Schrijven voor Dubois manier van leven

Vorige week woensdag overleed in zijn woonplaats Den Haag de letterkundige Pierre H. Dubois. De dichter, schrijver, essayist, criticus en biograaf werd 81 jaar....

DUBOIS werd vooral bekend als literair criticus en essayist. Tussen 1930 en 1980 was hij literair redacteur en later chef kunstredactie van het Haagse dagblad Het Vaderland. In 1941 debuteerde hij als dichter, met de bundel In den vreemde. Zijn poëzie geeft blijk van een drang tot zelfkennis. In zijn romans is de twijfel van de moderne mens, niet langer geleid door het geloof en ondergesneeuwd door 'het collectief', het hoofdthema.

Dubois was een stimulator. Hij schreef geestdriftige monografieën, onder andere over A.C. Willink, Paul Steenbergen en F. Bordewijk. Biografieën schreef hij over Marcellus Emants (1964) en, samen met zijn vrouw Simone, over de achttiende-eeuwse schrijfster Belle van Zuylen.

Literatuur, vooral de Franse, was zijn grote hartstocht. Hij was geen 'krantenman', zei hij in een interview in 1993, maar 'het was een fatsoenlijke manier om met schrijven je brood te verdienen'.

Pas toen hij in 1980 met de VUT ging, kon hij zich voluit wijden aan de literatuur. Over Belle van Zuylen, een vrouw die zich in strijd met de mores van haar tijd een leven van kunst en wetenschap veroverde, schreef hij 'als ging het over mijzelf'. Zelf leek hij, zoon van een horlogemaker, aanvankelijk ook niet voorbestemd voor zo'n leven. Op het internaat van de 'witte paters' ontdekte hij, in bloemlezingen, de literatuur. Hij ging zelf gedichtjes schrijven.

Het gedreven individualisme van Du Perron maakte grote indruk op de jonge Dubois. Ook voor hem was schrijven een manier van leven. Bewonderde schrijvers werden vrienden, en zijn essays en vertalingen waren pogingen hen nader te komen.

Een schrijver was voor hem pas interessant als hij zijn eigen persoon en plaats in de maatschappij genadeloos ontleedde. In Sartre herkende hij zo'n schrijver; hij vertaalde diens Les mots.

In zijn laatste boek, de essaybundel Over de grens van de tijd (1997), eert hij in vergetelheid geraakte vrienden als P.N. van Eyck, Cola Debrot en Herman Teirlinck. Dubois kon als geen ander zijn liefde voor een auteur op onverschillige en door hypes murw geschreeuwde lezers overbrengen; hij was veeleer een verleider dan een analytisch beschouwer. 'Mijn passie was zo te schrijven dat de lezers begrijpen dat iemand is zoals hij is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden