recensie klassiek

Schuberts onvoltooide voltooid (vier sterren)

Klassiek

Concentus Musicus Wien

Schubert (Un)finished

Aparté

Hoe ‘onvoltooid’ is de Unvollendete van Franz Schubert (1797-1828)? De symfonie is bekend in haar tweedelige vorm, maar er is ook een schets van een scherzo: twee pagina’s waren zelfs al volledig georkestreerd. Een deel (de eerste entr’acte) uit Schuberts muziek bij het toneelstuk Rosamunde staat ook in b-klein en komt uit dezelfde periode: de componist begon in 1822 aan de symfonie, het toneelstuk ging in 1823 in première. Zouden die bijna vierhonderd maten de beoogde finale zijn geweest?

Het op historisch verantwoorde instrumenten spelende Concentus Musicus Wien heeft een ‘voltooide’ versie vastgelegd, waarbij het derde deel is afgemaakt door Nicola Samale en Benjamin-Gunnar Cohrs. Schubert (Un)finished is de eerste cd die door Concentus Musicus is opgenomen sinds de dood van oprichter en dirigent Nikolaus Harnoncourt. Diens troonopvolger luistert naar de naam Stefan Gottfried.

De vertrouwdheid met de twee ‘normale’ delen bemoeilijkt een eerlijk oordeel. Voor wie voelt het stuk écht onaf na dat laatste, vredige e-groot-akkoord van het Andante con moto? De Onvoltooide is dan misschien kort, maar de balans – met die angstaanjagende opening en dan deel twee waarin een muzikaal kalmeringstablet in werking treedt – is nagenoeg perfect.

Het scherzo botst hard. Net iets te veel gekwetter. Opvallend genoeg kun je in de finale meer verwantschap herkennen. Maar nog steeds voelen de toegevoegde delen als bonustracks.

Wat het album echt de moeite waard maakt, zijn de door Anton Webern en Johannes Brahms georkestreerde Schubert-liederen, met strijkers als een warme deken, knisperende gedempte hoorns en houtblazerssonoriteiten waarbij je steeds even denkt: wat hoor ik nu precies? Hoewel Webern niet eens zovéél deed – en daaruit blijkt maar weer hoe goed dit voormalig barokorkest is. Maar echt fenomenaal is bariton Florian Boesch, met zijn bassige en strakke stemgeluid, die je stoïcijns het diepe in sleurt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.