Shockheaded Peter voorbode nieuw genre

THEATER..

Rijke Engelse kinderen vermaakten zich er nog mee rond de eeuwwisseling: een speelgoedtheater. Met rode gordijntjes, een verwisselbaar decor en volop deuren en luiken. In zo'n Victoriaans toy-theatre, een paar maten groter, speelt Shockheaded Peter. Een unieke kruising tussen muziek, theater en poppenspel, die zich in Amsterdam warm loopt voor een internationale tournee.

De voorstelling was in Engeland een ongekende hit. Begrijpelijk. De droge humor, de voortreffelijke muziek, de ode aan het verleden waar tegelijkertijd een loopje mee wordt genomen en de vrijheid om lekker vet te acteren, maken dit soort theater very british. Met een snufje Monty Python, kermisachtige taferelen uit de tijd van de stomme film, circus, veel dwaze bekkentrekkerij en ladingen zelfspot.

Maar intussen nemen de spelers zichzelf zeer serieus. En wat ze ook doen, alles heeft een ongekende perfectie. Of het nu de drummer is die zelfs uit keukengerei nog jazzritmes kan halen, of de manier waarop de fraaie poppen worden bespeeld, de soepele decorwisselingen of de volmaakte falsetstem waarmee de accordeonspelende clown (Martyn Jacques van de Tiger Lilies) onbeweeglijk als een pop zijn ballads zingt.

Op Hoffmans Struwwelpeter, onze Piet de Smeerpoets, is de voorstelling gebaseerd en daar komen de teksten voor de liedjes vandaan. Bij vrolijke accordeonklanken draagt Jacques met zijn hoge stem - vaak staccato - de gruwelijke verhaaltjes voor. Zijn onbewogen clownsgezicht met hoog opgetrokken wenkbrauwen, de voortdurend verbaasde blik en rood gestifte lippen is de onschuld zelve.

Er is een keur aan stijlcitaten uit vroeger tijden: de duivelse ceremoniemeester (Julian Bleach) die alles aan elkaar praat, schuwt geen rollende ogen, smartelijke poses of sierlijk zwaaiende handen. Met zijn krakerige stem voorziet hij het Engels van sierlijke krullen waardoor het soms klinkt als Russisch.

De voorstelling is zoveel rijker en eigenzinniger dan menige parodie op sprookjes, dat er een heel nieuw genre lijkt te ontstaan. Even later kijken we naar poppentheater waar ooievaars baby's brengen, manshoge vogels dode kinderen weghalen en vissen uit golven springen. De mengeling van al deze elementen is onweerstaanbaar en gaandeweg griezelen wij volwassenen net zo wellustig als kinderen bij zulke enge sprookjes.

Want om de jeugd in het gareel te houden trokken de opvoeders van alles uit de kast. Niet alleen vroeger, ook Roald Dahl kon er wat van. Harriët speelt met lucifers en gaat zelf in vlammen op. Robert gaat nietsvermoedend naar buiten en wordt weggeblazen door de wind. Conrad de duimzuiger verliest zijn duimen aan de Man met de Schaar. Augustus hoeft alleen zijn bordje soep te weigeren om dood neer te vallen.

En Peter? Zijn enige misdaad is dat hij eruit ziet als een monstertje met rechtopstaande haren, alsof er zojuist 220 volt door hem heen is gegaan. Zijn keurige ouders verstoppen hem vol schaamte onder de vloer. Maar aan het slot komt hij tevoorschijn, groot als een reus. Met zijn gigantische bos haar en nagels als boomtakken torent hij dreigend uit boven het theatertje.

Dat is zijn wraak voor al die gekleineerde, bang gemaakte kinderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.