Slachting als kleurige animatie

Menselijk leed wordt op een ongewone manier verbeeld in de animatiedocumentaire en zintuigelijke film in Cannes.

‘De film had eenvoudigweg niet op een andere manier gemaakt kunnen worden. Voor een fictiefilm had ik nooit het benodigde budget bij elkaar gekregen. En een gewone documentaire was oersaai geworden. Wat krijg je dan? Allemaal mannen van middelbare leeftijd, die praten over een gebeurtenis van 25 jaar geleden. Af en toe doorsneden met peperduur archiefmateriaal dat eigenlijk geen enkele link heeft met het verhaal.’

In de documentaire Waltz With Bashir kijkt de Israëlische regisseur Ari Folman terug op zijn militaire dienst in Libanon 1982, een periode waarin christelijke milities een slachting aanrichtten in de vluchtelingenkampen Sabra en Shatila, terwijl Israëlische militairen toekeken. Hij koos een opmerkelijke vorm: de documentaire is geanimeerd. Folman: ‘Ik probeer geen onderzoek te doen naar wat er precies is gebeurd; welke legerleider wel op de hoogte was en welke niet. Mijn film gaat over de herinneringen van gewone soldaten. Over onderdrukte herinneringen, dromen en hallucinaties. Daarvoor is animatie de perfecte vorm. Want alles kan worden getekend; ik heb nog nooit in zoveel vrijheid kunnen werken.’

Onmiskenbaar Nederland
Folman werkte vier jaar aan zijn film. Na een jaar research liet hij negen ex-soldaten hun versie op de gebeurtenissen geven in een geluidstudio. Dat werd tot een gesproken verhaal van negentig minuten gemonteerd dat werd geïllustreerd – eerst met 2300 tekeningen, vervolgens met een combinatie van flashanimatie, klassieke animatie en 3D-animatie. ‘Het hoefde niet fotorealistisch te zijn, het gaat om het gevoel.’ Nederland, waar de geanimeerde Folman een van zijn makkers opzoekt, is niet heel herkenbaar. En toch is het onmiskenbaar Nederland: binnen een paar tellen zit de Israëlische vriend aan een joint te lurken.

De getekende Folman lijkt wel als twee druppels water op de echte. Het allermooist zijn de talrijke, veelkleurige droomsequenties, maar ook de strijd en het geweld – in Waltz With Bashir wordt de slachting vergeleken met de nazigruwelen – maken diepe indruk. Toch koos Folman ervoor zijn film af te sluiten met archiefmateriaal uit de vluchtelingenkampen. ‘Ik wil het publiek niet de kans geven om na afloop te zeggen: Ha, dat was een coole animatiefilm. Daarom bestaan die laatste 50 seconden uit archiefmateriaal. Het is misschien recht voor zijn raap, maar zo maak ik in één klap duidelijk dat het echt is gebeurd.’

Trailer

]]>

Cinema.nl doet verslag vanuit Cannes. Op televisie dagelijks op Nederland 2 rond de klok van 0.00 uur.

\N
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden