Signalementen Boeken

Signalementen: van een intellectueel journaal over literatuur en Trump tot tips voor de geheugenatleet in spé

Een intellectueel journaal van Cyrille Offermans over alles van literatuur tot Trump, romans over vaderschap en geluk, en doe-boeken voor een beter geheugen en verstandiger reizen.

Cyrille Offermans - Een iets beschuttere plek misschien. De Arbeiderspers, € 25,99

De essayist Cyrille Offermans (1945) verbaasde zich hogelijk toen de P.C. Hooftprijs voor beschouwend proza op 18 mei 2017 werd uitgereikt aan Bas Heijne. ‘Wat mij betreft is die toekenning aan de NRC-columnist minstens zo controversieel als die van de Nobelprijs voor Literatuur aan Bob Dylan.’ Met literatuur heeft het werk van Heijne nauwelijks iets te maken, vindt Offermans. Hij zou hem generatiegenoot Carel Peeters hebben gegund, de Vrij Nederland-redacteur aan wiens Boekenbijlage hij zelf jarenlang bijdragen leverde. Offermans hield een jaar lang een intellectueel journaal bij, over literatuur, politiek, Trump, onderwijs, Syrië en de vluchtelingen. De titel Een iets beschuttere plek misschien ontleende hij aan een gedicht van Hans Tentije, ‘omdat die woorden een belangrijke aandrift van mijn schrijverschap tot uitdrukking brengen: het ­zoeken van alternatieven, van ontsnappingsmogelijkheden uit een beklemmend bestaan.’ 

Karolien Berkvens: Zoon van Berlijn. Lebowski, € 21,99

Dat Karolien Berkvens (1986) afwisselend in Berlijn en Amsterdam woont, is geen verrassing voor de lezer van haar tweede roman, Zoon van Berlijn. Op Nieuwjaarsdag maken Jakob Richter en zijn zoon Fabian, geboren op de dag dat de Muur viel, een wandeling langs de Spree, ‘omdat ze elkaar dan minstens één keer per jaar zouden zien en omdat zwijgzaam lopen beter was dan zwijgzaam eten (...) Onzichtbare draadjes teleurstelling hielden hen bij elkaar.’ De activistische vriendin Isa, die niet aan tatoeages doet (‘schijntegendraadsheid’), inspireert ­Fabian om zijn leven te veranderen.

Aminatta Forna - De paradox van geluk. Nieuw Amsterdam, € 24,99

De Britse documentairemaker Aminatta Forna (1964) is ook auteur. In haar roman De paradox van geluk, vertaald door Aleid van Eekelen-Benders en Mariella Duindam, ontmoet dokter Atilla Asare uit Accra, psychiater en adviseur voor de ­Wereldgezondheidsorganisatie, in Londen de Amerikaanse Jean. ‘Hij had reusachtige handen en zijn lange vingers, zag Jean, liepen spits toe. Ze merkte ook op dat hij een trouwring droeg.’

Boris Nikolai Konrad: De geheimen van ons geheugen - Over herinneren en vergeten. Ambo Anthos, € 20,00

In 2016 had de Volkskrant een interview met de jonge (toen 32) Duitse psycholoog en neurowetenschapper Boris Nikolai Konrad, tevens een van de beste geheu­genatleten ter wereld. Konrad stelde zich zijn interviewer voor als een stripfiguur. Een trucje; zo zou hij zich bij een volgende ontmoeting de naam weten te herinneren. Konrads boek over de werking van het geheugen is nu in het Nederlands ­vertaald als De geheimen van ons geheugen – Over herinneren en vergeten. Ook hoe je boodschappenlijstjes moet onthouden staat daarin uitgelegd, ­namelijk via de ­methode van loci (heel simpel: neem een ruimte in gedachten die je goed kent, bijvoorbeeld je woonkamer, en zet alle boodschappen ergens op die plek. Eenmaal bij de Albert Heijn wandel je in je hoofd door je kamer en klaar is Kees – nu zul je nooit het wc-papier meer vergeten). 

Eric Kandel: De gestoorde geest. Atlas Contact, € 24,99

Hoe werken onze hersenen en wat motiveert ons gedrag? Dat zijn de vragen die de in Wenen geboren psychiater en hersenwetenschapper Eric Kandel (1929) zich zijn hele werkzame leven heeft gesteld. ‘Als klein jongetje ben ik na de annexatie van Oostenrijk door de nazi’s met mijn ­ouders Wenen ontvlucht. Deze ervaring heeft bij mij geleid tot een levenslange preoccupatie met een van de grootste mysteries van het menselijk bestaan: hoe maken mensen keuzes wanneer ze zich voor een moreel dilemma gesteld zien?’ De antwoorden die Kandel in de loop van zijn leven op zijn vragen vond, leverden hem talloze onderscheidingen op, waaronder de Nobelprijs voor Geneeskunde. In De gestoorde geest vat hij zijn bevindingen voor een breed publiek samen.

Johan Idema: How to Be a Better Tourist. BIS Publishers, € 17,99

Het valt niet mee toerist te zijn. Je spaart, je neemt verlof op, en je belandt op een plek waar al tienduizend andere bezoekers staan. Allemaal op zoek naar dat ­Instagramplaatje dat niet echt bestaat. Zonde, betoogt cultureel ondernemer Johan Idema in zijn slimme handleiding How to Be a Better Tourist. Tip: steek meer tijd in de voorbereiding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.