Sergeant in de sneeuw

Sober en zonder oordeel is Rigoni Sterns vertaalde oorlogsklassieker

Edwin Krijgsman

Weinig militaire operaties verliepen rampzaliger dan de Italiaanse campagne tijdens de Tweede Wereldoorlog aan het Oostfront. Van de 230 duizend Italiaanse militairen die naar het Russische front werden gestuurd, keerde de helft niet terug - gesneuveld of gestorven door de ontberingen. In veel huizen in Italië zie je op de dressoirs en aan de muur nog vergeelde foto's van in Rusland omgekomen soldaten.

Sergeant in de sneeuw, het debuut van Mario Rigoni Stern (1921-2008), is een klassieker in de Italiaanse literatuur. Zestig jaar na verschijning is er een Nederlandse editie. Het is het verhaal van de aftocht van de Italiaanse troepen na de Russische veldtocht. Rigoni Stern, sergeant-majoor van een bataljon Alpenjagers, beschrijft de ontberingen, de helse kou, de ontelbare doden en de intense misère van de manschappen, die te voet door Oekraïne, Wit-Rusland en Polen hun vaderland hoopten te bereiken. Rigoni Sterns taal is sober en observerend en nergens zit angst, haat of woede zijn scherpe blik in de weg: de Russen blijken geen monsters maar gewone mensen, net als al die gewone Italiaanse jongens - allen zoeken ze uiteindelijk een warme haard en geborgenheid.

In zijn nawoord haalt vertaler Asker Pelgrom de opmerking aan dat Rigoni Stern geen 'geboren schrijver' was - dat de ontberingen en de wreedheden van de oorlog het schrijverschap in hem losmaakten. Er bleek een goudader aangeboord.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden