Signalementen Boeken

Signalementen: Herman van Veen, Asha ten Broeke en de geschiedenis van de cartografie

Wandelen met Thoreau (van Walden), bespiegelingen over ouder worden van Herman van Veen, de Algarve als romandecor en andere net verschenen titels.

Erwin Mortier, De Bezige Bij, € 29,99

In de bekroonde roman Godenslaap (2008) gaf Erwin Mortier de hoogbejaarde Hélène Demont het woord, die terugblikt op de Eerste Wereldoorlog en haar liefde voor Matthew, een Engelse soldaat en fotograaf, met wie ze een dochter krijgt. In de roman De spiegelingen (2014) blikte haar broer Edgard terug, ook hij was verliefd op Matthew, en zag die liefde op verstolen momenten beantwoord. Beide romans zijn nu herdrukt onder de titel Boeken van de troost, met in het hart een nieuw gedeelte, 60 pagina’s met De brieven van Matthew, gericht aan de broer van zijn vrouw: ‘Ik verlang naar je, ook al durf ik het niet.’

András Forgách, Cossee, € 24,99

Na de dood van zijn vader ontdekte Péter Esterházy dat zijn vader jarenlang informant was geweest van de geheime dienst in communistisch Hongarije, waarover hij het verbijsterende Verbeterde editie (2004) schreef. In de documentaire roman De akte van mijn moeder doet András Forgách (1952) iets vergelijkbaars: hij kwam er 30 jaar na zijn moeders dood achter dat zij de laatste 10 jaar van haar leven onder de naam ‘mevrouw Pápai’ informant was geweest van de geheime dienst en ook uitvoerig rapporteerde over haar eigen zoon, die actief betrokken was bij het verzet tegen de Russen. Vertaler Rebekka Hermán Mostert wijst er in het nawoord op, dat de auteur uit authentieke brieven en rapporten citeert, inclusief de soms houterige of vormelijke formuleringen.

Arthur van Amerongen, Pepper Books, € 17,50

De verteller in de novelle Mijn moeder isgek van Volkskrant-columnist Arthur van Amerongen denkt dat hij de 60 niet zal halen, en dat vindt hij op zijn 58ste niet erg. ‘De dood bespaart mij een boel gelazer, want de aftakeling is in volle gang.’ Vanuit de Algarve, waar hij woont, blikt hij terug op het leven van zijn moeder, een hoofdkleuterleidster die werd ontslagen toen ze, na Arthurs geboorte, geregeld psychoses kreeg.

António Lobo Antunes, Ambo Anthos, € 23,99

Wederom de Algarve, in de roman Voor wie in het donker op mij wacht van António Lobo Antunes, vertaald door Harrie Lemmens. Daarin denkt de 79-jarige gewezen actrice Celeste onder meer terug aan haar jeugd. In de Algarve dus.

Asha ten Broeke, Maven, € 17,50

Een column publiceren voelt een beetje alsof je in je blote kont staat, schrijft Asha ten Broeke in Calm. The. Fuck. Down waarin een aantal columns zijn gebundeld die ze de afgelopen jaren schreef voor Trouw, Opzij en de Volkskrant. Een optimist is ze niet, maar hoopvol blijft ze wel. ‘Ik denk niet dat alles zomaar oké wordt, maar ik verlang wel tamelijk emotioneel en ongecontroleerd naar van alles. Zo smacht ik bijvoorbeeld naar een betere wereld voor mijn kinderen.’

Henry David Thoreau, Historische Uitgeverij, € 12,50

Na de dood van de Amerikaanse schrijver Henry David Thoreau (beroemd door Walden, or Life in the Woods uit 1854) werd in 1862 zijn lezing Walking, die hij vanaf 1851 in allerlei varianten had uitgesproken, in The Atlantic Monthly gepubliceerd. De Historische Uitgeverij heeft het anderhalve eeuw na dato laten vertalen en er het mooie boekje Wandelen Op zoek naar de verloren natuur van gemaakt. Met een voorwoord van Norbert Peeters en een nawoord van Jelle Reumer, die het boekje een ‘onuitputtelijke bron van ideeën, gedachten, filosofieën en wijsheden’ noemt ‘waarin je telkens onverwachte zinsneden aantreft waarnaar je niet op zoek was, maar die wel vrolijk stemmen’.

Herman van Veen, Thomas Rap, € 19,99

Los van wat krakende onderdelen en het regelmatig kwijt zijn van namen, beschouw ik deze tijd, ook al ben ik minder jong dan gisteren, als de beste van mijn leven’, schrijft Herman van Veen in Voor het eerst. De ondertitel luidt ‘Verhalen over ouder worden’ en de ouderdom komt ook zeker langs, maar de dagboekachtige bespiegelingen gaan over veel meer. Over de Utrechtse Vogelenbuurt waar hij opgroeide, zijn lieve ouders, de diepere betekenis van dromen, over dode vrienden, de eigen dood, sprookjes en over hoe prettig het is de planten water te geven en intussen wat met ze te babbelen.

Thomas Reinertsen Berg, Athenaeum, € 35,00

In 1570 gaf de Vlaming Abraham Ortelius de eerste atlas van de wereld uit. Hij noemde het boek Theatrum orbis terrarum (Theater van de wereld), want zo toonde hij de wereld: als een theater. In het nu in het Nederlands vertaalde Wereldtheater De geschiedenis van de cartografie zet de Noorse journalist Thomas Reinertsen Berg de geschiedenis van de cartografie op een rij. ‘Lang voordat de mens leerde vliegen zag hij de wereld al in vogelperspectief. Sinds de prehistorie hebben we onze omgeving getekend zoals die er vanboven uitziet om te begrijpen waar we ons bevinden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.