Sidekick Simon, 80 jaar vast aan het eigen geluid

Wat een boek, groots en gebonden, al het werk van Simon Vinkenoog sinds 1948 is gebundeld. Een sneeuwstorm van poëzie die maar één nadeel kent: dat het gedichten zijn zonder Simon....

Om de beste dichter te zijn, hoef je niet altijd de beste dichter te zijn. Simon Vinkenoog is een imposante dichter die iets heeft bereikt wat weinig dichters zal lukken: nog beter te zijn dan je gedichten.

Hij leeft zijn gedichten, ook zonder zijn gedichten. Hij is groot, welluidend, alom vertegenwoordigd en onbreekbaar – zelfs op zijn tachtigste een hardcore beatnik, altijd op weg naar het nieuwe, het volgende onontdekte mysterie, liefs begeleid door zijn Edith en een gezamenlijke pretsigaret.

Waar houdt het brandhout op?

Wie redt het woord?

(uit 1955)

Simon Vinkenoog is zijn biografie, een onmetelijk magisch werkstuk dat in Vinkenoog Verzameld zeven pagina’s beslaat maar dat in soortelijk gewicht de elfhonderd pagina’s poëzie evenaart.

Een poëtisch leven dat bijna niet in poëzie valt te vatten. Van Parijs naar de Vijftigers naar de Beat Generation naar de Zestigers, de bloemenkinderen, experimentelen en weer terug, geen culturele stroming zonder Simon en vice versa. Hij heeft iedereen gezien, voorgeleid of op het paard gezet. Hij is de sidekick van vijftig jaar cultuurgeschiedenis.

met de pen in de hand

geen woord kunnen zeggen

tussen duizenden boeken

geen woord kunnen lezen

(1950)

Want wat een boek, groots en gebonden, zijn hele loopbaan van Wondkoorts (1950) tot Zonneklaar (2006) en alle in archieven opgedoken gedichten. Een sneeuwstorm van poëzie die maar een nadeel kent: dat het gedichten zijn zonder Simon, zonder zijn geluid, zijn performance, zijn Zijn.

Wat dat betekent? Het was dit voorjaar, op het Ruigoord-festival Vurige Tongen. Simon dronk bier, en rookte een blowtje.

Aan zijn voeten lag een grote tas met boeken, en een voor een haalde hij ze eruit. Een boek van LSD-goeroe Timothy Leary, een boek van John Leland, Hip. The history. Als een literaire dj mixte hij de boeken aan elkaar, op meeslepende wijze– en zijn echte optreden moest nog komen.

Een paar maanden eerder in de Rocky Mountains, in Colorado. Toen na vele bochten, slechte kronkelweggetjes, de reis stopte in het bergdorp Ward, was daar een bejaarde blije hippie tegen zijn oude Chevrolet leunde. Hij vertelde over zijn rondzwervingen, en toen viel daar zomaar, ongevraagd, zijn naam: Saimon Finke Oeg. How is he doing these days?

Maak je over Simon maar geen zorgen:

Ik heb je altijd opgewacht,

Ik schrijf je weer, vergeef het mij,

Ik kan het niet laten.

(1962)

In Utrecht, in Tivoli, tijdens het Boekrock-festival waar hij Bob Dylans Rainy Day Women #12 & 35 als ketelmuziek eruit gooide, met passende psychedelische regendans.

Al jaren: ‘blow my mind, man!’

Laat het me weten, die verrassende toediening

Van wat het ook is.

Mensen, die leven, schieten zonnestralen uit.

(1978)

In 2004 verscheen een bijzonder boek van Vinkenoog, Goede raad is vuur – een poëtische handreiking. Hierin beschrijft hij zijn reis door de poëzie, en begint met een ode aan Lew Welch, een Beatdichter die na het briefje – I went southwest. Goodbye – nooit meer gezien werd. Deze Welch pleitte voor een betrokken poëzie, en Simon vond met hem dat poezië uitgesproken moet worden, gehoord worden. Write like you talk, zo verwoordde Welch het. Dus Toen Vinkenoog tachtig werd en door het Journaal werd gefeliciteerd, zei hij: ‘Ik zit aan mijn eigen geluid vast.’

Ga hem zien, Simon Vinkenoog, waar hij ook is, vanwege dat geluid.

John Schoorl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden