POSTUUM

'Schrijven is grenzen opheffen'

Over drie weken zou hij 90 zijn geworden, maar hij schreef nog altijd, Michel Butor, de charismatische en erudiete auteur die tot een van de belangrijkste schrijvers van de school van de Nouveau Roman werd gerekend, hoewel hij het daar zelf niet helemaal mee eens was.

Michel Butor.Beeld getty

Butor werd in 1926 geboren in een voorstad van Lille. Hij heeft Franse taal en literatuur en filosofie onderwezen in Egypte, Groot-Brittannië, Zwitserland en de Verenigde Staten. Tot op hoge leeftijd gaf hij gastcolleges literatuur aan Paris III waar hij studenten wist te enthousiasmeren.

Hij debuteerde in 1954 met Passage de Milan waarin een flat van zeven verdiepingen en hun bewoners van buitenaf worden bestudeerd en beschreven. Zijn debuut was min of meer gelijktijdig met dat van Alain Robbe-Grillet (een van de pioniers van de Nouveau Roman) en vertoont qua stijl wel overeenkomsten met Les Gommes, vandaar dat de kritiek hen beiden onder dezelfde noemer van de Nouveau Roman schaarde.

Het grote publiek zou hem blijven herinneren als de auteur van La Modification (1957) waarin een man tijdens een treinrit van Parijs naar Rome een verandering bij zichzelf opmerkt. Opvallend is dat deze hele roman in de tweede persoon meervoud is geschreven, 'vous'. Uiteindelijk schreef Butor maar vier romans, waarvan er twee in 1957 werden bekroond met belangrijke Franse literaire prijzen. Daarna sloeg hij andere, meer experimentele paden in. Mobile uit 1962 veroorzaakte opwinding in de literaire wereld, het is een studie voor een mise en scène van de Verenigde Staten van Amerika, ingedeeld per thema, met bij elk thema teksten, tekeningen, regie-aanwijzingen voor de acteurs etc.

'Schrijven is grenzen opheffen', zei Michel Butor, die in 2013 de prestigieuze Grand prix de littérature de l'Académie française kreeg voor zijn hele oeuvre. Voor veel boeken werkte hij samen met schilders en fotografen. Ook schreef hij poëzie en talloze essays over schilderkunst en zijn eigen literaire helden zoals Charles Baudelaire, Arthur Rimbaud en Victor Hugo. Over deze laatste kwam afgelopen voorjaar een bloemlezing uit, samengesteld en ingeleid door Butor. 'Hugo is een zolder', zei hij daarover. 'Je kunt er rondlopen en er is van alles te vinden'. Met zijn boek wilde hij lezers kennis laten maken met een Hugo die ze nog niet kenden. Zo bleef hij de inspirerende leraar die hij altijd is geweest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden