TestPeaky Blinders Bordspel

Series omgedoopt tot bordspel: is het de moeite waard?

Beeld Mathilde Bindervoet

Het bordspel beleeft momenteel hoogtijdagen. Ook talloze films en tv-series hebben een kartonnen versie. Rob van Scheers ‘unboxt’ voor de Volkskrant een Peaky Blinders-spel. De voorpret is enorm, maar het spel onder de knie krijgen, dat valt nog niet mee.

Birmingham, 1920. Polly doet precies wat Polly wil. Iedereen die de BBC-serie Peaky Blinders volgt, weet dat niet Tommy Shelby maar zijn tante Polly het brein is achter deze Britse criminele organisatie. Tante Polly doet de boekhouding. Tante Polly fluit Tommy regelmatig terug. Tante Polly stoort zich aan de halve psychopaat Arthur Shelby als die er weer eens met zinloos geweld invliegt. Komt allemaal door zijn PTTS, meegebracht uit de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog. Kan het vandaag een tikkeltje minder, Arthur?

Als er door de jongens wordt gesputterd, zegt ze wijs: ‘Wanneer dit achter de rug is, zullen we allemaal weer vrij zijn om onze eigen keuzen te maken.’ Niet dat het daarvan ooit zal komen: eens een Peaky Blinder, altijd een Peaky Blinder. Weet tante zelf ook wel. Geen wonder dat Elizabeth ‘Polly’ Gray de nodige quotes krijgt in de bordspelversie van Peaky Blinders, dat recentelijk ook in Nederland is gelanceerd. Met tante Polly komen we deze verplichte thuiswerkdagen wel door.

Leuk hoor, een bordspel naar een serie. Mits goed ontworpen, natuurlijk. Wat ook helpt, is als je de film of serie uit je hoofd kent. Dan wordt het een soort rollenspel. Niemand aan de speeltafel zal straks vreemd opkijken als tante Polly bestraffend uithaalt. ‘Tommy, je moeder zei altijd: ‘It’s his cleverness that will kill him.’’ Als in: je gewiekstheid zal je nog eens lelijk opbreken. Daar kan Tommy het voorlopig mee doen.

Het bordspel van Peaky Blinders staat niet op zichzelf. Struin je het internet af, dan stuit je op talloze voorbeelden van de symbiose tussen speelfilm of tv-series en een speciaal ontwikkeld gezelschapsspel.

Buurman & Buurman hebben er een hele stapel, vol rampzalig geklus. Eerst een hele gereedschapskist bij elkaar dobbelen waarna het bouwen – of in hun geval eerder: het slopen – kan beginnen. 

In Penoza moet je tien zakjes drugs die toevallig in je schoot zijn geworpen zien te verhandelen, maar de recherche zit je op de hielen. Net als de criminele concurrentie. Wie het meeste geld weet wit te wassen, wint uiteindelijk. 

Bij Jurassic World is het de bedoeling om een heel dinothemapark bij elkaar te bouwen.

Beeld Mathilde Bindervoet

Star Trek heeft ook zijn eigen spellen – to boldly go where no man has gone before. Het zwerk in met captain Kirk en Mister Spock, wie wil dat niet? 

Je kunt ook net zo makkelijk Don Corleone zijn, de capo di tutti capi, in The Godfather: Corleone’s Empire. Meerdere maffiafamilies strijden in dit spel om de zeggenschap van New York, uitgetekend op het bord. De kunst is om middels waardekaarten zo veel mogelijk geld te verdienen en je tegenstander te laten eindigen op de bodem van de Hudson River. ‘Tonight, you’ll sleep with the fish.’ 

En ja hoor: je hebt ook nog Pandemic, waarin de spelers, als een eliteteam uit een rampenfilm, moeten samenwerken om de verschrikkelijkste virussen van de aardbol te jagen.

De lijst is eindeloos. Bijzonder is wel dat het aloude bordspel – van het aloude ganzenbord tot risk en van mens-erger-je-niet tot De kolonisten van Catan – het digitale tijdperk heeft overleefd. Net als de speciaalzaken annex spelletjescafés die erbij horen. In het centrum van Utrecht zitten er een in straal van 500 meter alleen al vijf. Lijkt een hipsterdingetje, maar studentenhuizen kunnen er ook wat van. De hele dag in je eentje achter je beeldscherm gezeten, ’s avonds iets samen doen, dat is het idee. Gamen zonder computer. Onder mensen van vlees en bloed, mogelijk nieuwe vrienden.

Een internationaal verschijnsel, want The Economist was het onlangs ook al opgevallen. Het Britse weekblad bezocht in oktober de jaarlijkse Internationale Spieltage in Essen, en telde in vier dagen aan bordspelvertier circa 200 duizend bezoekers. Het magazine concludeert dat de ontwerpers veel van computerspelletjes hebben geleerd: werken op verschillende levels, meer actie, meer speelfilm ook. ‘Maar ondanks die hervonden populariteit blijft het toch lichtelijk een vrijetijdsbesteding met nerdy boventonen (ook bij ons op de redactie van The Economist tellen we een aantal fans ).’

Beeld Mathilde Bindervoet

In het licht van de huidige bijna-lockdown zijn zulke megabijeenkomsten nu even uitgesloten. Wel is het zo dat bordspellen, naast yogamatten en halters, momenteel massaal de webwinkels uitvliegen, zo lezen we in de berichtgeving. En als een bordspel goed genoeg is voor de redacteuren van The Economist, dan kunnen wij in kleine kring (mijn quarantainebuddy M. is Polly, ik doe Tommy) ook best eens zo’n bordspel testen: Peaky Blinders: Under New Management (winkelprijs: 35 euro). Ontwikkeld door het Hilversumse bedrijf Just Games, bij de credits staat René Groen als ‘game author’ vermeld. Google je hem, dan zie je een whizzkid in de camera kijken, precies wat je verwacht. Opleiding Game Development aan hogeschool Saxion in Enschede, grafisch ontwerper bovendien. Bij Just Games doen ze veel met tv: bordspel Temptation Island, bordspel Wie is de Mol?, bordspel Flikken Maastricht – het bestaat allemaal. 

Under New Management komt in een box van 27 bij 27 cm, het logo is een silhouet waarin we eenvoudig Thomas ‘Tommy’ Shelby herkennen. Gezeten op zijn racepaard, en met zijn archetypische pet waarin een scheermes is verstopt. Scheermessen zijn het handelsmerk van de Blinders. Ze komen bij een confrontatie goed van pas – en confrontaties zijn er in vijf seizoenen voldoende geweest. De naam van de gang is er zelfs van afgeleid: een peak is een petklep en met de daarin bevestigde scheermessen steken ze je de ogen uit: blinders.

Enfin. Eerst maar eens ‘unboxen’, zoals die spelterm heet, het cellofaan eraf. Roetsj. Of nee, wacht: eerst de officiële soundtrack van Peaky Blinders opgezet. Daar klinkt de herkenningstune Red Right Hand van Nick Cave & The Bad Seeds al op, de beste manier om in de stemming te komen. Sowieso een aanrader, deze verzamelsoundtrack. Het gebruik van goed gekozen hedendaagse popmuziek binnen een historische reeks is een van de attracties van deze serie. Lekker doomen met The White Stripes, PJ Harvey, David Bowie.

Roetsj. Na het unboxen blijkt ook het spel er fijn cult uit te zien. Een noodzaak voor de beleving. Uitvouwbaar bord, verdeeld in vier regio’s. De eerste is de arbeiderswijk Small Heath, thuishaven van de Blinders. Regio 2 is Birmingham City, de stad waar buitenwijk Small Heath deel van uitmaakt. Vervolgens gaat het naar de Londense wijk Camden Town. Daar probeerden de Blinders in de serie tevergeefs voet aan de grond te krijgen. Regio 4 is Londen zelf. Er horen speelkaarten bij, waarop de quotes van de personages staan. De pionnen zijn een whiskyglas, een revolver, een racepaard en een zakhorloge. He-le-maal Peaky Blinders, al is de dobbelsteen gek genoeg achtkantig. Ook is er een additioneel bord waarop de Epsom Derby-paardenrace zal worden verreden.

Beeld Mathilde Bindervoet

De voorpret is enorm, maar vervolgens moet die hippe soundtrack toch maar weer even af. Heeft alles te maken met de handleiding. Gesteld in vijf talen, waaronder Nederlands. Willie Wartaal had het niet beter kunnen verwoorden. Dit is wat er ter aanmoediging staat:

‘TIP: LEES VOORDAT JE MET HET SPEL BEGINT DE SPELREGELS GOED DOOR’

Ja, hallo. We zijn inmiddels op pagina 8 van 10 uit de handleiding, maar het wil nog niet helemaal dagen. Je kiest een kleur. Je krijgt drie missies. Het is een strategisch spel waarbij je de ander in de conflictzone mag dwarszitten. Door extra punten te vergaren kun je de henchmen – je handlangers, de pionnen dus – ‘opladen’. Daar worden ze krachtiger van. Maar krachtiger betekent ook dat je op een bijbehorende parameter richting gevangenis gaat, want het gezag krijgt je door.

Zoiets moet het zijn. Maar helemaal zeker weten doen we het niet. Laptop erbij, op zoek naar een tutorial op YouTube. Die komt in de persoon van Peter Burrows, alias vlogger Bloodyjack. Helaas duurt zijn video 20 minuten, zo ingewikkeld is het dus. Wat ook niet helpt, is dat Bloodyjack met hetzelfde Birminghamse accent spreekt als de Blinders, het zogeheten Brummie-dialect vermengd met een vleugje Iers.

Laptop dicht. Soundtrack op. Glas whisky erbij. Laat het spel beginnen. Als echte Peaky Blinders doppen we onze eigen boontjes wel. We hebben nog even, door de coronacrisis, we komen er wel uit. Zoals tante Polly altijd zegt: ‘Een familie die schouder aan schouder blijft staan, kan nooit worden verslagen.’

Met deze online spelletjes en apps blijf je toch in contact met je vrienden
Huisfeestjes organiseren, samen netflixen of reizen over de wereld: het kan nog steeds met deze apps.

De Nintendo-game Animal Crossing is een therapeutische wereldhit
Al in de eerste week vliegt de nieuwe, geheel opgefriste en verrassend sociale versie van het oude cultspel Animal Crossing met tientallen miljoenen de winkels uit. 

Beeld Mathilde Bindervoet

De voortgang

Na vijf seizoenen Peaky Blinders tellen we nu dertig aflevering in totaal. Schepper Steven Knight (60) heeft verklapt dat het zijn ambitie is om de criminele familie te volgen in het tijdvak 1919-1940, precies tussen de twee wereldoorlogen in. Het slotseizoen, nummer 7, moet eindigen op 25 juni 1940, de avond van het allereerste luchtalarm in Birmingham. Gegeven het internationale succes van de serie, alsook de vele prijzen (Bafta’s en Irish Film & Television Awards), zullen de makers die ambitie wel halen, al liggen de opnamen door het coronavirus nu tijdelijk stil.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden