Sharon Stone was er niet zonder Keetje Tippel

Volgende week vrijdag onthult Marco Müller, directeur van het filmfestival dat pretendeert de perspectieven te onderzoeken van de nieuwe en jonge film, symbolisch een standbeeld voor wat omschreven wordt als een 'onzichtbare' regisseur....

Een verrassende keus. De films van Verhoeven lijken, zeker op het eerste gezicht, niet te passen in een programma waar debuterende filmauteurs gekoppeld worden aan reflectie en analyse van de pure cinema, die zich niet verliest in formule en herhaling. Bij het woensdag begonnen festival van Locarno denk je niet meteen aan Hollywood. Toch weet Müller Verhoeven binnen zijn concept te passen en hij voegt aan diens nieuwe film Hollow Man nog vijf Hollywoodfilms toe.

De argumentatie komt overeen met die van Simon Field van Rotterdam. De keuze van de openings- en slotfilm van Rotterdam (The Insider en Sleepy Hollow) vormde voor Field 'het bewijs dat er zelfs in het opgeblazen en voorspelbare Hollywoodklimaat regisseurs van naam met een geheel eigen visie weten te overleven'.

Müller zegt over de Amerikaanse inbreng in zijn festival dat de commerciële filmindustrie, die zich met enorme budgetten richt op de massa, toch in staat is nieuwe richtingen in te slaan en de banaliteit te ontstijgen. Naast Verhoeven kiest hij onder meer voor Terence Davies, de Engelse regisseur die twaalf jaar geleden in Locarno debuteerde met Trilogy en nu terugkomt met de Hollywoodproductie The House of Mirth. En voor Bryan Singer (van The Usual Suspects), die in X-Men de X-files-ster Gillian Anderson combineert met uiteenlopende acteurs als Dan Aykroyd, Ian McKellen en Famke Janssen.

Volgens Müller opereert Verhoeven in Hollywood op de rand van wat daar mogelijk is, met de droom om de speelgoedwereld van Hollywood op te blazen. Müller signaleert sporen van Verhoevens provocatieve bedoelingen in zijn vroegere werk. Met terugwerkende kracht ziet hij Keetje Tippel als voorloper van Basic Instinct (met Sharon Stone), terwijl hij Showgirls zelfs een soort remake noemt van die oude Neel Doff-verfilming. Naar aanleiding van Soldaat van Oranje merkt Müller op dat Verhoeven al jaren van plan is een film over Hitler te maken, terwijl hij in bepaalde thema's van De vierde man opnieuw elementen van Basic Instinct ziet en verwijst naar Verhoevens verlangen om ooit een film over Jezus te maken.

Waar de sporen van Hollow Man in oude Verhoeven films te zien zijn, lijkt niet eenvoudig. Het is een soort moderne versie van H.G. Wells klassieke The Invisible Man, in 1933 verfilmd door James Whales, met verwijzingen naar nog wel meer films, zoals Hitch cocks Rear Window en De lift van Dick Maas. Kevin Bacon speelt het hoofd van een groep wetenschappers die voor het Pentagon aan een onzichtbaarheids project werkt. Het lukt om dieren onzichtbaar te maken, nu nog de mens. Dat doet Sebastain Caine, zoals Bacon in de film heet, het liefst met zichzelf. Steunend en knerpend onttrekt hij zich inderdaad aan het oog van de rest van de mensheid, maar terugkeer naar normaal gaat niet en dan wordt de ambitieuze wetenschapper een echt monster.

Het eerste deel van de film is sensationeel door de fabuleuze special effects en een typisch Verhoeven-thema, dat de science-fiction een diepere laag geeft: de spanningen tusen Caine en zijn medewerkster Linda (Elisabeth Shue), tevens zijn ex. Het man-vrouw gevecht is nog het meest interessante aan het verhaal, en wordt nog even boeiend aangevuld met het thema voyeurisme, maar helaas blijft daarvan weinig over in het slot, dat niet meer is dan een met explosies omgeven reeks moordpartijen. De echte Verhoeven-kanten verdampen toch weer in het speelgoedwerk.

Hollow Man draait niet in de competitie van Locarno, waar de meest opvallende film Baise-moi is van de Franse regisseuses Virginie Despentes en Carolie Trinh Thi, die in Frankrijk vanwege de expliciete sekscènes niet in de gewone bioscoop mag worden vertoond, maar inmiddels al een aantal felle verdedigers vond, onder wie Catherine Breillat, de regisseuse van Romance, vorig jaar een hot item in Rotterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden