Slechts een deel van Puccini-drieluik geslaagd

Il Trittico..

Roland de Beer

MAASTRICHT Huiveren voor de dood, huilen om de dood, lachen met de dood. Bij Opera Zuid is het tot half december drie halen, een betalen.

Zoiets is althans de bedoeling wanneer Il trittico op het speelplan staat, een ‘triptiek’ die Giacomo Puccini rond 1917 samenvoegde uit drie op Magere Hein geconcentreerde opera-eenakters. Ze vertegenwoordigen elk een subgenre. Dramatisch. Lyrisch. Komisch.

Met de komedie bleek het vrijdag in Maastricht wel goed te zitten. Het slotspel Gianni Schicchi, waarin de erfenis van een rijke man onder geniale huppelklanken wordt herverdeeld, kreeg in de regie van de jonge Brit Ben Davis het effect van een bittere kermisklucht. Verfraaid met lampenslingers rond een lijk met feestmuts werd het een viering van de hebzucht (tevens een testcase voor notariële onkreukbaarheid) die in navrantheid niet onderdeed voor actuele geschiedenissen als die met de tv-journalist Kooke, diens demente vader en kersverse stiefmoeder.

Maar met deel 1 en 2 van Puccini’s drieluik is het bij Opera Zuid meer een kwestie van nemen op de koop toe. Huiveringen bleven achterwege bij de crime passionnel in Il tabarro, saai uit het operagidsje geregisseerd door dezelfde Ben Davis. Bij luik 2, Suor Angelica, wilden de waterlanders evenmin doorbreken, aansporingen daartoe vanuit de orkestbak ten spijt.

Het Limburgs Symfonie Orkest staat in deze productie onder leiding van Ed Spanjaard. Zijn visie op Puccini is exemplarisch: vervuld van mensenwarmte, niet verslaafd aan orkestraal shockeffect, maar wel trouw aan alles wat Puccini aan versnelling, vertraging, sfeerwisseling en licht/schaduwwerking in zijn partituur heeft neergelegd. Spanjaard heeft een begeleidersinstinct dat zangers toestaat hun kans te grijpen voor alles, behalve vocaal geschmier.

Maar ook Spanjaard tilt niet in zijn eentje een hele Trittico van de grond, en dat heeft zijn redenen. Opgeteld, lopen in dit drieluik 43 zingende individuën rond. Ze lossen een schip in Il tabarro (voor er gemoord wordt), bidden in Suor Angelica tot Maria (voor er gif wordt ingenomen), en zeulen met een lijk. Het speelt zich af aan een Seinekade anno 1900, in een 17de-eeuws nonnenklooster en in een Florentijnse woning anno 1299, en dat zijn locaties waar weinig mee te marchanderen valt. Puccini en zijn couleur locale zitten altijd met bisonkit aan elkaar.

Opera Zuid heeft dus drievoudig in de bus geblazen voor zowel de theatrale uitmonstering als de solistenbezetting. Dat daar veel jong talent bij werd gerecruteerd en weinig absolute wereldtop valt te billijken, maar het heeft een zwak ontwikkelde invulling van menige Puccini-partij tot gevolg. Daarbij is Zuster Angelica’s kloosterorde teruggebracht tot zeer hedendaagse (karige) proporties, en moet Spanjaard met Puccini’s nonnenkoor doen alsof hij Jos van Veldhoven is met een Bachkoor: minimaliseren. Nog een voordeel dat intendant Miranda van Kralingen veel dubbelrollen heeft gearrangeerd.

De sopraan Francis van Broekhuizen, die als Zuster Angelica de dood van haar zoontje verneemt en de geest geeft, huppelt even later alweer rond in een bijrol in Gianni Schicchi. De orgeldraaier die in Il tabarro een bescheiden duit in het zakje doet, ontpopt zich in Schicchi als een jonge lover van formaat: Rinuccio, met petje en Che Guevarashirt. Het is Bassem Alkhouri, een tenorbelofte uit Syrië. Ook bekend als qanunspeler in het Atlas Ensemble en als zanger-acteur bij ZT Hollandia.

Dubbel-mezzo van de avond is Yvonne Schiffelers, nare tante van de gevallen Angelica en giftige matrone jegens de niet-Florentijn Schicchi. Bariton van de avond is Mauro Buda, een hartveroverende Schicchi. Redder van de avond blijft Dante, de dichter wiens Divina Commedia, dertigste zang, de stof voor Gianni Schicchi leverde.

Roland de Beer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden