Slotbeeld Rigoletto van Nationale Opera is om te huilen zo mooi

Het slotbeeld van GiuseppeVerdi's Rigoletto bij De Nationale Opera is om te huilen zo mooi. Maar op de weg erheen verliezen regisseur en dirigent Verdiaanse nuances uit het oog.

Gilda (Lisette Oropesa) wordt per abuis gedood.Beeld Clärchen&Matthias Baus

Sommige opera-avonden lijden eraan. Je ziet een productie die weliswaar geen brandhout is, maar die evenmin overrompelt. En opeens, op de valreep, gebeurt het toch. De machinerie van zang, orkest en toneelbeeld grijpt eindelijk in elkaar. Neem de slotscène van Verdi's muziekdrama Rigoletto bij De Nationale Opera: om te huilen zo mooi.

De regisseur die dat voor elkaar krijgt, heet Damiano Michieletto. De specialiteit van deze Italiaan lijkt het pakkende, alles verklarende slot. Eerder liet hij in Amsterdam Rossini's Il viaggio a Reims uitmonden in een virtuoos tableau vivant. Nu, in Verdi, gunt hij een huppelend meisje na een rotjeugd haar bevrijding in de dood.

Gilda heet ze. Als een kasplantje wordt ze gekoesterd door haar vader, de gebochelde hofnar Rigoletto. Toch belandt ze in bed bij zijn werkgever, de hengstige hertog van Mantua. Rigoletto, woest, stuurt een moordenaar op hem af. Die plant zijn mes echter niet in de verleider, maar in Gilda. Ze offert zichzelf op.

Verdi zag de motor van het drama in de vloek die een hoveling over de treiternar uitspreekt. Regisseur Michieletto zoekt het eerder in 's mans mismaakte geest. Hij presenteert de opera als een terugblik vanuit het gekkenhuis, waar men Rigoletto met dwangbuis en elektroshock koest houdt.

De witte muren vormen een welkom projectiescherm. Een film toont de voorgeschiedenis: hoe Rigoletto zijn dochtertje van straat houdt. Hoe hij haar kindertekeningen - papa, mama, Gilda - verscheurt. Hoe ze langzaam toegroeit naar zelfverwonding en doodswens.

Maar in zo'n gesticht gaat veel Verdiaanse nuance verloren. De vloek? Die verliest in deze setting zijn kracht. Het wurgende schuldgevoel? Rigoletto is al vanaf de ouverture waanzinnig. Pech dus voor Luca Salsi, de barsige bariton, die een interessante laag van zijn karakter niet kan uitspelen.

De regie zondigt bovendien tegen een ijzeren Verdiwet: toon nooit iets twee keer. De vader-dochterrelatie speelt op liefst drie fronten tegelijk: film, bühne en Gildapop. Herhaling is het gevolg.

Komt bij dat de zangers een gehaaidere dirigent verdienen dan Carlo Rizzi. Uit het Nederlands Philharmonisch Orkest haalt hij iets te vaak een conventionele tsjingboem-Verdi. Dat bezwaar kleeft ook aan de verder gave hertogkeel van Saimir Pirgu.

De sopraan Lisette Oropesa geeft aan Gilda een blikkerig trekje, maar haar stemgeluid komt in het verzengende slot goed van pas. Sinister: het whoeoe... dat het Koor van De Nationale Opera tijdens de onweerscène produceert.

Rigoletto. Opera. Giuseppe Verdi: Rigoletto. Regie: Damiano Michieletto. Nederlands Philharmonisch Orkest o.l.v. Carlo Rizzi. 9/5, Nationale Opera & Ballet. Voorstellingen t/m 5/6.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden