Shakira en Oasis ook schatplichtig aan Ravi Shankar (1920-2012)

De hele Woodstockgeneratie weet dat de dinsdag overleden Ravi Shankar rond 1970 een uitheemse superster in de westerse rockmuziek was, maar wie kan een studioalbum van de Indiase sitarspeler noemen, of een door hem geschreven nummer?

Menno Pot
Ravi Shankar in 1973. Beeld ANP
Ravi Shankar in 1973.Beeld ANP

Dinsdag overleed Shankar in de Californische kustplaats La Jolla, bij San Diego. Al op 6 december was hij opgenomen in het Scripps Memorial Hospital met ademhalingsproblemen en hartklachten. Hij was 92 jaar.

De muzikale loopbaan van Ravi Shankar (Bengaalse geboortenaam: Robindro Shaunkor Chowdhury) omspant acht decennia. Als dertienjarig jongetje maakte hij (als lid van de dansgroep van zijn broer) al tournees door India en Europa. Hij speelde toen al sitar. Van 1938 tot 1944 werd hij klassiek geschoold en maakte hij zich talloze technieken en genres eigen: dhrupad, khyal, thumri. In de jaren veertig nam hij platen op, componeerde hij muziek voor radiostations en balletvoorstellingen en werd hij een gezien muzikant in India.

De jaren vijftig brachten ook internationale aandacht: hij trad op in de Sovjet Unie (1954), New York (1955) en nam in Londen zijn eerste internationale album op: Three Ragas (1956), gevolgd door tournees door Europa en de VS, waar hij de modale jazz beïnvloedde en samenwerkte met grootheden als John Coltrane, die zijn zoon Ravi zou noemen.

Aanbidding
Tijdens opnamesessies in de VS hoorden de leden van gitaarband The Byrds Shankar spelen. Ze experimenteerden met het instrument en tipten hun Engelse vriend George Harrison, die voor het eerst een popnummer uitbracht met sitarpartijen. In 1966 raakte Harrison bevriend raakte met Shankar en ging hij hem in de leer als sitarspeler, om daarna nog een handvol Beatles-nummers met sitarpartijen op te nemen.

Shankar zelf (door studenten als Harrison vaak 'Pandit' genoemd: Sanskriet voor leermeester) deed zijn beroemdste optredens op drie Amerikaanse festivals: tussen Monterey (1967) en The Concert For Bangladesh (1971) speelde hij in 1969, in de stromende regen, 35 minuten op Woodstock. Aanbidding op dergelijke schaal zou hem daarna nooit meer ten deel vallen, maar hij mocht zijn leven lang onderscheidingen en eredoctoraten in ontvangst blijven nemen.

Zijn grootste muzikale succes ná de jaren zeventig was zijn muziek bij de film Gandhi (1982), waarvoor hij een Oscar kreeg. Sinds 2002 verkocht vooral zijn dochter Norah Jones miljoenen platen. Zelf bleef Shankar altijd optreden, tot een maand voor zijn dood. De erfenis van Ravi Shankar raakte uit de mode, maar is nooit verdwenen uit de popmuziek: Shakira, Oasis, Kula Shaker, Metallica en Tool; allemaal grepen ze naar de sitar. Altijd viel dan weer de naam Ravi Shankar, en zo zal het blijven.

Lees het volledige postuum morgen in de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden