Sharon Tate: Forever 26

Gaat het over Sharon Tate, dan gaat het over haar gruwelijke en vroegtijdige dood. Niet over haar acteercarrière, haar schoonheid of haar blijvende invloed als stijlicoon. Oneerlijk, vond Debra Tate en schreef een boek over het léven van haar zus.

Sharon Tate rond 1965. Beeld Getty

45 jaar geleden, op 9 augustus 1969, werd Sharon Tate vermoord. Leden van de Manson Family, een sekte geleid door Charles Manson, drongen 's nachts Tates huis in Los Angeles binnen en vermoordden de 26-jarige actrice, haar ongeboren zoon en vier andere aanwezigen met messen en een pistool. Regisseur Roman Polanski, getrouwd met Tate, ontsnapte aan de slachting omdat hij in Londen aan het werk was.

Zelfde einde, ander begin
Dit stuk had ook anders kunnen beginnen. De eerste zin had kunnen gaan over de acteercarrière van Sharon Tate, of over de invloed die ze nog altijd heeft als mode- en stijlicoon. Het had over haar schoonheid kunnen gaan - niet voor niets noemde de beroemde fotograaf Bert Stern haar de mooiste vrouw die hij ooit ontmoette. Maar hoe dan ook zou haar gruwelijke, vroegtijdige einde al snel genoemd worden. Wanneer het over Tate gaat, gaat het over haar dood.

Geen wonder: de Manson-moorden behoren tot de geruchtmakendste misdaden uit de Amerikaanse geschiedenis. Ze brachten een enorme schok teweeg in Hollywood en ver daarbuiten. Charles Manson groeide uit tot een grimmige cultfiguur aan wie talloze boeken, tv-programma's en films zijn gewijd. Manson en zijn volgelingen, voornamelijk jonge vrouwen, maakten veel meer slachtoffers, maar Sharon Tate was de beroemdste - en daarmee ook degene die altijd in één adem met de sekte wordt genoemd.

De eufemistische gebeurtenis
Voor Debra Tate, een jongere zus van Sharon, begon dat zo langzamerhand onverteerbaar te worden. 'Ik heb het altijd oneerlijk gevonden dat Sharons leven vooral wordt herinnerd vanwege haar laatste momenten', schrijft ze in Sharon Tate: Recollection. Het nieuwe boek - in koffietafelformaat, met veel prachtige foto's - moet daar verandering in brengen. Geen woord wordt erin aan de moorden vuilgemaakt. 'Een gebeurtenis', noemt Debra Tate de dood van haar zus eufemistisch - meer wil ze er simpelweg niet over zeggen.

Rusteloos gezin
Verwarrend is het wel: nog maar twee jaar geleden verscheen een ander boek over Tate, ook afkomstig van een familielid, dat juist tot in de schokkendste details op de moordzaak inging. Restless Souls heet het, geschreven door Alisa Statman en Brie Tate, een dochter van Patti Tate, de jongste zus van Sharon en Debra. Opvallend detail: hoewel Restless Souls vooral gaat over de gevolgen van de moord op Sharon voor haar hele familie, wordt Debra in het boek bijna niet genoemd.

Wie wil uitzoeken hoe de familieverhoudingen precies liggen, komt al gauw terecht in een wespennest. Debra Tate en Alisa Statman (die een relatie had met Patti Tate) gooien op internet al jaren met modder naar elkaar. Debra Tate nam publiekelijk afstand van het boek Restless Souls, dat volgens haar vol staat met onwaarheden, terwijl Statman op haar beurt Tate van bedrog beschuldigt. Beide partijen claimen het beste in staat te zijn de nalatenschap van Sharon Tate te beheren en over haar te schrijven.

1969 Beeld Hollandse Hoogte

Stijlicoon

Hoewel ze maar kort beroemd was, ongeveer tussen 1966 en 1969, heeft Sharon Tate veel invloed gehad - niet zozeer als (beginnend) actrice, maar wel als modebewuste it-girl. In de jaren zestig was ze een veelgevraagd model en sierde ze de cover van talloze modetijdschriften. Haar eclectische stijl, die bewoog van hippie-kaftans tot minirokjes, wordt nog steeds veel gekopieerd. Hommages aan Tate verschenen de laatste jaren overal: in modebladen als Harper's Bazaar en Vogue, maar ook in de televisieserie Mad Men, waar actrice Jessica Paré bijna een reïncarnatie leek.

Zwanger, met babysokjes over haar vingers, op 6 augustus; drie dagen voor haar dood. Beeld Getty

Wie er ook gelijk heeft, Debra Tate wint met haar boek ontegenzeglijk meer sympathie. Sharon Tate: Recollection is het chique antwoord op het nogal sensatiebeluste Restless Souls, waarin Statman er niet voor terugdeinsde Sharons laatste momenten te beschrijven alsof ze er zelf bij was. Tates boek is het optimistische, beschaafde tegenbeeld: een ode aan het leven van de actrice, die in 1969 nog volop aan de weg timmerde. In plaats van over het bloedbad en de daaropvolgende chaos (waarin de pers volop speculeerde over de wilde levensstijl van de slachtoffers), gaat het over Sharons talent, haar carrière en persoonlijke ontwikkeling. Roman Polanski schreef een kort, ontroerend voorwoord.

Beauty queen
Het boek maakt duidelijk dat Sharon Tate, geboren in Texas in 1943, in de wieg was gelegd voor roem. Als baby won ze al een schoonheidswedstrijd, als tiener was ze steevast het mooiste meisje van de school. Omdat haar vader beroepsmilitair was, verhuisde ze heel wat af. Overal maakte ze zich populair. Ook in Hollywood ging het haar voor de wind, al moest ze de eerste jaren geduld hebben. Haar manager liet haar opdraven voor nietszeggende rolletjes, waarvoor ze zich vaak verstopte onder een lelijke pruik. Zo kon ze onopgemerkt blijven terwijl ze ervaring opdeed.

Met een slimme mediacampagne werd ze gelanceerd als nieuwe ster. Maar waar haar management haar neerzette als een tweede Marilyn Monroe, zag Tate zichzelf als een Amerikaanse Catherine Deneuve. Uiterlijk is dat inderdaad een betere vergelijking: met haar kwetsbare verschijning, grote bruine ogen en scherpe jukbeenderen lijkt Tate weinig op Monroe.

Dromen
Of ze ook over het acteertalent beschikte om in Deneuves voetsporen te treden, blijft een onbeantwoordbare vraag. Uit Tates kleine oeuvre valt het lastig op te maken. Dat ligt niet aan haar, maar aan de kwaliteit van de films waar ze aan meewerkte. Van rollen zoals Deneuve die speelde - door Tate omschreven als 'gevoelig, diep en met een beetje intelligentie erachter' - kon ze alleen maar dromen.

Een sekssymbool wilde ze in elk geval niet zijn, hoewel ze er - zoals dat hoorde in de sixties - niks op tegenhad om haar kleren uit te trekken voor een rol. Wat vooral opvalt in haar films is haar charisma. Tate was zo fotogeniek dat alle scènes waar ze niet in voorkomt, een beetje leeg aanvoelen. Neem The Fearless Vampire Killers (1967), de film waarin Polanski haar regisseerde: een rol van niks is het, maar de paar momenten waarop Tate in beeld is, zijn meer dan genoeg om indruk te maken.

Veelbelovend tot het eind
De kritieken op haar films, waaronder de occulte thriller Eye of the Devil (1966) en de suffe komedie Don't Make Waves (1967), waren meestal niet zo best. Maar Tate werd langzaam beter. Voor haar rol in Valley of the Dolls (1967), een film die uitgroeide tot cultklassieker, werd ze bekroond met een Golden Globe voor de meest veelbelovende nieuwkomer.

Ze had ongetwijfeld een lange, bijzondere carrière in het verschiet, zoveel wordt wel duidelijk uit Sharon Tate: Recollection. Naast talloze foto's, die haar vele gezichten en haar gevoel voor stijl tonen, bevat het liefhebbende omschrijvingen van vrienden en collega's, soms speciaal voor het boek geschreven. Ze zijn zonder uitzondering positief - voor een valse noot is geen plaats.

Dat is logisch voor een eerbetoon, maar het maakt het boek ook wrang. Tate komt uit de pagina's tevoorschijn als een beeldschone engel, altijd lief en prachtig en jong. En dan komt onwillekeurig haar dood weer om de hoek kijken. Hoezeer Debra Tate het ook buiten haar boek wil laten, die brute moord is overal aanwezig: in de vele citaten over Sharons talent, haar plannen en dromen, maar ook in de foto's, die laten zien hoe ze opgroeit van blije baby tot een hoopvolle, stralende 26-jarige. Tot het plotseling stopt.

Debra Tate, Sharon Tate: Recollection. Running Press, 272 pagina's. 27,99 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden