Sehgal verrast met vocale ritmebox

(V.l.n.r) De burgemeester van Venetië Giorgio Orsoni, Massimiliano Gioni, Tino Sehgal en Paolo tijdens de Biënnale van Venetië in 2013. Foto EPA

Het duurt een tijdje. Misschien wel een minuut of tien. Want Christus, wat is het er donker. Pas daarna zijn de ogen gewend en doemen in het verduisterde zaaltje op de bovenverdieping van het Stedelijk Museum in Amsterdam de silhouetten op van de acteurs - als zingende en dansende schimmen.

Aha, zij waren het dus van wie het ritmische gezang al in de andere museumzalen te horen was. Stemmen die hele drumstellen nabootsten, afgewisseld met gesis, geklak met de tong, hoge keelklanken, alles tezamen als een vocale ritmesectie.

De opvoering is een werk van Tino Sehgal: This Variation. De Brits-Duitse kunstenaar, geboren in 1976, heeft dit jaar een overzichtstentoonstelling in het Stedelijk. Twaalf maanden lang; met elke maand een andere opvoering, performance of, zoals hij het zelf noemt, 'geënsceneerde situatie'. Het begon op 1 januari met dansers die in slowmotion over de grond kronkelden. Daarna volgden onder meer zingende suppoosten; vraaggesprekken met suppoosten over 'global market economies'; een kussend stelletje, naakt in het donker. Soms in aparte, lege ruimtes, soms tussen de schilderingen van Sol LeWitt en de beelden van Georg Herold.

Gestamp

We zijn nu halverwege het jaar. Tot 21 juni is het dus de beurt aan een tiental zangers en dansers die zich a capella en soms met woeste bewegingen kenbaar maken. Kinderen uit een schoolklas rennen verschrikt weg. De donkerte, de opdoemende stemmen, het gestamp van voeten, het kan natuurlijk ook te veel zijn. Maar wie zich er even aan overgeeft, voelt zich deelgenoot worden van iets gemeenschappelijks.

De dansers en zangers nemen je bij binnenkomst bij de hand, komen naast je zitten, en vertellen anekdotes en kleine bespiegelingen over geld verdienen, baantjes zoeken, vrienden en familie. Om zich vervolgens met klaterende keelgeluiden of zacht gemurmel weer te verspreiden.

Modefrase

Ontegenzeggelijk word je deel van het werk, alleen al omdat je midden tussen de acteurs staat, het donker is en je moeilijk de uitgang kan vinden. Sehgal heeft overigens met dit soort werk een naam hoog te houden. 'Betrokkenheid met de museumbezoeker' mag een modefrase zijn waarmee menig museum zichzelf afficheert, het is ook daadwerkelijk het doel van Sehgals werk. Kunst is volgens hem niet wat onbeweeglijk aan de muur hangt en voorspelbaar getoond wordt. De bezoeker moet verrast worden, aangenaam opgeschrikt en aan het denken gezet. Door het hele gebouw, op onverwachte momenten en locaties.

Het Stedelijk heeft met dit overzicht van Sehgal, en vooral met dit specifieke optreden, een onderscheidende tentoonstelling in huis gehaald. Zo onderscheidend dat het een betere plek verdient. Niet in een achterafzaaltje, éénhoog, maar groots, prominent en onvermijdelijk. Op de trap, in de Karel Appel-zaal, opdat iedereen even uit het lood wordt geslagen. Want het project is uniek.

Tino Sehgal: This Variation (onderdeel van A Year in the Stedelijk). Stedelijk Museum, Amsterdam. T/m 21/6. stedelijk.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.