Shirma Rouse over haar zes favoriete Aretha-songs

Shirma Rouse eert in een serie concerten de beste nog levende soulzangeres Aretha Franklin. Aan de hand van zes liedjes verklaart ze de liefde voor haar grote voorbeeld.

Shirma RouseBeeld Linda Stulic

Wie met zangeres Shirma Rouse praat over Aretha Franklin raakt binnen de kortste keren verzeild in een privéconcert, aan tafel met koffie, roerei en wentelteefjes in het Amsterdamse hotel V. Want Rouse heeft heus veel te zeggen over de betekenis van de wereldberoemde soulzangeres in haar leven, maar beter nog kan ze het zíngen.

Tijdens het gesprek tuit ze met regelmaat haar lippen en begint aanstekelijk te neuriën. Als ze echt enthousiast wordt, zingt ze hardop, waarna ze zich meteen verontschuldigt: 'Normaal ben ik verbaal heel vaardig, hoor, maar sommige dingen doe ik op gevoel. Als ik moet uitleggen wat de muziek van Aretha met me doet, schieten woorden soms tekort.'

Aretha Franklin wordt deze maand 75 jaar. Je kunt haar moeiteloos betitelen als de grootste nog levende soulzangeres en ze is bovendien vertolker van de een van de grootste soulklassiekers en empowermentliedjes allertijden (Respect).

Shirma Rouse & The Jazz Orchestra of the Concertgebouw
brengen een ode aan Aretha Franklin:
op 24/3 in Amsterdam
op 7/4 in Arnhem
en op 8/4 in Tilburg

Shirma Rouse (37, geschoold aan het Rotterdamse conservatorium, jarenlang achtergrondzangeres van grote Nederlandse artiesten, bekend van haar optredens in The Voice of Holland en DWDD) geeft in maart en april drie concerten ter ere van de Amerikaanse Queen of Soul. Op 24 maart presenteert ze haar nieuwe solo-album: Soul Serenade en in het najaar gaat ze het theater in met een voorstelling over het leven van Aretha Franklin.

Rouse is opgegroeid met soul. De hele dag stond muziek aan in haar ouderlijk huis op Sint Eustatius: Mahalia Jackson, Sam Cooke, Otis Redding én Aretha. Later ging ze de nummers zelf zingen, met haar oma achter de piano. Rouse heeft geen bewuste herinnering aan het moment dat ze Aretha Franklin voor het eerst hoorde, maar ze weet wel precies wanneer ze voor het eerst bewegend beeld zag van de zangeres.

Shirma Rouse: 'Aretha heeft vliegangst; ze is in haar leven maar één keer in Europa geweest. Dat is toch bijzonder, dat deze vrouw ons allemaal zo heeft geraakt, terwijl we haar nog nooit live hebben gezien. In 1968 heeft ze één keer opgetreden in Nederland. Eerst in De Doelen in Rotterdam, daarna gaf ze een nachtconcert in het Amsterdamse Concertgebouw. Dat optreden zag ik pas een paar jaar geleden op dvd en ik vond het geweldig. Ik heb gehuild, thuis op de bank.

'Ze deed alle nummers: Natural Woman, Doctor Feelgood, terwijl ze zichzelf begeleidde op de piano, mán, zo goed. En het publiek joelde, gooide rozen. Ze werden wild, wíld. Het bijzonderst vond ik dat Aretha zelf ijzig kalm bleef. Die statigheid van haar, de ingetogenheid, je hoort de reuring in haar stem, maar je ziet het niet in haar expressie. Ik krijg kippenvel terwijl ik er over praat. Bij haar gaat het niet over hoe ze eruitziet, het gaat nooit over haar privéleven, het gaat puur om haar stem. Dat vind ik zó inspirerend.'

Rouse identificeert zich met Aretha Franklin, zegt ze, en dan vooral met haar muzikale reis. 'We zijn allebei opgevoed in de kerk en zijn begonnen met het zingen van gospelmuziek. Daarna heeft zij zich als zangeres steeds weer opnieuw uitgevonden, ze heeft zoveel genres gezongen. Ik vind mezelf net zo'n allrounder. Ik kan alles zingen: reggae, soul, blues, jazz. Er is een documentaire uit 2013 over de bekende FAME-geluidsstudio's in Muscle Shoals in Alabama, waarin je de 25-jarige Aretha de studio binnen ziet komen. Je ziet de mannelijke muzikanten denken: wie is die chick? En dan gaat ze achter de piano zitten en boem! Magic! Die kracht van haar, hoe zij kon domineren met haar stem. Ze was een baas, ik kan het niet anders zeggen.'

Voor de Volkskrant kiest Rouse haar favoriete Aretha-songs, allemaal uit haar beginjaren, ontdekt ze: 'Ik zing eigenlijk nooit nieuw werk van haar.'

Precious Lord (1956)

'Dit is een gospelnummer uit haar jonge jaren, als ik het hoor, denk ik: hoe is het mogelijk dat ze op haar 14de mij al zó kon raken. De sensatie van luisteren naar zingen in de kerk is moeilijk te omschrijven, maar het geeft je een gevoel alsof je vol raakt. Je wordt gevoed. Als ze zingt: 'Lead me to the light, take my hand precious Lord, lead me home', dat is zo hoopvol. Ik ben christen, maar ik denk dat alle mensen hoop en troost nodig hebben, dat iedereen ervoor kan kiezen zijn medemens goed te behandelen, of je nou gelooft in god of niet. Dat haal ik uit die muziek: als ik jou kan respecteren en met jou kan omgaan zoals ik zou willen dat jij met mij om zou gaan, dan doe ik iets groots.'

Precious Lord

Love is the only thing (1961)

'In dit nummer hoor je een tweede stem. Er wordt gezegd dat dat de stem is van Mahalia Jackson, de legendarische gospelkoningin en een grote inspiratiebron voor Aretha. Maar dat wordt nergens bevestigd, dus er hangt een mooi mysterie om dit nummer. Het is een prachtige ballad, die ik heb opgenomen op mijn plaat Shirma Sings Aretha uit 2012. Ik zing het met een vriendin van me. Dit nummer kleurt zo mooi, die stemmen, de timbres gaan prachtig samen. Als je het op vinyl kunt luisteren hoor je dat vooral goed, dan hoor je de lucht en de sprankeling. Ik kan dit nummer echt op repeat zetten, het verveelt nooit.'

Love is the only thing

Respect (1967)

'Aretha heeft een megahit gemaakt van Respect, maar het origineel is van Otis Redding. Ik had altijd al iets met dit nummer, want ik denk dat dit het enige is dat wij nodig hebben in het leven: respect hebben voor elkaar. Dan zijn we weer terug bij dat we lief moeten zijn voor elkaar, alles begint met hoe je met een ander omgaat. Toen ik naar de versie van Otis ging luisteren, ontdekte ik dat hij een heel ander lied zingt dan Aretha. Otis is eigenlijk heel lief, Aretha is eisend. Hoe zij het zingt, 'WHÁT you want', dan denk je: ik moet oppassen, ze gaat me klappen! Er is een stukje van de originele tekst van Otis dat Aretha niet zingt: 'Hey little girl, you're so sweeter than honey. And I'm about to give you all my money.' Ik zing dat stukje juist wel, want die lieve interpretatie past eigenlijk beter bij mij.'

Respect

Natural Woman (1967)

'Ik zong dit nummer voor het eerst toen ik een jaar of 16 was, gewoon thuis, met mijn vader achter de piano. Beetje zoeken naar de toonsoort, want Aretha zong hoog. Maar als kind haal je dat makkelijk, nou, nog steeds, hoor. Ik weet het nog goed. Ik was helemaal in mijn sas, mijn moeder stak even haar hoofd uit de keuken, van: hallo, jij bent lekker bezig! Dat gaf me een gevoel van vrijheid, van vreugde. Voor Aretha waren mannen heel belangrijk in haar leven: haar vader, Sam Cooke, haar platenbaas John Hammond, haar eerste man Ted White. Uit dit nummer blijkt een soort afhankelijkheid van mannen: ik was verdrietig, maar toen jíj langskwam, maakte je alles weer goed. Dat geldt voor mij veel minder. Ik zie het nummer meer als een knipoog naar de man. Als ik optreed, zoek ik echt een man op in de zaal voor wie ik het nummer zing. Die jut ik een beetje op, en mensen gaan uit hun dak. Dit is hét nummer van Aretha, iedereen kent het.'

Natural Woman

Amazing Grace (1972)

'Aretha's vader, C.L. Franklin, was een beroemd predikant. En mensen gingen praten, natuurlijk, omdat zijn dochter de seculiere muziek inging. Maar ze snoerde ze allemaal de mond toen ze in 1972 een gospelconcert gaf in de New Temple Missionary Baptist Church in Los Angeles. Dat live-album is toen 2 miljoen keer verkocht. Die plaat heet Amazing Grace en dat is ook een van de songs die ze vertolkt. Mensen associëren dat nummer vaak met begrafenissen. Maar dat is het niet, het is een getuigenis van Gods goedheid. En Aretha kon je daarvan overtuigen, ze kon je overtuigen van alles wat ze zong, of het nou het alfabet was of een diepgaande tekst. Als zij niet in gospel was begonnen, was zij niet zo'n goede zangeres geweest. Dat geldt ook voor mij. In de gospel leer je vertellen, een boodschap overbrengen. Toen ik net in Nederland kwam wonen, verbaasde ik me hoe negatief veel mensen waren over religie. Voor mij was naar de kerk gaan lol hebben, zingen, mensen ontmoeten, samen zijn. Die saamhorigheid haal ik ook uit haar muziek.'

Amazing Grace

Until you come back to me (1973)

'Dit is geschreven door Stevie Wonder en is een van mijn all time favorites van Aretha. (Zingt) 'Though you don't call me anymore, I sit and wait, in vain.' Een tekst van gemis. En dat herken ik zo goed (zucht). Ik ben net 37 geworden en ik dacht laatst, ik ben echt wel weer toe aan een goede liefde, aan iemand die echt voor mij wil gaan. Er zijn genoeg mannen die me leuk vinden, maar echte liefde is weer lang geleden. Dat komt ook door mijn werk: mensen plaatsen me op een voetstuk, maar ik ben ook gewoon een vrouw. Als ik dat nummer hoor, kan ik me er zo goed in verplaatsen: ik heb altijd mensen om me heen, maar ik kan best eenzaam zijn. Het komende jaar staat voor mij in het teken van Aretha, maar ook een beetje in het teken van Shirma.'

Until you come back to me

Bontjas

Aretha Franklin voerde op 6 december 2015 Natural Woman op in het Kennedy Center in Washington. Het was een eerbetoon aan Carole King, de schrijver van het nummer. Toenmalig president Obama pinkte tijdens het optreden een traantje weg. De video ging viral, begrijpelijk volgens Shirma Rouse: 'Ik vond het zo mooi hoe King reageerde, die werd echt een kind. Ze zat op het puntje van haar stoel te stuiteren van blijdschap en emotie. Aretha's stem, haar vertelkracht, hoe ze tegen het einde haar bontjas op de grond gooit, hou op man. Dit is echt het waanzinnigste dat ik ooit van haar heb gezien.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden