Interview Schrijvers

Schrijvers schrijven over zichzelf

Lijk je op je vrienden? Wat maakt je woedend? Zulke vragen stelt het invulboekje Alles over mij, gebaseerd op Prousts questionaire, de oervorm van het interview. We vroegen vijf schrijvers om er een aantal vragen uit te pikken en zelf de antwoorden in te vullen. Ziehier: vijf mini-egodocumenten.

Pauline Slot. Beeld Eva Roefs

Pauline Slot (58) bekend van Zuiderkruis

Wensen en dromen

Iets wat je graag in een handomdraai zou willen leren:

Werken met zware machines om het groen op mijn Eifelboerderij eronder te houden.

Een dagboek dat je graag zou willen lezen:

Mijn dagboek uit de jaren zeventig dat ik lang geleden heb weggegooid, ik vond het ‘stom’. Misschien was het dat ook, maar dat had ik dan zelf willen constateren. Dat wil zeggen: met mijn zelf van nu.

Een droom die je meer dan één keer hebt gehad:

Talloze malen ben ik in paniek naar Schiphol gegaan met een koffer waarin bijna alles ontbrak.

Familie

Iets wat je je ouders nooit hebt vergeven:

Wat ik erg jammer vind: dat eind jaren zeventig in ons huis nog de moraal heerste van de ‘afgelikte boterham’. Vreselijke uitdrukking, en een recept voor heimelijkheid en schaamte. En we waren niet eens gelovig.

Iets wat je voor je vader wenst:

Kon hij nog maar, samen met mijn moeder, urenlang door de bossen in de Duitse Eifel lopen. Daar denk ik geregeld aan als ik vanaf mijn huis daar ga wandelen.

Waarover heb je met je ouders het meeste ruziegemaakt?

Wij deden aan onderstromen.

Gevoelens

Als je eenzaam bent heb je behoefte aan:

Het gezelschap van de lege pagina.

Wanneer heb je voor de laatste keer onbeheerst gehuild?

Toen ik hoorde dat mijn zusje kanker had, sloeg ik mijn handen voor mijn gezicht. Een primitief gebaar: niet willen zien wat er is. Had ik het maar in haar plaats, dacht ik meteen daarna. Zoals moeders denken bij hun kinderen.

Herinneringen

Een moment waarop je iets in beweging hebt gezet: 

‘Laten we naar Griekenland rijden in plaats van vliegen’, zei ik dit voorjaar tegen bevriend schrijver Gerbrand Bakker, toen we in zijn huis in de Eifel waren. Huisvriend Henk was er ook bij. En zo gebeurde het dat we met zijn drieën een road trip van een maand hebben gemaakt.

De laatste keer dat je verliefd werd. Wanneer, waar, op wie?

 Dit jaar werkte ik aan mijn nieuwe boek, Eerste liefde, laatste hart. Ik herlas de brieven van mijn jeugdliefde, de jonggestorven Erik. Het was of hij mij weer veroverde. Natuurlijk moest het eindigen, net als toen. Nieuwe liefde belooft te veel.

Een van je meest vredige momenten:

Het is zomer, de avond valt, ik ben in de Eifel. Mars rijst op boven de heuvels aan de overkant van het dal. Ik lig in een tuinstoel, hond Saartje naast me, en luister naar Kudos van Rachel Cusk. Audioboeken zijn geweldig: ze overstemmen je gedachten en je kunt naar het uitzicht blijven kijken.

Ego

De ergste geestelijke pijn die je ooit hebt moeten doormaken:

Ik begreep pas hoe wanhopig jonge kinderen kunnen zijn toen ik de filmpjes zag van de psychologische experimenten met de still face mother. Daar zie je pure doodsangst. Het experiment in mijn huis duurde langer dan 2 minuten. Mijn arme moeder was jaren ziek. De echo daarvan blijft.

Hoeveel drankjes kun je verdragen?

Mijn record ligt op vier rosé toen ik 17 was. Ik heb welwillende pogingen gedaan om alcohol lekker te vinden. Het wil maar niet lukken.

Arthur Japin. Beeld Eva Roefs

Arthur Japin (62) , bekend van een schitterend gebrek

Wensen en dromen

Iets wat je graag in een handomdraai zou willen leren:

Ik schrijf nu over een beeldhouwer en mijn vingers, armen, mijn hele tors verlangt er gewoon naar was te kneden en marmer te beitelen.

Iemand die in geen geval op je begrafenis mag spreken:

 Liefst heb ik dat er niemand spreekt. Ik heb het gebruik nooit begrepen. Waarom je richten tot dodemansoren? Zeg liever alles bijtijds. Tegelijk mag iemand die rouwt van mij alles doen wat hem troost. Welke muziek dan klinkt en wat er wordt gezegd, alles is goed. Maar stilte is beter. Voor mij. Dit geldt overigens ook bij leven.

Als je er de vaardigheid of de gelegenheid toe had, zou je:

 King Lear willen spelen. Als ik jonger was Hamlet. Shakespeare is de grootste schrijver. Ik heb in twee van zijn komedies mogen spelen, maar Lear en Hamlet zijn complexer.

Familie

De beste raad die je van een familielid hebt gekregen:

Een nichtje raadde mij aan niet naar de kerkelijke uitvaart van mijn eigen moeder te gaan. Zij wist dat ik, die in zonde leef, anders in de hel zou belanden. Deze waarschuwing, vast goed bedoeld, kwam pas op de ochtend van de begrafenis. Dit is de ellende met alle fanatiek religieuzen: het geloof ontmenselijkt ze.

Welke twee beroemdheden zou je graag als vader en moeder willen hebben:

De vader van Marguerite Yourcenar onderwees haar zelf. Samen lazen zij de klassieken en bereisden de mediterrane wereld. Dit was voor mij ideaal geweest. En nodig. Sommige kinderen zouden nooit naar school mogen worden gestuurd.

De mooiste herinnering uit je kindertijd als je aan je ouders denkt:

 Soms maakten mijn ouders mij wakker wanneer zij met een kaasplank en een glas chianti naar bed gingen. Dan mocht ik tussen ze in zitten en kazen proeven.

Gevoelens

Muziek waarvan je sentimenteel wordt:

Na het schrijven van Kolja, over de dove jongen die werd opgevoed door Tsjaikovski, emotioneert zijn muziek mij hevig. Ik herken zijn eenzame, onmogelijke verlangen nu zelfs in zijn vrolijkste melodieën.

Als je eenzaam bent, heb je behoefte aan:

 Nergens voel ik me veiliger en meer gekoesterd dan in een theater, liefst in Londen, ongeacht het stuk.

Een moment waarop je plotseling niets meer voelde:

 Voltrekt zich een ramp, dan moet je bij mij zijn. Is iedereen druk, dan word ik doodkalm. Daarentegen raak ik, als er helemaal niets aan de hand is, soms volledig in paniek.

Herinneringen

Een moment waarop je iets in beweging hebt gezet:

 Ik liet een portret van Kwasi, uit De Zwarte met het Witte Hart, vermenigvuldigen voor alle vertalers van die roman. De jongen achter de toonbank, niet gestudeerd, volstrekt geen lezer, riep desalniettemin meteen: ‘Dat is die beroemde prins!’ Ik begreep voor het eerst dat fictie mensen een tweede leven kan geven, ook na anderhalve eeuw vergetelheid.

Een geur die je aan je kindertijd herinnert:

Boeken uit de jaren zestig. Ons huis was er vol van. Papier en inkt ruiken onmiskenbaar.

Iets uit je kindertijd wat je nog steeds bezit of wat je nog goed herinnert:

 Mijn marionet pierlala, een geraamte dat ik kocht in 1969 in Londen, een uurtje voordat wij bericht kregen dat mijn vader zelfmoord had gepleegd.

Ego

Wat kun je beter dan de meesten: 

Ik weet te goed wat er in een ander omgaat. Dat gebeurt ongewild, ook bij mensen die ik niet ken of alleen van verre zie.

Een belediging die pijn deed:

 De Volkskrant recenseert mij steevast negatief. De toon is steeds vaker homofoob. Verwijfde termen als ‘week’, ‘frou-frou’, ‘geparfumeerd’, de aloude methoden. ‘Meid, wat een toestand!’ staat er dan. Of de kop: ‘jankerige nicht’. Onlangs nog gaf recensent Arjan Peters in een interview toe graag mijn huis te willen bombarderen.

Jan Brokken. Beeld Eva Roefs

Jan Brokken (69), bekend van in het huis van de dichter 

Wensen en dromen

Iets wat je graag in een handomdraai zou willen leren:

 Het Tweede Pianoconcert van Chopin. Zo Slavisch.

Een dagboek dat je graag zou willen lezen:

Van mijn moeder, tijdens haar kampjaren. Helaas heeft ze dat niet bijgehouden. Ze kon scherp observeren. Als ze in kamp Kampili een dagboek had bijgehouden, zou een vrouwelijke variant van Aantekeningen uit het dodenhuis van Dostojevski zijn ontstaan. Ik had het graag gelezen. Je ouders blijven het mysterie van je leven. Wie waren zij? Wat verborg zich achter hun façade?

Hoe je de laatste jaren van je leven doorbrengt:

Mijn laatste boek zal over mijn moeder gaan. Vóór ze mijn moeder werd. Op een dag zal ik me terugtrekken op een verlaten plek om het te schrijven.

Familie

De beste raad die je van een familielid hebt gekregen:

Van mijn vader: ‘Trek je niets aan van kritiek. ‘ Met direct erachteraan: ‘Ikzelf was er veel te gevoelig voor. Dat heeft een behoorlijk deel van mijn leven vergald.’ Zijn raad: ‘Ga je eigen weg.’ Nu pas zie ik in hoe wijs dat was.

Welke twee beroemdheden zou je graag als vader en moeder willen hebben:

Ik geloof niet dat je gelukkig wordt van beroemde ouders. Wie de dichtcyclus Requiem heeft gelezen, weet hoe toegewijd Anna Achmatova als moeder was: iedere dag stond ze voor de gevangenis te wachten om een snipper nieuws op te vangen over het lot van haar zoon. Maar na veertien jaar gevangenschap zei zoon Lev dat zijn moeder wel wat meer voor hem had kunnen doen. Wrang.

Gevoelens

Soms heb je hierom schuldgevoelens:

Als je in een land als Nederland bent opgegroeid, vind je veel te veel dingen vanzelfsprekend. Bijvoorbeeld: in volle vrijheid leven en schrijven.

Als je eenzaam bent, heb je behoefte aan: 

Een boek van Georges Perec. Met van die zinnetjes als: ‘Ik herinner me de hoelahoep.’ Perecs vader en moeder kwamen om in een concentratiekamp. Hij heeft ze nooit gekend. Zijn reactie was: een leven lang zoeken naar het mooie en vrolijke in het gewone.

Wanneer heb je voor het laatst onbeheerst gehuild?

Tijdens tragische momenten huil ik nauwelijks. Maar als je een man met zeven zakdoeken in de hand de bioscoop uit ziet strompelen, ben ik het. De laatste keer om Emma Thompson in The Children Act. Fundamentele vragen, vervat in een messcherp verhaal.

Je beste verjaardag: 

In 1984. In Biarritz, een villa aan zee. Pianist Youri (Egorov) was de Preludes van Debussy aan het instuderen, mijn vrouw Marie-Claude en Jan, de partner van Youri, kookten; ik had net mijn eerste roman gepubliceerd en hing het Russische prinsje uit. Het was wel een beetje decadent, met kaviaar en zo, maar het mooiste was: het vertrouwen in de toekomst.

De laatste keer dat je verliefd werd. Wanneer, waar, op wie?

Op het Centraal Station van Tokio - een mierennest. Totaal verloren stond ik in de hal. Een vrouw met twee schattige dochtertjes zei: ‘Ik ga voor u informeren, maar past u dan op mijn dochtertjes.’ Ik stond een kwartier lang met twee poppetjes in de stationshal. Toen kwam deze Madama Butterfly terug, vergezelde me naar het perron. De manier waarop ze liep was adembenemend. Zij en haar dochtertjes zwaaiden me uit toen de trein vertrok. Ik droom het nog regelmatig en hoor er de muziek van Puccini bij.

Herinneringen

Bij deze herinnering moet je altijd weer lachen:

Dat Marie-Claude en ik te laat kwamen voor ons huwelijk. We renden de trappen van het stadhuis van Bordeaux op, zij in wolken kant.

Ego

De ergste fysieke pijn die je ooit hebt moeten doormaken:

Jeuk. Ik leed aan een allergische ziekte. De specialist zei: ‘Jeuk is geen pijn.’ Om het tegendeel te bewijzen, zette ik een scheermes in mijn vel.

Een belediging die pijn deed: 

Mijn tante die tegen mijn oma in de keuken zei: ‘Die jongen is even lelijk als lief.’ Ik viel in de eetkamer van mijn stoel. Ik was zes en besloot nooit meer aardig te doen. Helaas is dat niet altijd gelukt.

Wensen en dromen

Iets wat je graag in een handomdraai zou willen leren:

 Pianospelen. Ik heb daar ook over geschreven. Ik heb, helaas, het talent niet om het goed te kunnen, dus ook niet als ik honderd jaar de tijd zou hebben. Maar alles aan een piano, of het nu de gestroomlijnde vorm van de klankkast van een vleugel is, of de meer bonkige gedaante van een staande piano, of het muziekboek op de standaard, trekt mij aan. Ik ga ook altijd achter de piano zitten, bij iemand thuis, en laat mijn vingers dan over de toetsen glijden en stel me voor dat ik het wel kan, NYC’s No Lark spelen.

Een dagboek dat je graag zou willen lezen:

Nou, dat van Bill Evans dus, hoewel ik denk dat zijn muziek zijn dagboek is.

Iets wat je hebt gedroomd en wat werkelijkheid is geworden:

Ik heb eens gedroomd dat Niemand in de stad verfilmd zou worden - dat wil zeggen: ik stond op de première met Gerhard Schröder te praten. Gelukkig werd alleen het eerste deel van de droom werkelijkheid.

Familie

Welke twee beroemdheden zou je graag als vader en moeder willen hebben: 

Ik denk dat veel beroemdheden niet bijzonder goede ouders zijn geweest.

Iets wat je je ouders nooit hebt vergeven:

 Dat ze zonder beroemd te zijn geweest dat vaak ook niet echt waren.

Iets wat je voor je moeder wenst: 

Voor beiden: geluk. Dat begint met gezondheid, de afwezigheid van geldzorgen, en mensen om hen heen.

Gevoelens

Soms heb je hierom schuldgevoelens:

 Over mijn werk, dus, en de afgeleiden daarvan. Ik denk dat mijn boeken en films ook ‘berichten van het levensfront’ zijn, maar minder abstract dan bij, bijvoorbeeld, Bill Evans. En door dingen bij de naam te noemen, doe je mensen pijn. Bijvoorbeeld mijn zus of mijn broer, want we delen onze ouders wel maar zij zien dingen misschien toch anders of willen simpelweg niet dat mensen ‘iets’ weten - al is het maar hoe ik de dingen zie, dus. Zelfs als dat gefictionaliseerd is, want mijn boeken zijn veel meer fictie dan mensen denken. Dat wil zeggen: als je je eigen gedachten en gevoelens over meerdere personages uitdeelt, kijkt iedereen alleen naar de verteller als een versie van de schrijver, en niet naar de rest - maar mijn familie niet.

Muziek waarvan je sentimenteel wordt: 

Ik hou niet van sentimentele muziek.

Dan ben je woedend op jezelf:

Veel vaker dan veel mensen vermoeden. En het erge is: dan reageer ik het vaak nog af, ook. Daar ben ik dan later weer verdrietig over - ook een vorm van woede.

Herinneringen

Een geur die je aan je kindertijd herinnert: 

De geur, of beter gezegd: de smaak van kwark. Mijn grootvader at dat altijd en als ik daar logeerde wilde ik dat ook eten, ook al vond ik het helemaal niet lekker. Maar: ik wilde ook groot en volwassen zijn.

Als kind geloofde je:

Dat volwassenen het wel weten. Nu weet ik: de meeste volwassenen hebben geen idee.

Een van je meest vredige momenten: 

Vond plaats in Groningen. Ik werd voor de tweede keer in een week, maar dit maal met spoed, naar een operatiekamer gereden voor een ingreep aan mijn hart. Ik wist: als ik onder narcose ga zo, word ik misschien nooit meer wakker. Ik dacht: dat is verdrietig voor mijn broer en zus, en de andere mensen die van mij houden, maar ik had er ook vrede mee. Dat gevoel heb ik eigenlijk nooit meer losgelaten. Als je denkt: het kan zo voorbij zijn, is elk moment zowel het mooiste als het meest triviale moment van je leven.

Ego

De ergste fysieke pijn die je ooit hebt moeten doormaken:

 Pijn vergeet je. Ik weet niet meer hoe het was, die slangen uit mijn borstkas na die operatie - of hoe het voelde toen ze eruit werden getrokken en de hechtingen gezet. Wat je niet vergeet: de reacties van andere mensen op je pijn. Daar kun je veel van leren en belangrijke levenskeuzes mee maken.

Een krantenkop die je graag over jezelf zou willen lezen:

 Overleden, Philip Huff (101), ten tijde van een uitvoering van een pianoprogramma van favoriete muziek, in het Concertgebouw, om het 75-jarig jubileum van Nederlands nieuwe klimaatpolitiek te vieren, met op de eerste rij: al zijn geliefden.

Marion Pauw Beeld Eva Roefs

Marion Pauw (45), bekend van Daglicht 

Wensen en dromen

Iets wat je graag in een handomdraai zou willen leren:

Vietnamees. Ik kom altijd bij een Vietnamese nagelstudio waar er druk wordt gepraat en gelachen. Ik ben nieuwsgierig wat ze tegen elkaar zeggen.

Hoe je de laatste jaren van je leven doorbrengt:

Met mijn man in ons huisje op de berg in Zuid-Spanje. Zelf jam maken van vijgen uit eigen tuin, rondlopen in een kaftan en iedere dag een flesje rood.

Een droom die je meer dan één keer hebt gehad:

 Dat ik op de achterbank van een auto zit die een steile helling oprijdt. Ik ben dan bang dat we achterover klappen. Toen ik mijn geboortehuis in Tasmanië bezocht, begreep ik het: we hadden een steile oprit daar.

Familie

Eigenschappen of fysieke kenmerken die je van je moeder hebt geërfd: 

Mijn moeder en ik zijn nogal enthousiast. Als we ergens vol van zijn, vertellen we dat gerust een keer of vijf.

De mooiste herinnering uit je kindertijd als je aan je ouders denkt:

Voorgelezen worden door mijn vader op vakantie. Met mijn drie zusjes kropen we tegen hem aan en luisterden we naar Reis door de nacht van Anne de Vries.

Waarover heb je met je ouders het meeste ruziegemaakt? 

Ik maakte nooit ruzie. Ik vertelde precies wat ze wilden horen en ging vervolgens mijn eigen gang. Geen mooie eigenschap. Ik heb ruzie moeten leren maken en ben er nog steeds niet goed in. Ik denk al snel: wat wil de ander nu horen, zodat ik ervan af kan zijn. Of ik breng het zo lomp, dat ik de plank mis sla.

Gevoelens

Muziek waarvan je sentimenteel wordt: 

Bij Beds are Burning van Midnight Oil moet ik altijd huilen. Geen idee waarom, want het is een lomp, zelfs lelijk nummer over het land dat van de aboriginals is afgenomen. Misschien was ik in een vorig leven een Aboriginal of heb ik onbewust het idee dat mij iets is afgenomen.

Wanneer heb je voor de laatste keer onbeheerst gehuild?

 Toen Ruby, de hond van mijn zoon, overleed. Hij heeft haar uit de death row van een asiel in Aruba gered. Ze was behoorlijk getraumatiseerd, ze hadden geprobeerd een vechthond van haar te maken. Met Jiri’s liefde en geduld is ze uitgegroeid tot een prachtige, trouwe hond. Ze was negen jaar lang zijn beste vriend.

Je was jaloers toen: 

Voor onze bruiloft kwamen onze allerbeste vrienden een week naar Mallorca. Wat ik niet had voorzien, was dat al mijn vrienden ook opeens elkáárs vrienden werden. Ze leken wel verliefd. Iedereen ging maniakaal met elkaar koffiedrinken en zelfs weekendjes weg. Het voelde alsof ik inwisselbaar was. Inmiddels ben ik eroverheen en vind ik het gezellig.

Herinneringen

Een geur die je aan je kindertijd herinnert:

Blackberry-spongepudding oftewel warme bramentaart. Met het hele gezin gingen we bramen plukken, daarna maakte mijn moeder dit dessert.

Als kind geloofde je:

Ik was een overtuigd christen. Mijn moeder vertelt hoe ik als peuter luidkeels Yes, Jesus loves me in de supermarkt zong.

Een van je meest vredige momenten: 

Drijven in een zoetwaterpoel onder een waterval in de jungle.

Ego

Je drie slechtste eigenschappen zijn:

Ongeduldig, betweterig en oordelend. Ik deed een opleiding tot therapeut. Maar ik kwam tot de conclusie dat ik vanwege deze eigenschappen gék zou worden van mijn cliënten. Overigens ben ik heel geduldig als het om mijn werk gaat. Het is meer dat ik geen geduld heb met mensen.

Drie woorden die beschrijven hoe anderen je zien:

 Mijn vrienden zien mij denk ik als lief, grappig en een beetje ingewikkeld.

Wat kun je beter dan de meesten:

Ik kan heel goed puzzelen. Daarmee bedoel ik: ieder mens, iedere relatie, iedere situatie is een puzzel. Geef me een probleem en ik kom met een oplossing.

Franca Treur. Beeld Eva Roefs

Franca Treur (39), bekend van Dorsvloer vol confetti

Wensen en dromen

Hoe je de laatste jaren van je leven doorbrengt:

 Ik denk niet veel anders dan nu, want ik ben zelfstandige zonder pensioen en bovendien weet je maar nooit of het einde niet per ongeluk al begonnen is. Maar zodra ik de 70 heb gehaald, ga ik elke dag lekker wijntjes drinken en lunchen met bagels en roomkaas. Dan maakt het toch niet meer uit.

Als je er de vaardigheid of de gelegenheid toe had, zou je:

In een koor zingen.

Je hoop:

Datgene op papier krijgen wat ik voor ogen heb.

Familie

Eigenschappen of fysieke kenmerken die je van je moeder hebt geërfd:

Mijn dominante oma, die ook erg precies was op haar vloerbedekking, kon aan de uitgebreide manier waarop mijn moeder en ik onze voeten veegden op de mat voor haar deur altijd horen dat een van ons in aantocht was, maar nooit wie van tweeën. Maar wellicht had ze ons op dezelfde manier gedrild.

Iets wat je voor je vader wenst:

Een stabiele hoge melkprijs, zodat hij over een tijdje na al dat harde werken zorgeloos kan stoppen met boeren.

Iets wat je voor je moeder wenst:

Minder last van pijnen en kwalen.

Gevoelens

Soms heb je hierom schuldgevoelens:

Het ongemak dat ik anderen bezorg door af te wijken.

Als je eenzaam bent heb je behoefte aan:

Een soulmate. Iets om te aaien zou soms ook wel goed zijn. Een hondje of een poes. Maar ik ben tegelijkertijd nogal gehecht aan het idee dat ik onverlet op reis kan.

Je zou een sprong van vreugde maken als je dit nieuws zou horen:

Dat er een snel toepasbare techniek is uitgevonden waarmee we voortaan schoon (en nog steeds goedkoop) kunnen vliegen.

Herinneringen

Een moment waarop je iets in beweging hebt gezet:

11 september 2001, toen ik eindelijk als ongelovige uit de kast kwam. Ik vertelde het die dag aan het bestuur van mijn reformatorische studentenvereniging. Op hetzelfde moment vlogen de Twin Towers in brand. Dat was zo’n akelig toeval. Ik had net God afgezworen. Als Hij toch bestond en als dit de jongste dag was, was het wel duidelijk waar ik terecht zou komen.

Als kind geloofde je:

Dat het beter was geweest wanneer ik nooit geboren was, want in de hemel komen was in ons geloof bijna onmogelijk. Wie niet bestaat, kan ook niet naar de hel.

Een van je meest vredige momenten:

De eerste morgen dat ik wakker werd in mijn schrijfhuisje op het platteland. Er was geen geluid behalve het getjilp, gekras en gekir van een hele hoop vogeltjes. De gedachte dat ik voortaan wanneer ik maar wil zo wakker kan worden, maakte me ontzettend blij. Kort daarna bekroop me de angst dat ik ongeneselijke kanker ga krijgen, want zo veel geluk, dat kan natuurlijk nooit kloppen. Maar eventjes is het heel vredig geweest.

Ego

Drie woorden waarmee je je ideale zelf zou beschrijven:

 Hartelijk, autonoom, onthecht.

De ergste geestelijke pijn die je ooit hebt moeten doormaken:

Ik vind het het allermoeilijkst te dealen met de wanhoop die samenhangt met het soms armzalige resultaat van een dag schrijven, vooral wanneer ik ’s ochtends nog met een licht en optimistisch gevoel was opgestaan.

Hoeveel drankjes kun je verdragen?

Weet ik niet. Na drie wijntjes word ik aanhankelijk en na vijf blijven de zinnen een tijdje hangen voor ze eruit-komen. Dat laatste probeer ik te voorkomen, want het is behoorlijk stom voor iemand wiens beroep het is zichzelf uit te drukken.

Het invulboekje Alles over mij is samengesteld door kunstenaar en schrijver Philipp Keel en bestaat uit een reeks vragen opgedeeld in thema’s. Beantwoord ze alleen of samen met anderen.

Alles over mij’, uitgeverij Prometheus, € 12,50

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.