Nieuws

Sjoemelen van Kahmann Gallery in Amsterdam kost fotografen en klanten tienduizenden euro’s

De Amsterdamse galeriehouder Roy Kahmann heeft door te sjoemelen met facturen zijn fotografen en klanten fors benadeeld. Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant.

Bezoekers bekijken in 2016 foto's in de stand van Kahmann Gallery op een kunstbeurs in Amsterdam. Beeld Sanne De Wilde
Bezoekers bekijken in 2016 foto's in de stand van Kahmann Gallery op een kunstbeurs in Amsterdam.Beeld Sanne De Wilde

Roy Kahmann, eigenaar van de in fotografie gespecialiseerde Kahmann ­Gallery in Amsterdam, heeft fotografen uit zijn eigen stal bedrogen. De galeriehouder verkocht hun werk geregeld voor meer geld dan met hen was af­gesproken en stak het verschil in eigen zak. Dat blijkt uit documenten die de Volkskrant heeft in­gezien en dat wordt gemeld door bronnen die anoniem willen blijven omdat ze voor hun carrière vrezen.

Nadat drie fotografen onregelmatigheden hadden ontdekt en Kahmann daarmee confronteerden, kwam de ­galeriehouder schikkingen met hen overeen. Deze fotografen hebben daarna de samenwerking met Kahmann Gallery beëindigd of gaan dat binnenkort doen. Volgens de advocaat van Kahmann is er ‘discussie’ geweest, maar kon alles worden opgelost.

Bij vertegenwoordiging door een galerie spreken een fotograaf en een galeriehouder vooraf af wat de verkoopprijs is en hoe de opbrengst wordt verdeeld. In de regel delen zij die. Nadat een werk is verkocht, moet de galeriehouder het percentage uitkeren waarop de maker van dat werk recht heeft. Bij die afrekening heeft Kahmann volgens de bronnen in veel gevallen de vooraf afgesproken verkoopprijs opgegeven, terwijl hij in werkelijkheid een hogere verkoopprijs had bewerkstelligd. Het verschil hield hij voor zichzelf.

Kahmann blijkt dit ook te hebben gedaan bij de verkoop van vintage foto’s. De Volkskrant heeft een koper van vier oude afdrukken in contact gebracht met degene ­namens wie Kahmann ze ter verkoop mocht aanbieden. Toen zij hun door Kahmann gestuurde facturen vergeleken, bleek de galeriehouder een aanmerkelijk lagere verkoopprijs te hebben gerapporteerd aan de oorspronkelijke eigenaar. Die is daardoor voor duizenden euro’s door Kahmann benadeeld.

Bovendien blijkt de galeriehouder te hebben gelogen tegen de koper. Vanwege bijzondere omstandigheden zou Kahmann niet zijn eigen provisie in rekening brengen, had hij toegezegd. Stiekem blijkt hij die dubbel te hebben opgestreken.

De oorspronkelijke eigenaar en de koper willen niet met hun naam in de krant omdat zij geen behoefte hebben aan publiciteit. Maar zij stemmen er wel mee in dat hun zaak geanonimiseerd wordt weergegeven, omdat zij het Kahmann kwalijk nemen dat hij door zijn praktijken het aanzien van de galeriewereld besmeurt. Zij onderzoeken of zij juridische actie ondernemen.

In totaal zou de galeriehouder minstens tienduizenden euro’s extra hebben geïncasseerd van kopers van foto’s zonder dat de makers of aanbieders van die werken daarvan wisten. Met zijn misleidingen heeft Kahmann het vertrouwen geschonden dat aan de basis ligt van de verkoop van foto’s (en kunstwerken) door ­galeries. De partij die foto’s levert aan een galeriehouder moet erop kunnen rekenen dat die niet liegt over de opbrengst daarvan. Kopers moeten daarnaast ervan kunnen uitgaan dat de makers of leveranciers van foto’s volgens de gemaakte afspraken ­delen in de verkoopprijs.

Schone lei

De fotomarkt in Nederland is ­relatief klein. De in 1959 geboren ­Kahmann is daarin een van de grotere spelers. Nadat hij decennia in de ­reclamewereld actief was geweest, richtte hij in 2005 met succes een ­fotogalerie op. Hij vertegenwoordigt nu zo’n dertig fotografen en opende vorige maand een tweede vestiging in Rotterdam. In 2019 had hij als enige Nederlandse galerie een stand in de hoofdzaal van Paris Photo, een toonaangevende fotobeurs die elk jaar in november in de Franse hoofdstad wordt gehouden (de editie van 2020 ging vanwege de pandemie niet door).

Kahmann beweegt zich ook op andere terreinen. Hij geeft al zestien jaar een tijdschrift uit over fotografie, GUP Magazine. Van 2016 tot en met 2020 organiseerde hij met een compagnon elk jaar een fotobeurs in ­Rotterdam, Haute Photographie. Hij laat jaarlijks een boek verschijnen met nieuw talent en heeft een webwinkel die fotoboeken verkoopt. In 2020 richtte hij Haute Auctions op, een onlinefotoveiling.

In juni werd voor de buitenwereld duidelijk dat er iets aan de hand was bij zijn galerie, toen fotograaf en schilder Casper Faassen een bericht op Instagram plaatste. Daarin meldde hij dat hij die dag ‘met een schone lei’ was begonnen ‘nu ik niet langer ben verbonden aan Kahmann Gallery’. Faassen, die zeven jaar bij de galerie zat, schreef daarin ook: ‘Als een pleitbezorger van een meer transparante kunstwereld zal ik deze week een prijslijst op mijn website publiceren.’

Hij is niet beschikbaar voor een toelichting op zijn Instagrampost. Volgens de anonieme bronnen is hij voor veel geld bedrogen door Kahmann en hebben de twee na de ontdekking daarvan een schikking getroffen.

Een stoet fotografen heeft in de ­afgelopen jaren de galerie verlaten. Een daarvan is Jeroen Hofman, die volgens de bronnen ook zou zijn misleid. Hofman, vanaf 2015 vertegenwoordigd door Kahmann, wil aan de Volkskrant niet meer kwijt dan dit: ‘Tot mijn teleurstelling is er afgelopen half jaar tussen mij en de Kahmann Gallery een geschil ontstaan. Na uitvoerig overleg is het gelukkig tot een schikking gekomen. Door deze schikking heb ik de kwestie achter me kunnen laten en staat het mij overigens niet vrij me verder over het geschil uit te laten. Als fotograaf ben ik blij dat ik me in samenwerking met mijn nieuwe galerie weer kan richten op de toekomst.’

Aan een derde fotograaf, Bastiaan Woudt, zouden eveneens niet waarheidsgetrouwe verkoopprijzen zijn opgegeven door Kahmann. Woudt wil alleen aan de Volkskrant bevestigen dat hij na vijf jaar diens galerie gaat verlaten. ‘Vanaf 1 augustus 2021 distantieer ik mijzelf geheel op eigen initiatief, op alle vlakken, van de Kahmann Gallery. Er is een situatie ontstaan die onwerkbaar is en het vertrouwen onomkeerbaar geschaad heeft. In het conflict is inmiddels een oplossing bereikt en ik kijk uit naar de toekomst met al het moois dat ­fotografie te bieden heeft.’

Volgens de bronnen wordt het bedrog van Kahmann hem extra hard aangerekend omdat hij in 2018 een helpende hand kreeg aangeboden nadat zijn galerie ernstige waterschade had opgelopen. Veel fotografen die toen aan hem waren verbonden (onder wie Faassen, Hofman en Woudt) stelden gratis werk beschikbaar voor een benefietveiling. Daarmee werd voor Kahmann 50 duizend euro opgehaald.

Rancune

Aanvankelijk stelt Roy Kahmann in een telefoongesprek dat er niets klopt van de beschuldigingen ten aanzien van de fotografen uit zijn eigen stal. ‘We hebben een zaak gehad met een fotograaf en die heeft er nog twee anderen bij betrokken’, zegt hij. ‘Ik heb een advocaat in de arm moeten nemen om het allemaal recht te zetten. Dat is allemaal gesetteld, al meer dan een maand geleden. Waar ze mij van beschuldigen was het opzettelijk rekeningen veranderen in hun nadeel. Dat is absoluut niet waar. Dat heb ik ook bewezen. Het ging om een factuur die niet betaald was. Dat is een fout van de administratie. Dat is niet iemand bedriegen.

‘Het is echt een ongegrond verhaal. Ik run de galerie al zestien jaar, ik heb dertig fotografen en dan is er één keer een factuur niet betaald. Het gaat om bijna geen geld en dan wordt er zo’n poespas over gemaakt. Dat heeft heel andere redenen. ­Iemand is hier weggegaan omdat hij niet tevreden was. Dan gaat-ie heel harde dingen roepen. Het is rancune. Iemand die niet verkoopt.’

Kahmann, die wel bevestigt dat ­fotografen onlangs zijn galerie hebben verlaten of gaan verlaten, verwijst ook naar zijn advocaat, Aernoud Bourdrez. Op de vraag waarom er schikkingen moesten worden getroffen als het louter om een onbetaalde factuur gaat, antwoordt Bourdrez: ‘Het klopt dat er discussie is geweest. Dat is naar tevredenheid opgelost. Er is de afspraak gemaakt dat alle ­partijen er inhoudelijk niets over zeggen.’

Een dag later zegt de advocaat dat er schikkingen zijn getroffen met drie fotografen en dat er in één geval is ‘gecompenseerd’, voor ‘nog geen fractie van de gestelde tienduizenden euro’s’.

Kahmann vraagt kort daarna in een e-mail zijn eerste reactie ‘te verwijderen’. De reden daarvoor: ‘Het telefoontje overviel me en ik heb zonder voorbereiding en uit emotie gereageerd. Het raakt mij namelijk diep, omdat ik jarenlang tijd en energie heb gestoken in de groei en ontwikkeling van deze kunstenaars.’

Hij schrijft in de e-mail ook dat drie fotografen zich bij hem hebben gemeld en verder niemand anders. ‘En als iemand zich zou melden en er zou te weinig zijn betaald, dan wordt-ie gewoon gecompenseerd.’

Later bericht hij dat hij heeft besloten zich niet meer te bemoeien met de financiële afhandeling van de verkopen door zijn galerie. ‘Facturen naar klant en fotograaf worden vanaf nu door een derde opgesteld.’

‘50% Gallery’

Ten aanzien van de vier vintage ­foto’s stelt Kahmann dat hij per verkocht werk een vast bedrag zou betalen aan degene namens wie hij de afdrukken mocht verkopen. Met deze persoon ‘heb ik dus niet afgesproken dat hij 50 procent of een ander percentage zou krijgen’.

Desgevraagd legt de aanbieder van de vintage foto’s uit dat hij en Kahmann een minimumverkoopprijs voor de afdrukken hebben bepaald. Die mogen dus voor een hoger bedrag worden verkocht door de galeriehouder. Maar alle opbrengsten zouden fiftyfifty worden verdeeld. Dat hebben zij volgens hem mondeling afgesproken.

Hij laat meerdere afrekeningen zien, gestuurd door Kahmanns galerie, die dat ook bewijzen. Daarin wordt hem ­medegedeeld voor welke prijs een foto is verkocht en dat hij aanspraak kan maken op de helft daarvan.

Zo worden in een afrekening van september 2015 de opbrengsten ­opgeteld van zeven verkochte foto’s. Onder het totaalbedrag staat ‘50% Gallery’ vermeld, met daarachter de helft van dat bedrag. De opstellers van die afrekening, Kahmann en een medewerker, schrijven ook dat de aanbieder van de vintage foto’s een factuur kan sturen naar de galerie voor de andere helft. Dat geld is hem betaald.

Niet lang daarna is er iets veranderd, stelt hij. ‘De laatste vier, vijf jaar gaf Kahmann geen verkoopprijzen meer op. Ik kreeg alleen een afrekening voor de helft van de afgesproken minimumprijs. Ik heb daar niet bij stilgestaan. Ik dacht dat hij er niet meer in slaagde om de foto’s voor meer te verkopen. Maar bij die vier ­foto’s bleek hem dat wel degelijk te zijn gelukt.’

Wilt u een misstand melden? Kijk hier hoe u de redactie kunt tippen.

Fiftyfifty

In vrijwel de hele galeriewereld wordt volgens kenners afgesproken dat de opbrengst van een kunstwerk wordt gedeeld door de maker en de galeriehouder. Galeriehouders maken veel kosten. Zo moeten zij ­fotografen en kunstenaars promoten onder verzamelaars en andere klanten. Ook dienen zij tentoonstellingen in te richten in hun ­galerie en op beurzen, waar hoge prijzen voor een stand worden ­gevraagd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden