De week in boeken

Schrijvers zonder contacten vallen buiten de boot

De boekhandels klagen, maar ook in de rest van de keten veroorzaakt corona problemen.

Jan Brokken heeft tientallen optredens in onder meer Nederland, Rusland en Italië moeten afzeggen. Beeld Valentina Vos
Jan Brokken heeft tientallen optredens in onder meer Nederland, Rusland en Italië moeten afzeggen.Beeld Valentina Vos

Iedereen in het boekenvak heeft het moeilijk, maar het is vooral de door de lockdown getroffen boekhandel die zich roert. De rest van het boekenvak gaat echter al veel langer gebukt onder de coronacrisis. Voor dit probleem vroeg literair agent Paul Sebes (van Sebes & Bisseling Literary Agency) deze week aandacht in de besloten Facebookgroep ‘Tips uit het boekenvak’. De boekhandels zijn gedurende het grootste deel van het afgelopen jaar gewoon open geweest, zo betoogde hij. ‘Hogerop’ in de keten auteur-uitgever/agent-boekhandel duren de problemen echter al een vol jaar.

Omdat de grote boekenbeurzen zoals die van Frankfurt, Londen en Bologna zijn afgelast, vindt de aankoop van boekenrechten al sinds een jaar plaats vanaf de driezitsbank. ‘Dan houdt een Amerikaanse agent die je misschien nog nooit in levenden lijve hebt ontmoet een boekomslag voor de webcam en mag jij als Nederlandse agent of acquirerend redacteur bepalen of je de rechten wilt kopen.’ Bij boeken van auteurs met een grote naam is dat niet zo problematisch, maar kleinere titels die het moeten hebben van persoonlijk contact, smaak en toeval, vallen al snel buiten de boot.

Ook de contacten tussen auteurs en hun begeleiders hebben zwaar te lijden. De maatregelen ontmoedigen fysiek contact, zodat manuscriptbesprekingen nu vaak via Zoom of telefonisch geschieden. Bij Sebes & Bisseling zijn bij zo’n bespreking normaliter naast de auteur drie begeleiders aanwezig. Deze werkwijze is al een jaar niet meer mogelijk. Sebes geeft aan zeker drie Nederlandse auteurs in zijn stal te hebben die het bijltje er voorlopig bij hebben neergegooid.

Marcella van der Kruk, redacteur bij uitgeverij Atlas Contact, bevestigt dat sommige auteurs ‘krankjorum’ worden van het gebrek aan contacten en de prikkels die daarvan uitgaan. Zelfs ervaren auteurs als Jan Brokken ondervinden er de nadelen van. Van der Kruk: ‘De begeleiding van een manuscript is een kwetsbaar proces. Brokken werkte vanuit zijn huis in Frankrijk aan De tuinen van Buitenzorg en hoewel hij heel goed weet wat hij wil, blijkt dan toch dat digitaal overleg niet gelijkwaardig is aan persoonlijk contact.’

Diverse boekpublicaties zijn inmiddels uitgesteld omdat de auteurs niet verder komen met hun manuscript. Daarnaast wijst Van der Kruk op het totaal wegvallen van presentaties, borrels, zaaloptredens en andere inspirerende contactmomenten voor auteurs. Jan Brokken heeft tientallen optredens in onder meer Nederland, Rusland en Italië moeten afzeggen.

Boekenliefde in tijden van corona: het blijft nog even behelpen, ook in de week van 6 t/m 14 maart. Geen Boekenweek, wel een ‘Voorwoord tot’ met op tv veel schrijvers. Op afstand, maar met het bijltje in de hand, mogen we hopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden