Shoppen en fucken tegen de verveling

THEATER Shopping & Fucking van Mark Ravenhill door De Trust, regie Theu Boermans. In Trusttheater Amsterdam t/m 6 juni...

Van Mark Ravenhills toneelstuk Shopping & Fucking bestaan twee versies: één met Lady Di en één zonder. In het oorspronkelijke script vertelt hoofdpersoon Mark in het spelletje 'Truth or Dare' dat hij het heeft gedaan met prinses Diana, die zich in zijn ongebreidelde fantasie overgeeft aan een heftige neukpartij op een openbaar toilet. Twee dagen na Diana's dood faxte Ravenhill een herschreven scène aan De Trust. Diana werd daarin vervangen door haar schoonzusje Fergie.

In de voorstelling die De Trust nu speelt komen beide ex-prinsessen ter sprake. Scandaleus is dat niet, hun hitsigheid is immers een hersenspinsel van de contactgestoorde Mark. Hij is de man zonder identiteit, die het alleen maar heeft over neuken, pijpen en likken, maar het niet kan verdragen als iemand hem aanraakt.

Shopping & Fucking is geen alledaags toneelstuk. Mark (Bert Geurkink) deelt een flat met de pubers Robbie (Jacob Derwig) en Lulu (Halina Reijn). Robbie en Lulu hebben zo hun eigen sores. Geen werk, een uitzichtloos leven op de bank, iedere dag pillen, drank, de televisie en een maaltijd uit de magnetron. Shoppen en fucken, dat is de dagelijkse routine, geld uitgeven en sex - in een poging de leegheid te trotseren.

Mark Ravenhills stuk is al vergeleken met Trainspotting en de films van Quinten Tarantino. In snelle, korte scènes beschrijft Ravenhill het troosteloze leven van zijn personages. De liaison tussen de al wat oudere Mark en een veertienjarige schandknaap loopt parallel aan de aandoelijk-tragische wijze waarop Robbie en Lulu aan geld proberen te komen. Drugshandel, sexindustrie, telefoonsex, het zit er allemaal in en toch is Ravenhills stuk nergens ranzig. Misschien had hij een keihard, extreem stuk in gedachten, maar Shopping & Fucking is in- en in-romantisch, en op de juiste momenten ontroerend.

Ravenhill zag er bij de Nederlandse première zaterdag bij De Trust in zijn camouflagebroek en versierd met halsband en tatoeages uit als een moderne antiheld. Over zijn tegendraadse outfit was niettemin tot in de details nagedacht. Spic & span schoongewassen wil hij het enfant terrible zijn van de nieuwe lichting Engelse toneelschrijvers, terwijl hij in wezen een moderne Dickens is. Zijn Robbie en Lulu zijn Oliver Twist en David Copperfield tegelijk. Ook hier neemt de verwaarloosde jeugd het op tegen de slechte volwassenen. Bij Dickens bedelden de kinderen om een stuk brood, hier om xtc-pillen en poppers, dat is het enige verschil.

Daarmee is niets negatiefs over Shopping & Fucking gezegd. Integendeel, Ravenhill beheerst het vak van toneelschrijver uitzonderlijk goed. Zijn stuk is in weerwil van het onderwerp een well-made play, met een sterke dramatische opbouw, alerte dialogen, goed beschreven karakters, en een mooie balans tussen humor en tragiek. De sexscènes zijn tamelijk expliciet, maar de semi-realistische aanpak van regisseur Theu Boermans werkt hier prima. Het is mechanische sex, nergens opwindend of pornografisch.

In de stukken van Werner Schwab toonde Boermans compassie met de dikke worsteters, hier voor de in de steek gelaten jeugd. De Trust kiest als vanzelfsprekend voor de sociale onderklasse, en dat levert opnieuw huiveringwekkend en warmbloedig theater op.

De vijf acteurs waaronder Trust-routiniers als Jaap Spijkers en Bert Geurkink hebben zich knap meester gemaakt van hun moeilijke rollen. Het is niet niks wat ze hier allemaal moeten doen, vaak met de broek op de hielen. Het spel van de drie jongeren dwingt in die zin nog meer respect af. Hidde van Schie speelt de schandknaap naturel en met veel lef. Aandoenlijk is het acteren van Jacob Derwig en Halina Reijn als Robbie en Lulu. Eerder speelden ze bij De Trust Hamlet en Ophelia; in wezen zijn ze dat nu weer, maar dan in een heel andere tijd.

In de laatste scène ztiten Mark, Robbie en Lulu met zijn drieën gezellig op de bank, het gezinnetje lijkt herenigd. Ze voeren elkaar pasta en tussendoor delen ze kusjes uit. Elton John zingt 'Can you feel the love', het thema uit de Disneyfilm The Lion King. Het lijkt wel een idylle, terwijl je weet dat ze de volgende dag waarschijnlijk weer elkaars hersens zullen inslaan.

Hein Janssen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.