vloog het laatste seizoen emotioneel uit de bocht en moslims waren het haasje. Goed en angstwekkend actueel was het óók.

Peter Quinn (Rupert Friend) in Homeland.Beeld 20th Century Fox Home Entertainment

Oh Quinn. Peter Quinn. De sobere held die het universum van Homeland - en zo ook een klein beetje dat van ons - behoedde voor het kwaad. Die ervoor zorgde dat we na angstaanjagende afleveringen van Homeland toch nog konden slapen. Want hij was er. Meedogenloos en toch kwetsbaar, uitdrukkingsloos en toch zo sprekend. Ogen als een adelaar, hart als een ruïne. 'I wanted the darkness, I fuckin' asked for it', schreef hij in zijn vaarwel aan Carrie. Onze Quinn. Hij is niet meer (laten we daar in ieder geval even vanuit gaan). Stil keken we voor ons uit, terwijl de aftiteling van de finale-aflevering van seizoen vijf voor onze ogen over het scherm trok en Quinns afscheidswoorden 'I loved you. Yours for always now.' door het droeve hoofd nagalmden.

Zo weinig als Quinn van zichzelf hield, zo innig had de Homeland-kijker hem in het hart gesloten. Hij kwam van ver, als de mysterieuze 'John' die bij zijn introductie in het tweede seizoen aan het hoofd van het observatieteam stond dat Nicholas Brody in de gaten moest houden. Zo mysterieus dat je je zelfs kon afvragen aan welke kant hij nou stond. Maar laat over de loyaliteit van Peter Quinn geen twijfels bestaan. Hij was de steady factor in Homeland, die zijn hoofd koel hield tussen al het geweld, paniek en gekte van Carrie, Saul en de anderen. 'The guy that kills bad guys', zoals hij het zelf eens zei. Maar ook the guy wiens hart op de goede plek zat, the guy van wie we hoopten dat hij eens met Carrie zou eindigen. The guy wiens eerste zin in zijn afscheidsbrief aan Carrie meteen onze harten brak. 'Carrie, I guess I'm done and we never happened.' Met die scène kreeg het vijfde seizoen van Homeland een onverwacht en dramatisch einde. Een slotstuk ook, dat in al zijn hartverscheurende tragiek misschien wel beter was dan het seizoen eigenlijk verdiende.

De serie worstelde al eerder met de ambitie meer te willen zijn dan een spionagethriller en dat werd dit seizoen nog maar weer eens duidelijk. Wéér moest Carrie een relatie hebben, wéér mislukte die, wéér had ze een zenuwinzinking en wéér stond ze met een pruillip te snotteren voor de neus van Saul om iets van hem gedaan te krijgen. Dat Carrie meer is dan een briljante field officer (of in dit geval: hoofd beveiliging van een filantropische stichting) weten we nu wel. Ja, ze heeft een gevoelsleven, maar moet dat nou steeds zo in het gezicht van de kijker geschreeuwd worden?

Ongeloofwaardige uitwerking

Daar kwam Homeland tot nu toe wel mee weg, doordat de serie altijd een even meeslepend als geloofwaardig verhaal vertelde. Maar juist daar ging het dit seizoen een beetje mis. Het begon allemaal nog goed, met Quinn die, eenzaam en verbeten, als sluipmoordenaar een geruisloze guerrillaoorlog voerde tegen terroristische kopstukken in Duitsland.

Maar al vrij snel vergaloppeerde Homeland zich. Dat gebeurde toen Quinn, gehavend en eigenlijk wel klaar met het leven, als een stervende kater een rustig plekje zocht om zijn laatste adem uit te blazen. 'Toevallig' werd hij net op dat moment 'gevonden' door een barmhartige moslim-dokter die - en hier vloog de serie echt goed uit de bocht - 'toevallig' in hetzelfde huis woonde als een groep terroristen die een aanslag in Berlijn beraamden.

Quinn overtuigde de jihadi's hun oorlog niet in Berlijn, maar in Syrië te gaan uitvechten (althans: ze wekten de indruk naar hem te luisteren); hij doodde ook nog eventjes hun leider. Met zijn blote handen. Nog herstellende van een levensbedreigende schotwond.

(Tekst gaat verder onder foto)

Carrie Mathison (Claire Danes) in het vijfde seizoen van Homeland.Beeld 20th Century Fox Home Entertainment

Erbarmelijk acteren

Opvallend genoeg was juist die verhaallijn, met de terroristen die een grote aanslag beramen in een Europese stad, huiveringwekkend actueel en realistisch. Het idee erachter tenminste. De uitwerking, met die rare inmenging van Quinn en later ook de goedbedoelende terrorist in gewetensnood, was daarentegen vergezocht en ongeloofwaardig.

Wat ook niet hielp was het erbarmelijke acteren van bijna alle Duitse personages, die hun teksten opdreunden alsof ze voor een spiegel stonden te oefenen (met BND-agente Astrid (Nina Hoss) als prettige uitzondering). Bovendien lukt het Homeland maar niet moslims op een normale manier een rol te laten spelen, zoals The New Yorker vorige week ook in een scherpe aanklacht schreef. 'De serie schetst een beeld van moslimlanden als homogeen - luid, druk en agressief - en van moslims als overweldigend sadistisch, barbaars en moreel bankroet.' De auteur van het stuk noemde de serie zelfs een propagandamiddel in de strijd tegen terrorisme. En dan hebben we het nog niet eens over de bewonderenswaardig irritante journaliste Laura 'ik hoop dat we je nooit meer terugzien' Sutton gehad.

En toch.

Zó slecht was het ook weer niet. Op de hele Quinn-met-de-terroristen-verhaallijn na, was Homeland ook dit seizoen voor het grootste deel weer overtuigend spannend. Sowieso was het verfrissend eens een grote Amerikaanse serie zich te zien voltrekken op het Europese toneel (op het 'Amsterdam'-fiasco na dan, zie kader). En de ontwikkeling van Saul en zijn relatie tot Dar Adal springt misschien niet zo in het oog, maar is wel iets dat - tussen de complotten en verijdelde aanslagen door - zich langzaam maar organisch blijft ontwikkelen. Echt goed was het contraspionageplot rond she devil Allison Carr, haar naderende onthulling als overloper, hoe ze Saul en Dar Adal handig in haar afgeprijsde Gucci-tas stopte en ze tot het einde manipulatief, geloofwaardig en, ondanks haar rol als slechterik, menselijk bleef. Neem alleen al de scène dat ze kotsend op de badkamervloer knielde, bijna bezwijkend onder de spanning van haar aanstaande onthulling als Russische spion. Of het moment dat ze zichzelf vloekend maar beslist door de schouder schoot in de zoveelste poging iedereen op het verkeerde been te zetten. Allison was een buitengewoon complex en interessant personage en misschien nog wel meer dan Carrie dé ster van de show, met dank dus aan actrice Miranda Otto.

Pots-dam

In plaats van dat de makers van Homeland ingingen op het aanbod van de gemeente Amsterdam als opnamelocatie, kozen ze ervoor om de scènes die zich in onze hoofdstad afspeelden op te nemen in het nabij Berlijn gelegen Potsdam. De (waarschijnlijk dronken) setdresser had bordjes opgehangen die de weg wezen naar niet alleen het Centraal Station, maar ook naar Botweg Betimmerd, Duinkelaap, Eensteried, Van Duen en Vaadeloonpark.

Darkness

Maar goed, Allison gaan we niet meer terugzien. Ze eindigde in de met kogels doorzeefde kofferbak van een oude BMW 7-serie. Zo kon het zijn dat in enkele minuten tijd twee van Homeland's smaakmakers aan hun eind kwamen door toedoen van geliefden die nooit echt hun geliefden werden. Aan de Russische grens rekende Saul af met zijn Allison. Een paar honderd kilometer verderop, in een stille ziekenhuiskamer, gunde Carrie haar Quinn de darkness waar hij om had gevraagd. Oh Quinn.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden