See All This: méér dan alleen een tijdschrift

Interview Nicole Ex

Het ene na het andere kunsttijdschrijft legt het loodje, en tóch komt er een nieuwe. Oprichtster Nicole Ex legt uit hoe ze See All This opheffings-proof heeft gemaakt.

Beeld Robin de Puy

Wacht - een nieuw kunsttijdschrift? Is dan niet genoeglijk bekend dat Kunstbeeld vorig jaar omviel en dat het beloftevolle You Are Cordially Invited na het tweede nummer 'in de wacht staat'.

En dat ook Oog, het glossy huisblad van het Rijksmuseum geen lang leven was beschoren? Om nog maar niet te spreken van de verbrokkeling in de Nederlandse kunstwereld: kleine musea die het moeilijk hebben, provinciale instellingen en experimentele vrijplaatsen die hun deuren moeten sluiten en grote musea die worstelen met termen als publieksgerichtheid en marktwerking. Een nieuw kunsttijdschrift - is dat nou verstandig?

Natuurlijk wel, glimlacht kunsthistoricus Nicole Ex (1965) in het Haarlemse hoofdkwartier van See All This, inderdaad: dat gloednieuwe kunsttijdschrift. Ze kent de risico's. Maar: 'Bij alles wat je doet is bliss nodig', en bladen maken is nu eenmaal wat ze doet (ze maakte onder meer het gewaardeerde Hollands Diep, dat ook van het toneel is verdwenen).

Bovendien wil See All This méér zijn dan alleen een papieren tijdschrift. Een onafhankelijk, overkoepelend platform, dat is het idee. Een platform dat online en op papier bestaat en dat erop gericht is de collectie van Nederland, verdeeld over een heleboel musea, als gezamenlijk en gedeeld bezit voor het voetlicht te brengen. Het moet uitgaan van de collectieve kracht van die verschillende, museale instellingen, publieksgericht zijn en gestuurd worden door mensen 'die allemaal dezelfde neus voor schoonheid en kunst hebben'.

Beeld Robin de Puy

Veel groot beeld én veel tekst

Dat klinkt goed. En in de praktijk blijkt het tweetalige (Nederlands en Engels) tijdschrift er nog zo uit te zien ook. Met een team van vijftien freelancers en drukkerij Die Keure in Brugge werkte Ex de laatste maanden als een bezetene om alles op tijd af te krijgen. Het online gedeelte heeft voornamelijk een gidsende, agenderende functie, terwijl het tijdschrift de interdisciplinaire diepte induikt met veel groot beeld en - verrassend - ook véél tekst.

Ex bladert het bezoek er uitgebreid doorheen: een aantal korte rubrieken, een item over kunst en mode, de Franse fotograaf Gautier Deblonde op bezoek bij de Britse keramiekkunstenaar Edmund de Waal. Dan een interview met de Amerikaanse kunstenaar Roni Horn (binnenkort te zien in De Pont in Tilburg) en in het midden een heuse centerfold ('Seks moet, daar kunnen we heel kort over zijn'). Een verhaal over de toekomst, gedrukt als mooi uitneembaar boekje, een gesprek tussen filosoof Rik Peters en 'dode denker' Michel Foucault (1926-1984) over 'waanzin' ten tijde van Jheronimus Bosch en nu. In de rubriek over eten: een kookboek van Andy Warhol. Het is allemaal helder vormgegeven door Hans Gremmen, tot nu toe vooral bekend als fotoboekenontwerper.

'We gaan uit van eenheid in tijd', zegt Ex. 'We besteden niet uitsluitend aandacht aan oude of hedendaagse kunst, we willen juist laten zien dat het allemaal bij elkaar hoort.' En meer dan vanuit de kunsthistorie benadert See All This onderwerpen 'vanuit het leven: la condition humaine'. Maar boven alles geldt: zoveel mogelijk aandacht voor de gedeelde kunstcollectie van Nederland. 'Je moet bij zoiets vanuit het publiek denken. Als mensen geïnteresseerd zijn in de grote Rembrandt-tentoonstelling in het Rijksmuseum, dan willen ze ook weten wat het Rembrandthuis en het Mauritshuis hebben hangen. In die behoefte voorzien wij nu.'

Katten

Naast een site en een tijdschrift verzorgt See All This 'special editions' voor kunstinstellingen. De eerste kwam vorig jaar al uit, ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van het Kattenkabinet in Amsterdam. Aan het door Joris Kritis vormgegeven A Supreme Being bevat bijdragen van onder anderen de Vlaamse schrijfster Annelies Verbeke, Midas Dekkers en de Zwisters-Amsterdamse fotograaf Johannes Schwartz.

'Bereklus'

Met een hoofd vol ideeën en gesteund door zeven particuliere investeerders, subsidie van twee fondsen (Mondriaan en VSB) en het partnerschap van de RKD - Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, benaderde Ex in 2014 vijftien museumdirecteuren. Ze kwam om hun reactie op haar plan te peilen. 'En het was ongelooflijk', zegt ze, 'maar bínnen twee weken had ik met tien van hen een afspraak.' Vervolgens moest ze hen zien te overtuigen van het nut van deze samenwerking, het ter beschikking stellen van hun netwerken én het leveren van een financiële bijdrage. Dat laatste bleek vooral voor kleinere musea, ondanks het feit dat de contributie evenredig werd verdeeld, een struikelblok, zegt Ex.

Inmiddels prijken op het groepsportret van de jonge Nederlande fotograaf Robin de Puy, waarmee de eerste editie van het tijdschrift uitpakt, veertien trotse museumbazen. Onder hen Marjan Ruiter van het Zeeuws Museum, Benno Tempel van het Gemeentemuseum in Den Haag en Ann Demeester van het Frans Hals Museum in Haarlem. Ook Chris Stolwijk, directeur van de RKD, staat erop. Afwezig zijn onder meer het Bonnefantenmuseum uit Maastricht, het Rijksmuseum en Foam fotografiemuseum uit Amsterdam.

Het was, zegt Ex, 'een bereklus'. Met sommige directeuren is nog geen contact geweest. 'Dit is een eerste groep. Over een tijdje', en ze wijst lachend naar de groepsfoto van De Puy, 'staan er daar honderd.' Want het werven gaat gewoon door. Op het laatste moment, te laat voor de foto, sloten de directeuren van Artis en het filmmuseum in Amsterdam, EYE, zich aan. En Ex heeft onder meer De Hermitage in Amsterdam en het Fries Museum in Leeuwarden nog op haar wensenlijstje staan. Ze benadrukt dat de keuze 'wel altijd gebaseerd zal zijn op een selectie. We zijn geen booking.com.'

Beeld Robin de Puy

Historisch document

See All This is een gesamtkunstwerk - het woord keert tijdens het gesprek een paar maal terug. Op de vraag of ze het gaat redden in een wereld die weliswaar lijdt onder de crisis, maar die evenwel nooit eerder uitblonk in samenwerken, begint ze te lachen. 'Zéker wel! Voor musea met een grote organisatie is het misschien lastig om de handen ineen te slaan, maar met ons als kleine, onafhankelijke partij erbij is dat makkelijker. Wij kunnen overlap en dwarsverbanden zien. Er is niets zo goed als een driehoek. Een magnetisch cultuurveld, waarin steeds weer nieuwe ideeën ontstaan - dat is wat we uiteindelijk willen maken met z'n allen.'

See All This | for the love of art. Site en tweetalig magazine, verschijnt vanaf 19/1 vier keer per jaar. Introductieprijs: 9,99 euro, daarna 12,50 euro.

Verbetering: in een eerdere versie van dit artikel stond dat het blad Metropolis M alleen online bestaat. Het verschijnt ook in een groeiende oplage op papier.

Beeld Robin de Puy

Familie

Voor de eerste editie van See All This kreeg fotograaf Robin de Puy de opdracht de participerende museumdirecteuren te portretteren op de manier van Richard Avedons beroemde reeks The Family (1976). Avedon fotografeerde in opdracht van het tijdschrift Rolling Stone politieke kopstukken. Zijn serie bleek met terugwerkende kracht een historisch document: veel van de geportretteerden van toen, onder wie Donald Rumsfeld en Henry Kissinger, waren jaren later nog steeds politiek actief.


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.