InterviewKatori Hall

Schrijver van The Tina Turner Musical: ‘Ik heb mijn eigen ervaring als zwarte vrouw toegevoegd aan het Nederlandse script’

Vanaf deze week is de wereldwijd succesmusical over het leven van Tina Turner ook in Utrecht te zien. Schrijver Katori Hall vertelt hoe zij Turners bewogen leven naar het toneel bracht.

Daniel J. Watts, Tina Turner, Adrienne Warren en Katori Hall na afloop van Tina - The Tina Turner Musical in november 2019 in New York.Beeld Getty

Hoe het voelt om een hitmusical op Broadway te hebben? Aan de telefoon vanuit New York laat de Amerikaanse schrijver Katori Hall een harde lach horen, en zegt daarna bescheiden: ‘Ik probeer niet naast mijn schoenen te gaan lopen. Zo veel heeft het nu ook weer niet met mij te maken, ik wil vooral dat mensen het verhaal van Tina Turner horen, en zich realiseren wat zij allemaal heeft meegemaakt en hoeveel deuren zij voor mensen heeft geopend.’

Hall (38) is een gevierd toneelschrijver in Engeland en de VS. Ze brak in 2009 door met haar toneelstuk The Mountaintop, over de laatste avond van burgerrechtenactivist Martin Luther King. In 2015 werd zij door bedenker Joop van den Ende en producent Stage Entertainment gevraagd om het script te schrijven voor een musical over het leven van Tina Turner, de nu 80-jarige queen of rock-’n-roll. De musical kwam er en sloeg aan: na de wereldpremière in Londen in april 2018 kwam er een Duitse versie in Hamburg, en afgelopen november maakte de show ook de oversteek naar Broadway in New York. Ook op Broadway zit de zaal tot nu toe elke avond vol. Vanaf deze week is de Nederlandse versie te zien in het Beatrix Theater in Utrecht, met Nyassa Alberta in de hoofdrol van Tina Turner.

Toen Hall bij de musical betrokken raakte, lag er al een script dat was geschreven door Nederlanders Frank Ketelaar en Kees Prins. Dit duo had voor Joop van den Ende eerder de André Hazes-musical Hij gelooft in mij geschreven. Door Hall aan te trekken als hoofdauteur staan er nu drie namen vermeld als schrijvers van de musical. Wat heeft Hall aan het script veranderd of toegevoegd? ‘Het script dat er lag had enkele geweldige dramatische scènes, en er was duidelijk veel research gedaan. Ik heb daar vooral op voortgebouwd, en meer culturele, sociale en psychologische context toegevoegd. Ik ben een zwarte vrouw en ben opgegroeid het zuiden van de VS, in de staat Tennessee, net als Tina Turner zelf. Dus ik heb al mijn ervaringen en kennis gebruikt om specifieke elementen toe te voegen.’

Hall gooide de structuur van de musical om: ‘Ik vond dat het verhaal meer vanuit Tina’s perspectief moest worden verteld. Ik heb de vertelling meer lineair gemaakt, zodat het publiek Tina’s reis beleeft door haar ogen, en niet door die van iemand anders. Het publiek moest kunnen voelen wat Tina voelde, als een zwarte vrouw waar platenmaatschappijen op een zeker moment niet meer mee in zee wilden gaan.’

‘In het begin van het schrijfproces had ik een geweldige ontmoeting met Tina in haar huis in Zwitserland. Daar kreeg ik een nieuw inzicht in hoe zwaar haar leven was nadat haar gewelddadige relatie met Ike Turner was beëindigd. Ik wist dat dat de focus van het verhaal moest moest komen te liggen op hoe het Tina op haar 40ste op eigen kracht lukte om uit dat dal te komen, en hoe zij zichzelf daarna opnieuw uitvond in Londen met een compleet nieuwe sound.’

Hall bedacht ook de opening van de musical, waarin we Tina Turner op haar rug zien, terwijl zij aan het mediteren is voorafgaand aan haar legendarische concert in Rio de Janeiro in 1988. Hall: ‘We wilden laten zien hoe belangrijk het boeddhisme in haar leven is, hoe het haar altijd emotionele kracht heeft gegeven. Door de musical te beginnen met Tina die mediteert, maken we van het theater een soort kerk. Via de religieuze ‘chant’ die zij dan zingt kunnen we teruggaan in de tijd, naar haar jeugd. Spiritualiteit is een belangrijke pijler van de voorstelling. Het maakt de vertelling vloeiend en volgens mij anders dan ‘jukebox musicals’ (musicals die zijn opgebouwd rond de hits van een popster, red.), omdat er vanaf het begin zo’n serieuze toon in zit.’

Een andere toevoeging van Hall was om meer achtergrond te geven aan Ike Turner. ‘Het is duidelijk dat Ike wordt neergezet als de schurk in haar leven, en dat klopt ook. Toch heb ik geprobeerd om duidelijk te maken waarom hij zo was geworden. Daarom heb ik een monoloog toegevoegd waarin Ike vertelt over zijn jeugd in het zuiden, en hoe moeilijk hij het had in een muziekindustrie die van hem profiteerde als zwarte man, maar hem niet de credits gaf die hij destijds verdiende als de ‘vader van de rock-’n-roll’. Ik heb hem zo iets menselijker willen maken.’

Tina is Halls eerste musical, maar wat haar betreft sluit hij naadloos aan bij de  toneelstukken die zij schreef: ‘In al mijn stukken is er wel een focus op het Amerikaanse zuiden. Ik wil ervoor zorgen dat de verhalen van zwarte mensen worden verteld, ik wil onze ontberingen en de triomfen vieren. De waarachtigheid van de zwarte ervaring, dat is wat ik op het toneel wil brengen.’

Tina – De Tina Turner Musical, regie Phyllida Lloyd, première op 9/2, te zien in het Beatrix Theater, Utrecht.

Tina Turner, met en zonder Ike

De biografische musical over het leven van zangeres Tina Turner is opgedeeld in de twee fasen van haar carrière: in de eerste akte zien we hoe Anna Mae Bullock opgroeit in Tennessee en later met haar man Ike Turner het soul- en rock-’n-rollduo Ike & Tina Turner vormt. We horen dan nummers als Nutbush City Limits, Proud Mary en River Deep, Mountain High. Na de pauze is Tina gescheiden van Ike en gaat zij als solo-artiest meer richting de popmuziek. Dat brengt hits voort als Private Dancer, What’s Love Got to Do with It, We Don’t Need Another Hero en (Simply) The Best.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden